J.W. von Goethe - Wilhelm Meisters Lehrjahre

Boek 4, hoofdstuk 5 (de overval)

De rustplaats geeft aanleiding tot wat gefilosofeer over

die Freiheit des Himmels,

en iedereen benijdt de mensen die hun beroep in de buitenlucht kunnen uitoefenen. Er wordt gepicknickt, en al snel worden de jongelui actief. Zo oefenen Wilhelm en Laertes het dramatische duel uit "Hamlet".

Plots worden ze overvallen, en alhoewel Wilhelm en Laertes zich heldhaftig gedragen, verneemt Wilhelm het einde pas nadat hij terug bij bewustzijn komt. Er is duidelijk geplunderd, een deel van de groep heeft de benen genomen, om de ramp van op afstand te aanschouwen.

De harpspeler is op zoek gegaan naar een arts voor Wilhelm, in het naburige dorp, waar naartoe iedereen zich begeven heeft.

Wordt vervolgd ...

Boek 4, hoofdstuk 6 (de amazone)

Uren later komt een andere groep voorbij, bestaande uit een vrouw, door een oudere heer begeleid, en een aantal knechten en huzaren.

Philine, gevraagd of het haar man was, die in haar schoot rustte, antwoordt

nur ein guter Freund

wat Wilhelm niet bevalt.

Blijkbaar is met deze groep ook een arts meegekomen,

Seine Manieren waren mehr rauh als einnehmend, doch seine Hand leicht und seine Hülfe wilkommen.

De vrouw spreekt tot de oude heer woorden die Wilhelm niet begrijpt.

... sehen Sie, wie man ihn zugerichtet hat ! Und leidet er nicht unsertwillen ? ...

Wanneer Philine haar de hand kust, vindt Wilhelm dat hij haar nog nooit in zo'n ongunstig daglicht gezien heeft.

Wanneer Wilhelm een woord van dank wil stamelen, blikt hij in een (volgens hem) door stralen omgeven gezicht.

Wordt vervolgd ...

Boek 4, hoofdstuk 7 (aankomst in het dorp)

Na het vertrek van de arts komt de harpspeler uit het dorp terug met enkele boeren, die Wilhelm een draagberrie bereiden. En, verwarmd door de geschonken mantel, wordt hij naar het dorp gebracht.

Die schöne Besitzerin des Kleides hatte mächtig auf ihn gewirkt.

De groep verwijt Wilhelm het ongeluk, tenslotte heeft hij toch de weg gekozen. Hun begeleider, hen meegegeven door de vrouw en haar oudere begeleider, onderneemt stappen om het Wilhelm en Philine zo aangenaam mogelijk te maken, terwijl de groep blijft morren.

Wordt vervolgd ...

Boek 4, hoofdstuk 8 (Wilhelm's verdediging)

Wat Wilhelm tot zijn verdediging aanvoert :

dass ihr mir widersteht und mich von euch stosst, das erstemal, da ich Hülfe von euch erwarten könnte ...

Wäre unsre Reise glücklich vollbracht ..

und seines ausgeübten Stimmrechts mit Freuden erinnern ;

jetzo macht ihr mich allein verantwortlich

Kein Unglück berechtigt uns, einen Unschuldigen mit Vorwürfen zu beladen ...

Allen blijven stil. Zij zijn beschaamd, maar niet getroost.

Wordt vervolgd ...

Boek 4, hoofdstuk 9 (Wilhelm's ziekbed)

Wilhelm en Philine mogen in de pastorij logeren. Mignon, Philine en de harpspeler waken afwisselend bij Wilhelm's ziekbed.

Wilhelm vraagt Philine, die nu als zijn vrouw beschouwd wordt, de pastorij te verlaten, en zich aan te sluiten bij de rest van de groep, want

Ihre Gegenwart beunruhigt mich mehr, als Sie glauben

Philine blijft echter, want

Ich weiss besser, was dir gut ist,

en

Auf den Dank der Männer habe ich niemals gerechnet, also auch auf deinen nicht ; und wenn ich dich lieb habe, was geht's dich an ?

Wilhelm ondertussen wil niets liever dan genezen

um seine Pläne, seine Wünsche eifig verfolgen zu können

Vaak zegt hij

"Sollten nicht", sagte er manchmal im Stillen zu sich selbst, "uns in der Jugend wie im Schlafe die Bilder zukünftigen Schicksale umschweben und unserm unbefangenen Auge ahnungsvoll sichtbar werden ?

--> karma ?

Hij benijdt Philine, die de helpende hand van de dame gekust heeft.

Wordt vervolgd ...

Boek 4, hoofdstuk 10 (vertrek Philine en toneelspelers)

Laertes, die niet bij Wilhelm's verdediging aanwezig was, komt op bezoek. Van zijn verlies trekt hij zich helemaal niets aan.

Wat tut's ?

Hij beschrijft de verschillende leden van de troep (waarbij de "negatieve" facetten van een humoristische kant bekeken worden.

Mignon ondertussen bekent, dat zij aan haar arm gekwetst werd tijdens het voorbije gevecht. Angst voor de arts, die haar voor een jongen hield, heeft haar er van weerhouden, dit eerder te vertellen.

Op een morgen wordt Wilhelm in een wat ongemakkelijke houding wakker, en merkt dat Philine op zijn bed in slaap gevallen is. Hij kan een glimlach niet onderdrukken.

wir wissen nicht, ob er seinen Zustand segnete oder tadelte

Meer en meer toneelspelers komen een aanbevelingsbrief vragen, alsmede reisgeld, wat ze ook krijgen. Philine merkt op dat zij eigenlijk al schadeloos gesteld zijn door de dame, die hun gered heeft, maar Wilhelm luistert niet. 's Anderendaags vertrekt ook Philine (met achterlating van Wilhelm's spullen).

er war nicht mehr gewohnt, allein zu sein. Allein Mignon füllte die Lücke bald wieder aus

Wordt vervolgd ...