Maarten 't Hart - Het psalmenoproer (samenleesboek)

Ik heb het net uit. Wat Roel zegt over de ondergeschiktheid van de personages klopt wel: het gaat om de geschiedenis in dit boek, niet om de ontwikkeling. Mij stoorde dat niet.

Ik vond het een prachtige weergave van het leven in de 18de eeuw. Ik heb met name van de schoolmeester genoten: hoe hij, levensgevaarlijk als dat was in die tijd, de bijbel en het godsdienstfanatisme op de hak neemt. Ik denk trouwens niet dat Maarten 't Hart zelf de bijbel zo letterlijk neemt, eerder dat hij wil tonen hoe belachelijk het is om dat te doen. De zorgen van Roemer, over al die dieren die nooit met z'n allen in de Ark van Noach hadden gekund, vond ik erg vermakelijk. De stijl, dat archaische taalgebruik, past goed bij dit verhaal.

Het moet toen moeilijk geweest zijn om te leven, al die armoede, al die invloeden van buitenaf waardoor je zomaar ineens je inkomen kwijt kon zijn. Geen wonder dat bijna iedereen geloofde, je moet wel als het leven hier en nu zo weinig te bieden heeft.

Hallo Petra,

Die passages die je noemt kon ik ook van genieten, maar toch blijf je als lezer, tenminste dat gevoel als ik onbevredigd achter. Natuurlijk decor is mooi, maar in het verhaal, tenminste dat is toch de bedoeling van 't Hart, draait toch in hoofdzaak om mensen. Anders had hij het de mensen kunnen weglaten en alleen voorwerpen in de hoofdrol kunnen nemen. Dan was het een heel andere roman geworden.

Nee, voor mij ontbreekt hier vaak de kracht en overtuigingskracht van de personages, die in zijn beste romans wel overeind blijven of ieder geval krachtig overkomen en niet bleke vlekken op een muur van geschiedenis blijven. Het ergste is dat de personages, als ze niet goed geschilderd worden, je onverschillig blijven, maar dan in die zin dat ze helemaal wegvallen. De bijfiguren vond ik daardoor krachtiger.

Heel juist gezegd. De heer was gewoon hun einige pijler in het leven. Door dat geloof konden ze als gewone zielen in het harde leven overeind blijven.

Over het letterlijk nemen van de bijbel bij het 't Hart. Hij neemt hem zeer letterlijk in zijn voorbije column in nrc. Hij zegt dus de bijbel gewoon niet klopt en noemt dat voorbeeld met die dieren in de Ark. Die konden daar dus nooit allemaal in. En dat is maar in voorbeeld van de vele. Hij bekijkt de verhalen dus niet symbolisch, maar echt letterlijk.

PetraO. schreef : Ik heb het net uit. Wat Roel zegt over de ondergeschiktheid van de personages klopt wel: het gaat om de geschiedenis in dit boek, niet om de ontwikkeling. Mij stoorde dat niet.

Ik vond het een prachtige weergave van het leven in de 18de eeuw. Ik heb met name van de schoolmeester genoten: hoe hij, levensgevaarlijk als dat was in die tijd, de bijbel en het godsdienstfanatisme op de hak neemt. Ik denk trouwens niet dat Maarten 't Hart zelf de bijbel zo letterlijk neemt, eerder dat hij wil tonen hoe belachelijk het is om dat te doen. De zorgen van Roemer, over al die dieren die nooit met z'n allen in de Ark van Noach hadden gekund, vond ik erg vermakelijk. De stijl, dat archaische taalgebruik, past goed bij dit verhaal.

Het moet toen moeilijk geweest zijn om te leven, al die armoede, al die invloeden van buitenaf waardoor je zomaar ineens je inkomen kwijt kon zijn. Geen wonder dat bijna iedereen geloofde, je moet wel als het leven hier en nu zo weinig te bieden heeft.

