Thema september/oktober 2017 - Nobelprijswinnaars voor de literatuur

Wachten op Godot heb ik in Haarlem gezien als toneelstuk, geweldig! Heel apart en bijzonder.

Dettie

Mysteriën

Knut Hamsun

In een slaperig Noors kustplaatsje, eind negentiende eeuw, stapt op een dag een geheimzinnige vreemdeling in een knalgeel pak aan land, met een vioolkist onder zijn arm en een flesje blauwzuur in zijn vestzak. Hij neemt zijn intrek in het hotel en zet door zijn onvoorspelbare gedrag al snel het stadje op zijn kop. Hij speelt mensen tegen elkaar uit, haalt hun duistere verlangens naar boven en suggereert dat hij hun geheimen kent.

Recensie

Als de 29-jarige Johan Nilsen Nagel in een rustig Noors kustplaatsje belandt, kent niemand hem. Dat geeft hem de mogelijkheid zich uit te geven voor heel iemand anders dan hij eigenlijk is. Hij bouwt een mythe om zich heen vol tegenstrijdigheden. Telegrammen die voor hem in zijn hotel aankomen, heeft hij zelf gestuurd. Aanvankelijk weet niemand dat zich in zijn vioolkist slechts kleren bevinden, maar als dat bekend wordt, blijkt hij onverwacht toch verbazend goed viool te kunnen spelen. Hij drinkt veel, maar eigenlijk is hij dronken van zichzelf. Hij sluit vriendschap met de dorpsgek en maakt de dochter van de dominee zo vurig het hof, dat hij zelf in de oprechtheid van zijn liefde gaat geloven. Ook heeft hij zijn oog laten vallen op een twaalf jaar oudere alleenwonende vrouw. Hij liegt, bekent, herroept, liegt opnieuw. Door het kleinste intermezzo raakt hij uitbundig blij of totaal in de put. Wie is hij en wat wil hij?

Een stilistisch zeer verrassende en knappe roman. De lezer wordt meegezogen en zal zich herkennen in zowel de beleving van de dorpelingen als de geest van de hoofdpersoon.

De Noorse schrijver (1859-1952, Nobelprijs 1920) beleeft een herwaardering.

Verfilmd door Paul de Lussanet in 1978 met Sylvia Kristel en Rutger Hauer. Gebonden; kleine druk.

Drs. A. van Dijk

Zie ook:

- www.nobelprize.org/nobel_prizes/literatu...1920/hamsun-bio.html

- nl.wikipedia.org/wiki/Knut_Hamsun

ISBN 9789044519105 | Paperback | 317 pagina's | De Geus | augustus 2011

Vertaald door Marianne Molenaar

Citaat van de dag

“Ik ben begonnen als journalist. De eerste maand kon ik maar vier artikelen verkopen; mijn jas, mijn hoed en mijn twee broeken.”

― Knut Hamsun (1859-1952)

Pseudoniem van Knud Pedersen, Noors schrijver

Nobelprijswinnaar literatuur (1920)

Typefout in de naam?

Ja

Dettie

Een simpel verhaal

Shmuel Y. Agnon

Na de dood van haar ouders gaat Bloeme als dienstmeisje werken bij haar oom en tante, eigenaren van een goedlopende winkel, en hun zoon Hirsjl. Bloeme en Hirsjl worden verliefd op elkaar, maar zijn moeder heeft andere plannen met haar enige kind. Voor hij er erg in heeft, staat Hirsjl onder de choepa met Mina, de dochter van een rijke boer. Hun huwelijk lijkt gedoemd te mislukken – of is dit verhaal toch niet zo simpel als het lijkt?

Recensie

S.Y. Agnon (1888-1970), Nobelprijswinnaar in 1966, geldt als de vader van de moderne Hebreeuwse literatuur. In deze historische roman blikt hij terug op zijn verleden, de tijd voordat hij naar Palestina verhuisde. In een stadje in Galicië beginnen omstreeks 1905, het jaar waarin de roman speelt, veranderingen zich voor te doen: socialisme en zionisme bieden de Joden een nieuwe manier van leven.

Hoofdpersoon Hirsjl is enig kind van zijn ouders Borech Meier en Tsirl. Hij groeit op samen met Bloeme, een wees die door zijn ouders als dienstmeisje in huis is genomen. De twee worden verliefd op elkaar, maar dat is niet naar de zin van Hirsjls ouders die willen dat hun zoon met een rijke bruid trouwt. Hirsjl gehoorzaamt en trouwt met Mine, de dochter van de rijke rentmeester Gedalje Tsiemlich, maar hij kan Bloeme niet vergeten. Zijn verlangen naar haar groeit uit tot een obsessie.

Kenmerkend voor de roman zijn de vele bijfiguren die ten tonele worden gevoerd, waardoor dit boek uit 1935 meer is dan een simpel verhaal – het is een herinnering aan een wereld die tien jaar later volledig zal zijn vernietigd. Van de lezer wordt de nodige kennis van het Jodendom verwacht. Een woordenlijst zou handig zijn geweest.

Prof. dr. K.A.D. Smelik

Zie ook:

- www.nobelprize.org/nobel_prizes/literatu.../1966/agnon-bio.html

- en.wikipedia.org/wiki/Shmuel_Yosef_Agnon

ISBN 9789021405124 | Paperback | 256 pagina's | Querido | maart 2017

Vertaald door Sylvie Hoyinck