J.W. von Goethe - Wilhelm Meisters Lehrjahre

Boek 6, Bekenntnisse einer schönen Seele (vervolg 12)

Waarom waren de gruwelen in haar ziel niet losgebarsten zoals bij David, toen hij Batseba bemerkte ?

Ook in de zedenleer kon zij geen troost vinden.

Toen kwan zij tot de vaststelling, dat zij de woorden

das Blut Jesu Christi uns von allen Sünden reinige

nog nooit begrepen had. En wat betekende glauben ? Ervaringen, waarbij woorden te kort schieten. Toen zij zich hiervan bewust werd, merkte zij, dat zij deze zielstoestand reeds eerder ervaren had, zij het in minder sterke mate.

Meine Freude war unbeschreiblich, und ob ich gleich niemand etwas davon entdeckte, so merkten doch die Meinigen eine ungewöhnliche Heiterkeit an mir, ohne begreifen zu können, was die Ursache meines Vergnügens wäre. Hätte ich doch immer geschwiegen, und die reine Stimmung in meiner Seele zu erhalten gesucht !

De voorbije tien jaar was zij dan steeds gevlucht in een fantasie, gevuld met beelden van God, zoals kerken, klokken, orgels, voordrachten ... En ook nu greep zij daar naar terug. Maar de teleurstelling was groot.

Diese Prediger stumpften sich die Zähne an den Schalen ab, indessen ich den Kern genoss.

En zij greep terug naar een paar boeken, die zij van Philo gekregen had. Het waren boeken uit herrnhutische kringen. En daar vond zij uiteindelijk teksten die verwezen naar wat zij voelde. Ook werd zij aangetrokken door

die Originalität und Naivetät der Ausdrücke

en zij besloot Philo om meer boeken te vragen. Na een openhartig gesprek met hem, geloofde zij

auch bei ihm sei eine völlige Sinnesänderung bewirkt worden

En zo werd zij een

herrnhutische Schwester

wat zij echter voor haar biechtvader moest verbergen, vanwege zijn afkeer van deze protestants-christelijke geloofsgemeenschap.

de.wikipedia.org/wiki/Herrnhuter_Br%C3%BCdergemeine

Leider sollte dieser würdige Mann an mir und andern viele Betrübnis erleben !

Wordt vervolgd ...

Boek 6, Bekenntnisse einer schönen Seele (vervolg 13)

Zo korrespondeerde haar biechtvader met iemand die hij als vroom man leerde waarderen. Nadat deze zich een tijd met de Herrnhuter had opgehouden, brak hij (in schijn) met hen, om door de biechtvader als held binnengehaald te worden. Aangezien er bij haar thuis geen gasten meer ontvangen werden, duurde het vrij lang, vooraleer zij hem ontmoette.

Op een dag bezocht zij een zieke vriendin, en zij bevond zich ineens in een groep herrnhutische vrouwen. Helaas kon zij niet dikwijls uitgaan, en het duurde nog een tijd, vooraleer zij de volledige gemeenschap had leren kennen. Niet iedereen in de groep was trouwens een overtuigd gelovige.

wie sie dadurch auch nicht mehr als ehemals durch die kirchlich symbolische Sprache gefördert waren

Maar dat stoorde niet.

Toen de biechtvader echter ontdekte dat veel van zijn trouwste aanhangers eigenlijk Herrnhuter waren, barstte er een schandaal los. Zij zelf bleef van kritiek gespaard. Zij kon het trouwens niet opbrengen, tegen haar biechtvader in te gaan.

Ich hatte niemals einen Menschen ohne Schwäche gesehen, nur ist sie auffallender bei vorzüglichen Menschen.

Maar

Gott fasste die Sache kürzer und nahm ihn zu sich.

En toen werd haar zus uitgehuwelijkt. De grote weldoener was hun oom. Het huwelijk vond trouwens in zijn slot plaats.

Zum erstenmal in meinem Leben erregte mir der Eintritt in ein Haus Bewunderung.

Philo voelde zich als met heet water overgoten. Op haar vraag waarom antwoordde hij

Es ist mir allezeit so, wen ich eine Kopulation ansehe ...

Aangezien het feest meerdere dagen duurde, had oom voor het nodige vermaak gezorgd, voor elke leeftijd wat wils. Zij zelf praatte veel met hem, waarbij ook het religieuze ter sprake kwam. Een zei zij

Beschämen Sie mich nicht zu sehr, lieber Oheim, durch die Gefälligkeit, in meiner Sprache zu reden ...dass ich es in Ihrer eigensten Sprache zu hören wünschte ... und ich will alsdann, was ich mir davon nicht ganz zueignen kann, schon zu übersetzen suchen.

Hij sprak onder andere over de eigen wil.

Des Menschen grösstes Verdienst bleibt wohl, wenn er die Umstände soviel als möglich bestimmt und sich so wenig als möglich von ihnen bestimmen lässt.

Wordt vervolgd ...

Boek 6, Bekenntnisse einer schönen Seele (vervolg 14)

Er volgde nu uitvoerige gesprekken met haar oom, over de schepping, over de scheppende kracht, over morele waarden (waaronder ook het kwade), over de mens.

Der Mensch is zu einer beschränkten Lage geboren, ... er gewöhnt sich, die Mittel zu benutzen, die ihm gleich zur Hand sind ; sobald er aber ins Weite kommt, weiss er weder, was er will, noch was er soll ...

...

ohne Ernst ist in der Welt nichts möglich, und unter denen, die wir gebildete Menschen nennen, ist eigentlich wenig Ernst zu finden

De gesprekken werden soms verduidelijkt aan de hand van concrete dingen in het slot, zoals schilderijen :

Gute Gemüter sehen so gerne den Finger Gottes in der Natur ; warum sollte man nicht auch der Hand seines Nachahmers einige Betrachtung schenken ?

Samen met Philo maakte zij ook kennis met de rijke bibliotheek van oom, als ook met een eenzame stille bewoner van het slot (arts en natuuronderzoeker), die hen het naturaliënkabinet toonde.

Oom sprak ook met haar wat hij dacht te doen voor haar pas gehuwde zus.

Tenslotte eindigden de feestelijkheden, en keerde iedereen in het gewone leven terug. De kunstwerken, die haar oom haar blijft toezenden, vergeleek zij met boeken :

Ein schöner DRuck gefällt wohl ; aber wer wird ein Buch des Druckes wegen in die Hand nehmen ?

Wordt vervolgd ...

hallo,

weet iemand waar ik de bespreking van boek 7 en 8 kan vinden van Wilhelm Meisters Lehrjahre?

Ikzelf heb ook een bespreking gemaakt van het boek, maar vooral in het laatste boek zit ik vast.

Die bespreking is er niet Annemie. Diegene die deze besprekingen maakte is er halverwege mee gestopt helaas.

Groet

Dettie

en kan ik contact opnemen met deze persoon of mogen jullie geen emailadressen en andere gegevens doorgeven?