Thema september/oktober 2017 - Nobelprijswinnaars voor de literatuur

Citaat van de dag

“One's eyes are what one is, one's mouth is what one becomes.”

John Galsworthy (1867-1933)

Brits schrijver van romans, verhalen en toneelstukken

Nobelprijswinnaar literatuur (1932)

De verovering van het geluk

Bertrand Russell



'Dieren zijn gelukkig zolang ze gezond zijn en genoeg te eten hebben. Mensen zouden dat eigenlijk ook moeten zijn, maar ... dat zijn ze niet.'

In het inmiddels klassieke boek De verovering van het geluk filosofeert Russell op toegankelijke wijze over de mogelijkheden geluk te bereiken en ongeluk te bestrijden. Hij keert zich af van de op schuld gebaseerde moraal en is ervan overtuigd dat de meeste mensen die ongelukkig zijn, op eigen kracht geluk kunnen vinden. Op scherpe, onderhoudende wijze relativeert Russell het belang van materiële zaken en een carrière die ten koste gaat van alles, en pleit hij voor een levenswijze waarin oog is voor het geluk dat het gezinsleven kan brengen. Daarnaast is hij voorstander van een combinatie van het moederschap en een baan buitenshuis; zijn ideeën zijn verrassend actueel.

De verovering van het geluk bestaat uit twee delen. In het eerste deel beschrijft Russell oorzaken van ongeluk, waaronder jaloezie, verveling en angst voor de publieke opinie. In het tweede deel beschrijft hij oorzaken van geluk: enthousiasme, genegenheid, het gezin, werk en interesses.

Bertrand Russell (1872-1970) was een van de briljantste en invloedrijkste filosofen, wiskundigen en maatschappelijke hervormers van de twintigste eeuw. In 1950 ontving hij de Nobelprijs voor de literatuur. Beroemd is zijn boek Geschiedenis van de Westerse Filosofie.

`Ik heb dit boek geschreven in het geloof dat veel mensen die ongelukkig zijn, met doelgerichte inspanning gelukkig kunnen worden.'

Recensie

Op toegankelijke wijze geschreven klassieker over geluk en levenskunst door de beroemde Britse filosoof (1872-1970). De auteur kreeg in 1950 de Nobelprijs voor literatuur en is bij het grote publiek bekend om zijn 'Geschiedenis van de Westerse filosofie'.

In zeventien korte en toegankelijk geschreven essays beschrijft Russell de mogelijkheden tot geluk in ieder mens. Het boek is in twee onderdelen uitgesplitst, te weten de oorzaken van ongeluk (bijvoorbeeld wedijver, verveling, vermoeidheid en jaloezie) en de oorzaken van geluk (enthousiasme, genegenheid, werk en het gezin) en maakt korte metten met het protestantse zondebesef. Het is bijna niet voor te stellen dat Russell dit boek al in 1930 schreef. Zijn thema's hebben universele waarde, zijn nog steeds actueel en sluiten aan bij de stroom literatuur over praktische filosofie en levenskunst die de laatste jaren zeer populair is.

Veel uitgaven over dit onderwerp zijn erg oppervlakkig. De inzichten en bijdragen van Russell getuigen van een grote wijsheid en diepgang.

Paperback; kleine druk. Deze vertaling verscheen eerder als 'Verover het geluk''.

Annemiek Buijs

 

Zie ook:

- www.nobelprize.org/nobel_prizes/literatu...950/russell-bio.html

- nl.wikipedia.org/wiki/Bertrand_Russell

ISBN 9789057121425 | Hardcover | 204  pagina's | Nieuwezijds | oktober 2002

Vertaald door Hans Keizer

Citaat van de dag

“Er zijn twee motieven om een boek te lezen: het ene, om er van te genieten; het andere, om er over te kunnen opscheppen.”

Bertrand Russell (1872-1970) 

Britse filosoof, historicus, logicus, wiskundige, voorvechter voor sociale vernieuwing, humanist, pacifist en een prominent atheïstisch rationalist.

Nobelprijswinnaar literatuur (1950)

Het einde van de rode mens

Svetlana Alexijevitsj

Meer dan twintig jaar geleden viel de Sovjet-Unie uit elkaar, ontdekten de Russen de wereld, en ontdekte de wereld de Russen. Even leek een romance in de maak, maar de liefde was snel voorbij. Terwijl men in het Westen nog steeds Gorbatsjov idealiseert en in het Oosten Poetin het begrip ‘democratie’ wel erg ruim interpreteert, grijpen vele voormalige Sovjetburgers – ook jongeren – vol nostalgie terug naar de socialistische staatsmannen van weleer.

