Thema juli 2007 - dialect

De horizon is wied

twee verhalen in Achterhoeks dialect.

Jo Bosvelt

Jo Bosvelt werd in 1918 geboren in Toldijk en groeide op in Steenderen. Als volwassene woonde hij in Gorssel en Almen. Hij heeft dus zijn hele leven gewoond aan de rand van de hem zo geliefde Achterhoek. In de door hem gebruikte streektaal klinkt dan ook veel door van die delen van de Achterhoek. Naast de bekende vervolgverhalen in het dialect, schreef hij toneelstukken, klankbeelden en gedichten. Een klankbeeld is gemaakt ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan van de Oudheidkundige Vereniging 'de Graafschap'. Zijn bekendste toneelspel is 'Het Stenen Kruis', dat zich bij uitzondering niet in de Achterhoek afspeelt, maar in Salland. Het spel 'De legende van Rodelo' is natuurlijk wel weer in de Achterhoek gesitueerd. Ook regisseerde hij in zijn vrije tijd regelmatig toneelvoorstellingen. Graag had hij zijn creatieve kant zo ver ontwikkeld, dat hij daarin zijn bestaan kon vinden, maar zijn verantwoordelijkheidsgevoel voor zijn vrouw en kinderen maakten, dat hij toch altijd een 'zakelijk' beroep is blijven beoefenen, omdat hij van 'de schrijverij' niet kon leven.

Uitvoering: genaaid Omvang: 112 pagina's Rubriek: Gelderland , Historie ISBN: 90-5512-087-1

Citaat van de dag 7 juli 2007

Achterhoeks spreekwoord

"As't deus't was't kas't, wat sas't dan meer."

dit betekent:

Als je doet wat je kunt, wat zul je dan nog meer doen.

Woordenboek van de Gelderse dialecten

Rivierengebied. Het huis

C. Giesbers

Waar was in het Rivierengebied in huis de gäöt te vinden? Wat is een päörkiezer? Wat bedoelen ze in Winssen, Balgoy, Heumen en Groesbeek met een prost en Opheusden met een prettestoel? Waar wordt voor het begrip kinderbox het dialectwoord looprek gebruikt? En waarvoor werd de steen in bed gebruikt? Al deze vragen worden beantwoord in het eerste deel van het Woordenboek van de Gelderse Dialecten, Rivierengebied, gewijd aan het huis.

Aan de hand van dialectwoorden wordt een beschrijving gegeven van de ruimte waar het dagelijkse leven zich afspeelde. Voorwerpen rond huiselijke activiteiten als eten, slapen en (zich) wassen komen aan bod, en daarnaast ook de woorden voor bijvoorbeeld radio, televisie of telefoon.

Het materiaal voor dit woordenboek is verzameld door middel van enquête, waaraan honderden mensen uit 56 plaatsen, verspreid over heel het Rivierengebied en een aantal aangrenzende plaatsen in Utrecht en Zuid-Holland, hebben meegedaan.

isbn 978-90-5345-281-3 256 blz genaaid gebrocheerd druk: 2005

Citaat van de dag 8 juli 2007

Achterhoeks spreekwoord

"MET HOLT DA'J ZONDAGENS KAPT

STÖKT D'N DÜVEL DE HÖLLE."

Dit betekent,

op zondag hoef je niet zo nodig te werken,

het is een rustdag

Goh, wat een leuk onderwerp! Ik ga me maar eens abonneren....

Goh, wat een leuk onderwerp! Dialect!

De meer noordelijke dialecten zullen ook nog wel aan de beurt komen, denk? Die zijn ook zeer fraai!

Dat van die 'h' voor alle klinkers uitspreken, maar juist weer niet als hij er staat, is volgens mij ook iets dat in Drents gebeurt. Niet dat ik een Drent ben, maar dat hoor ik dan van Drentse vrienden.

bijvoorbeeld:

Ik kom uit Hassen (= Assen).

Oe gaat et met joe? (= Hoe en het)

Zelf heb ik helaas geen dialect geleerd vroeger thuis.

Maar in de familie spreekt men West-Fries.

Ook een erg leuk taaltje.

Ariadne