Thema juli 2007 - dialect

Taal van de wadden

Mathilde Jansen

Marc van Oostendorp

-Wat is de héle hiebediebedeensie?

-Wat is de herkomst van oerol in de naam van het Oerolfestival?

-Is een overkonter hetzelfde als een seumerfeugel?

-Wat is een nijtjeloper?

Het dialect van de bewoners van eilanden als Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog wordt gekenmerkt door Hollandse en Friese invloeden. Contacten met mensen uit andere streken waren er natuurlijk wel, vooral door visserij, handelsvaart en door de toestroom van seizoenarbeiders en werklui bij grotere projecten zoals inpolderingen. Het heeft soms zichtbaar zijn sporen nagelaten in de streektaal. Tegelijkertijd zijn de eilandbewoners altijd gesteld geweest op hun eigenheid, en hebben ze die ook in hun taal willen bewaren. De laatste jaren neemt de belangstelling ervoor weer toe: er ontstaan dialectclubs, er verschijnen woordenboeken, en er wordt in het dialect gedicht.

Wat zijn de taalverschillen tussen de eilanden onderling en hoe kunnen deze verklaard worden? En wat is er allemaal in de dialecten van de eilanden geschreven? In dit boek worden deze en tal van andere vragen op een onderhoudende en informatieve manier behandeld.

Mathilde Jansen (Texel, 1977) bereidt op het Meertens Instituut in Amsterdam een proefschrift voor over dialectverlies en dialectbehoud op Ameland. Marc van Oostendorp (Rotterdam, 1967) werkt als taalkundig onderzoeker op het Meertens Instituut.

Paperback, 124 pag., 19,5 x 13 cm, SDU-uitgevers

Zie ook www.vanoostendorp.nl

Citaat van de dag 16 juli 2007

Een Texelaar zal over iemand die ijsbeert kunnen zeggen: hee lóópt as ien mâl skéép.

Wie zijn geld zit te tellen in gezelschap, kan te horen krijgen telde skéépe gaan 't hok uut.

Bron: nl.wikipedia.org/wiki/Tessels

Zaand - En nog meer vertölsels in ’t Tweants

Gerard Vaanholt

Deze bundel bevat zesendertig korte Twentse verhalen van streektaalauteur Gerard Vaanholt (Oldenzaal). De verhalen hebben betrekking op gebeurtenissen van alledag, zoals rijles, dorpsfeesten, behangen, stemmen en het wel en wee van het aanschaffen van een nieuwe auto.

De vertölsels in ‘Zaand’ hebben één ding gemeen: ze zijn allemaal gebaseerd op de werkelijkheid. De beschreven gebeurtenissen zijn de schrijver of personen in zijn omgeving zelf overkomen.

De verhalen in ‘Zaand’ lenen zich er uitstekend voor om te worden voorgelezen, en het geheel is uitgevoerd in een mooi handzaam boek met harde kaft.

Gerard Vaanholt gebruikt het dialect van Oost-Twente en schrijft in de spelling van de Kreenk vuur de Twentse Sproak.

Eerder verschenen van zijn hand ‘En zo kleait wiej verdan’ (een verzameling van duizend Twentse spreuken), de Suske en Wiske-vertalingen ‘’t Zulveren Heurnke’ en ‘’t Witte wief’ en de journalistieke boeken ‘Stad & Land 1’ en ‘Stad & Land 2’.

‘Zaand’ is een uitgave van Uitgeverij Broekhuis (Hengelo) ISBN 90 70162 83 0 (geen afbeelding te vinden)

Citaat van de dag (Twents) 17 juli 2007

Huulbezzem (letterlijk ‘Huilbezem’ = Stofzuiger)

Kuierdroad (letterlijk ‘Praat-draad’ = Telefoon)

Iej proat joa as’t ne koo oet ’t gat valt ( (je praat als het een koe uit het gat valt = je praat onzin)

De moodveern te hoog hebn stoan (de ‘moedveren’ te hoog hebben staan = een opschepper zijn)

Bron: www.vanjongeleu.nl

aangestoken door het thema en surfend over internet kwam ik dat tegen. Nu kunnen alle nederlanders west-vlaams leren :lol: :lol: :lol:

nl.wikibooks.org/wiki/West-Vlaams

Ik heb hierbij de opmerking dat wij sommige dingen toch nog iets anders zeggen. Om een vb. te geven

Vervoeging van hebben

kèkik / 'k en 'k ik (Ik heb) ==> ik ein

g'èt gie / j'e gie (Jij hebt) ==> gie eit

j'èt em / en ed em / ie (j'em) (Je hebt hem / heb je hem / hij heeft hem)

z'èt zie (Zij heeft)

m'èn widder / w'èn widder (We hebben)==> wulder eine

g'èt gidder / j'e gidder (Jullie hebben) ==> zulder eine

z'èn zidder (Zij hebben) ==> zulder ein

Ik denk dat ze hier meer het dialect geven van "bacht'n de kupe".

Maar zoals al gezegd, hetzelfde dialect wordt van generatie op generatie en van plaats tot plaats vervormd

Leuk :lol:

Inge

z'èt zie

Wat grappig Inge, in het Achterhoeks bestaat sedde? en dat betekent Wat zeg je?

Dettie