Onderzoeksjournaliste Svetlana Alexijevitsj laat honderden getuigen aan het woord over hun leven tijdens en na de Sovjet-Unie: goede mensen en minder goede mensen; schuldigen en slachtoff ers; aanhangers van de perestrojka en hardleerse stalinisten. Met een opmerkelijke openheid vertellen zij hoe de omwenteling van 1991 hun levensloop beïnvloedde, hoe hun wereldbeeld veranderde, hoe ze op zoek moesten naar een nieuwe identiteit. Het einde van de Rode mens ontbloot de ziel van een getraumatiseerd, verdeeld volk. Ook zij zijn Europa.

Recensie

Zo'n 25 jaar geleden spatte de Sovjet-Unie uiteen – en daarmee ook het ideaal van een communistische maatschappij, bevolkt door een 'nieuwe Sovjetmens'. De daaropvolgende decennia van 'democratie' en 'kapitalisme' brachten vooral veel verwarring teweeg. Sommigen kijken zelfs met een zekere weemoed en nostalgie terug op de tijden van weleer.

De Wit-Russische onderzoeksjournaliste Alexijevitsj, zelf een kind van de Sovjettijd, biedt met dit boek een fascinerende blik in de ziel van de moderne Rus. Op basis van honderden interviews laat zij Russen en voormalige Sovjetburgers zelf uitgebreid aan het woord (er worden amper vragen gesteld), zowel de aanhangers van de Sovjet-Unie als zij die geloven in de mogelijkheden van de nieuwe tijd. Het gaat haar daarbij niet zozeer om de 'grote verhalen', maar juist om het dagelijks leven en lijden van individuele mensen. Zowel in de Sovjettijd als vandaag de dag gaat het om het sappelen in de marge van het bestaan, onder voortdurende dreiging van oorlog en geweld, armoede en alcoholisme. Een in menig opzicht onthutsend portret van 'de moderne Rus'.

Dr. H.W. Bomert

Zie ook: www.nobelprize.org/nobel_prizes/literatu.../alexievich-bio.html

- nl.wikipedia.org/wiki/Svetlana_Aleksijevitsj

ISBN 9789023498025 | Hardcover | 478 pagina's | De Bezige Bij | oktober 2015

Vertaald door Jan Robert Braat

Citaat van de dag

“The most important thing is spiritual labor...Books...You can wear the same suit for twenty years, two coats are enough for a lifetime, but you can't live without Pushkin or the complete works of Gorky.”

Svetlana Alexievich (1948)

Wit-Russische onderzoeksjournalist en schrijfster

Nobelprijswinnaar literatuur (2015)

Abrikozen op sap

Alexander Solzjenitsyn



In deze verzameling verhalen reflecteert Solzjenitsyn op de twintigste eeuw en poogt hij de kolossale Sovjetmacht te doorgronden. Hij schrijft in een unieke, eigenzinnige stijl, en zijn karakters doen net zo echt aan als de historische gebeurtenissen waarvan zij deel uitmaken.

De negen verhalen in deze bundel schreef Solzjenitsyn na zijn triomfantelijke terugkeer naar Rusland in 1994. De verhalen beslaan de hele twintigste-eeuwse Russische geschiedenis: van de Eerste Wereldoorlog, de revolutie en de burgeroorlog tot aan het uiteenvallen van de Sovjetunie en de daaropvolgende bestuurlijke chaos. Solzjenitsyns verhalen laten zien hoe de schrijver onderdeel is van die complexe geschiedenis, maar tegelijkertijd hoezeer hij door die geschiedenis is gevormd.

Recensie

Hoe groot is de invloed van een maatschappelijk bestel op het dagelijks leven? In negen verhalen geeft de schrijver talloze voorbeelden.

Zo is er de professor in de filmwetenschap die een schrijver bezoekt om met hem over de regels van het scenarioschrijven te spreken. Hij is verward, wordt onrustig en constateert dat de ‘nieuwe’ taal – waarschijnlijk de jaren dertig in Rusland – zo transparant moet zijn als abrikozenjam.

Er is een meisje Nastjenka, liefdevol opgevoed door haar grootvader die priester is, maar ja, een nieuwe politiek, zij moet bij de Komsomol, moet voor een partijlid werken en raakt ten slotte helemaal ‘van God los’. Leven en lot van de beroemde maarschalk Zjoekov wordt in een verhaal beschreven, eigenlijk een aaneenschakeling van treurige feiten.

De carrière van een idealistische natuurkundestudent ontaardt na zijn Komsomol- en diensttijd in een vlucht naar zakendoen, hij wordt bankier en raakt zichzelf kwijt. Het zijn vooral realistische en vaak tragische verhalen, die de auteur (1918-2008) na zijn terugkeer in 1994 in Rusland schreef. De verhalen geven een uitgebreid maar niet vrolijk beeld van het leven in Rusland.H. van Vlaanderen

Zie ook:

- www.nobelprize.org/nobel_prizes/literatu...olzhenitsyn-bio.html

- nl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Solzjenitsyn

ISBN 9789023498025 | Hardcover | 478 pagina's | De Bezige Bij | oktober 2015

Vertaald door Jan Robert Braat