Roel schreef : Hallo Petra,

Nee, voor mij ontbreekt hier vaak de kracht en overtuigingskracht van de personages, die in zijn beste romans wel overeind blijven of ieder geval krachtig overkomen en niet bleke vlekken op een muur van geschiedenis blijven. Het ergste is dat de personages, als ze niet goed geschilderd worden, je onverschillig blijven, maar dan in die zin dat ze helemaal wegvallen. De bijfiguren vond ik daardoor krachtiger.

Heel juist gezegd. De heer was gewoon hun einige pijler in het leven. Door dat geloof konden ze als gewone zielen in het harde leven overeind blijven.

Meestal vind ik een boek ook minder geslaagd als de personages niet zo uitgewerkt zijn. Bijvoorbeeld bij dat boek van Laila Lalami (hoop en andere verlangens), daar leer je de personages helemaal niet kennen, maar blijven het mr. en mrs. X, die voor iedereen kunnen staan. Bij dit boek had ik dat gevoel niet zo. Het is waar, Roemer blijft tot op hoge leeftijd dezelfde persoon, maar hij heeft toch zeer particuliere verlangens. Die tekenen hem dan weer.

Het verschilt toch ook per verhaal, welk element het meeste accent krijgt. En dan maakt het vaak ook nog uit in welke tijd het geschreven is, met welk doel, voor welk publiek enzovoort.

Ik zal op internet eens gaan kijken naar de opvattingen over de bijbel van Maarten 't Hart. Ik herinner me wel dat hij de nieuwe bijbelvertaling helemaal niks vond, dus kennelijk heeft hij wel vaste voorstellingen van hoe het er allemaal uit moet zien.

Psalmenoproer is uit en ik moet bekennen dat voor mij de personages meer uitgewerkt mochten worden alhoewel het dan meer een roman zou geworden zijn. Ik vond het jammer dat er dikwijls grote sprongen gemaakt werden. Ik had best willen weten of Roemer dan uiteindelijk zijn "rijkdom" aan zijn zoon heeft kunnen geven.

Als het een roman was over de psalmenoproer begrijp ik niet goed waarom het verhaal dan vanuit het standpunt van Roemer moest vertelt worden want overal staat hij zowat aan de zijkant. Nou ja, de "onpartijdige verteller" kan de betekenis zijn.....

Ik vind de verhouding documentaire/roman niet echt geslaagd.

En toch heb ik van het boek genoten.

Inge

Wat me ook opviel is de vele "verfranste" woorden Het oud-nederlands lijkt veel op ons west-vlaams :shock:

Inge

Roel:

Natuurlijk decor is mooi, maar in het verhaal, tenminste dat is toch de bedoeling van 't Hart, draait toch in hoofdzaak om mensen. Anders had hij het de mensen kunnen weglaten en alleen voorwerpen in de hoofdrol kunnen nemen. Dan was het een heel andere roman geworden.

Waaruit concludeer jij wat de bedoeling was van van 't Hart bij het schrijven van dit boek? Alleen voorwerpen in de hoofdrol? Dat kan toch nooit een roman opleveren?

Voor mij blijft het wat hij er zelf over schreef: een documentaire roman, waarin de personen niet de hoofdrol spelen, maar hun leven slechts de leidraad is waarlangs de geschiedenis verteld wordt van Schiedam, de teloorgang van de visserij, de werkelijke oorzaken van het psalmenoproer, etc.

Inge:

Ik vond het jammer dat er dikwijls grote sprongen gemaakt werden. Ik had best willen weten of Roemer dan uiteindelijk zijn "rijkdom" aan zijn zoon heeft kunnen geven.

De grote sprongen kunnen ook vanuit dit perspectief verklaard worden: de levensbeschrijving van Roemer is ondergeschikt aan de grote en kleine gebeurtenissen van de eeuw in stad en land die van 't Hart wil belichten.

Ook het open einde heeft wel een functie: ergens heb ik gelezen, dat Roemer (ook al is de karakteruitwerking niet erg uitgebreid) toch gezien kan worden, als iemand die te veel uitstelt. Niet doortastend genoeg is. Met als ultieme consequentie dat hij veel meer voor deze zoon had kunnen betekenen, en (zoals ik het las) dus ook niet meer in de gelegenheid geweest is zijn "rijkdom" door te geven.