Thema juli 2007 - dialect

Inderdaad een leuk onderwerp.

Op zoek naar gedichies vond ik dit over Tilburg:

oscar.messageboard.nl/7067/viewtopic.php?t=3613

Leuk én leerrijk.

Tiba.

Cours de Flamand, Het Vlaams dat men oudders klappen

Jean-Louis Marteel

Het Reuzekoor zet zich in voor het behoud vande Vlaamse taal en het cultuurgoed in Noord-Frankrijk. Marteel schreef een cursusboek: Cours de Flamand. Het Vlaams dat men oudders klappen (spreken).

Hij stelde één grammatica samen uit alle Frans-Vlaamsedialecten, die vaak van dorp tot dorp verschillen. De diversiteit en de late standaardisering verklaren dat woorden als “ouders” (“oudders”) en “Vlaams” (“Vlaemsch”) in deze tekst op verschillende wijzen zijn gespeld. Voor Marteel is het “Angelsaksische taalimperialisme” dat tegenwoordig het Frans bedreigt, vergelijkbaarmet het Frans dat het Vlaams verdrukt. Een belangrijk deel van de Vlaamse identiteit gaat verloren als de taal verdwijnt, vindt hij.

Ooit maakte de streek deel uit van het machtige Graafschap Vlaanderen en van de Zeventien Provinciën der Nederlanden.

In de dertiende en veertiende eeuw werd nog Vlaams gesproken in steden als Calais (Kales) en Saint-Omer (Sint-Omaars). Sindsdien rukte het Frans langzaam op richting noorden. Op het einde van de zeventiende eeuw kwam die ontwikkeling in een stroomversnelling, toen de Franse koning Lodewijk XIV de Westhoek veroverde. Vlaams was er officieel niet langer de voertaal en de nieuwe Fransen deden er volgens de machthebbers het best aan de taal van hun voorouders zo snel mogelijk te vergeten.

Tot diep in de twintigste eeuw bleef dat het beleid. De leraar Engels Jean-Noël Ternynck uit Hazebrouck vertelt dat Vlaamse leerlingen die vroeger op school hun moedertaal spraken, een klomp om hun nek gehangen kregen ten teken van hun boerse gedrag. Christine Lambrecht vult aan dat je je mond moest spoelen en een bord kreeg omgehangen met de Fransetekst “Frans spreken en zoet spelen”. Maar hetVlaams bleek hardnekkig. In woonkamers en dorpscafés overleefde de taal meer dan drie eeuwen onderdrukking. Sinds de streek bij Frankrijk hoort, ontwik-kelde de taal zich onafhankelijk van de overige dialecten in Vlaanderen, die samen met de Hollandse en andere noordelijke dialectenlangzamerhand een standaardvorm kreeg: het Nederlands. Het Vlaams van de Westhoek moest wachten op het werk van Marteel voor een eerste codificatie. De schattingen over het huidige aantal Vlaamstaligen lopen uiteen. Marteel denkt dat er zo’n 200.000 zijn, van wie een kwart de taal verstaat, maar niet spreekt. Ternynck is negatiever: “Zo’n 40.000 mensen begrijpen Vlaams en de helft daarvan spreekt de taal ook daadwerkelijk

Jean-Louis Marteel, Cours de Flamand, Het Vlaams dan men oudders klappen (Bray-Dunes), Méthode d'apprentissage du dialecte des Flamands de France (Westhoek), Miroirs Editions, Het Reuzekoor, Dunkerque, 1992, 448 pp., ISBN 2-84003-005-5, p. 144-145

Citaat van de dag 4 juli

Kun je dat lezen?

'T is nieuwjaer dag en aal de joungens zyn round 'n tafel mit nuldere oudders.

'T zyn vuuf groote doozen op 'n tafel.

De groote witte dooze is voor Marietje en Guusje en de vier kleene zyn voor nuldere joungens.

De zwarte dooze is voor Vontje en de blauwe is voor Manse.

De twee andere doozen zyn voor de knechtejoungens.

De gilve voor Mongtje en de groene voor Toontje.

Uit: Cours de Flamand, Het Vlaams dan men oudders klappen

Ja, ik kan dat lezen en begrijp het zelfs :lol: :lol: :lol:

't goat uver doozen woar da 't er een kedoo in sit vur me nieuwjaer.

Inge

Het was mij al opgevallen dat dat Noord-Franse Vlaams ontzettend dicht bij het West-Vlaams ligt. Het zijn vooral de oudere mensen die het nog kunnen spreken. Ik heb een vriendin uit Hazebrouck en die verstaat geen woord van mijn West-Vlaams, (van mijn Nederlands ook niet ) maar haar grootouders spreken het wel nog...

Ja hoor, deze tekst begrijp ik ook.

Het is wat je zegt, Elvira: waarschijnlijk wordt het Vlaams in oord-Frankrijk enkel nog door de oudere mensen gesproken en door een groepje dat het Vlaams wil doen herleven. Ik denk dat dat maar een kleine groep is.

Tiba.