John Banville - De zee (samenleesboek aug/sept 2006)

Ik twijfel ook erg aan die acceptatie, ik denk dat dat juist niet accepteren mede oorzaak van zijn depressie is.

bernadet

Ja, maar daar komt hij toch uit, uit die depressie? Dat is het hele verhaal van het boek!

Hij zegt tegen zichzelf dat het leven nog zoveel mogelijkheden biedt, en gaat dan inderdaad gedwee mee met dochterlief. Maar hij kan gaan reizen, denkt hij, of gaan schilderen..

Volgens mij is er wel degelijk acceptatie!

Ik ga kijken, janna is net geweest en ik heb het boek weer hier.

Bernadet

Over de naam van de dokter staat in het boek

"Todd zo heette de specialist. dat kun je alleen maar als een misplaatste grap van het polyglotte lot beschouwen. Het had nog erger gekund. Er bestaat een naam De'Ath, met die modieuze hoofdletter in het midden en die apostropaeïsche apostrof waar toch niemand in trapt." (blz 15)

Over de auto:

Het eerste wat ik van hen zag was hun auotmobiel, die geparkeerd stond op het grind achter het hek. Het was een laag, zwart model, vol krassen en deuken, met beige leren stoelen en een groot gespaakt stuur van gepolitoerd hout. Op de plank onder de sportief hellende achterruit.... (blz 9)

Geen Amerikaanse slee dus.

De advertentie:

'Luister eens naar deze advertentie,'zei haar vader tegen niemand in het bijzonder en las hardop, lachend voor uit de krant: 'Levende fretten gevraagd als verkopers van jaloeziën. In bezit van rijbewijs. Brieven onder nr. 23'

Hij lachte nog een keer, en hoestte, en lachte hoestend. 'Levende...!'riep hij. 'Sjongejonge.'

(blz 29)

Hij leest dus gewoon een idiote advertentie voor, die hem vermaakt. Het grappige vind ik, is dat hij moet lachen om levende i.p.v. fretten.

De rol van de kolonel

[...] hij is blij dat ik vertrek, ik weet het. Ik heb hem bedankt voor zijn hulp van vannacht. 'Waarschijnlijk hebt u mijn leven gered' zei ik, en op hetzelfde moment drong het tot me door dat het waarschijnlijk nog waar was ook. (blz 221)

bedoelde je dit met de belangrijke rol die de kolonel speelde rotor?

Bernadet

Door omstandigheden wat laat aan dit boek begonnen.

Het eerste deel is nu uit.

De komende week begin ik aan het tweede deel.

groetjes, irene

Hallo allemaal,

V E R K L I K K E R !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Nou, The Sea nu voor de tweede keer in het engels uitgelezen. Na de eerste keer lezen vond ik het al een zeer goed boek, ondanks dat ik momenten van verveling had, nu vind ik het zondermeer een meesterwerk, omdat ik achter de bedoeling van de schrijver ben gekomen.

Het hele boek kan eigenlijk worden gesamen gevat met de zin die op bladzijde 72 staat "What a little vessel of sadness we are, sailing in this muffled silence through the autumn dark. Dat kun je in het Nederland vertalen in: "Wat een kleine schepen van treurnis zijn wij mensen, zeilend in deze gedempte stilte van het herfstig donker".

Deze krachtige poetische beschrijving geeft aan waar het boek overgaat: decadentie, alles verkeert in een staat van ontbinding. Dus ja inderdaad, Todd is een woordspeling van de schrijver en kan je zien als een verbastering van het Duitse woord Tot, wat dood betekent.

Maar hoeveel vragen het boek ook oproept, ik moet de hongerende, nieuwsgierige lezers teleurstellen: het boek geeft de meeste antwoorden niet, laat het aan de lezer over zelf zijn over haar invulling eraan te geven.

Banville deelt hier via deze roman zijn krachtige standpunt over de mensheid mee: doordat de mens wordt geboren met ongeneeslijke gebreken, is hij niet in staat tot fatsoenlijke communicatie met zijn medewezens, waar door relaties al onvermijdelijk gedoemd zijn tot mislukken.

Banville schrijft hier een ongekend krachtig boek over vertwijfeling, herinnering, onverschilligheid en machteloosheid. Zijn proza, is pure poezie met shakeperiaanse diepgang en grootsheid. Het is alsof de lezer naar een tableau, een schilderij kijkt terwijl het onstaat. Heel het boek verwijst hier naar, niet alleen dat de hoofdpersoon een kunstcriticus is, alle beschrijvingen of het weer, personages of omstandigheden zijn, ademen kunst uit.

En nogmaals het eigenlijk verhaal is alleen maar HET middel om deze hartverscheurende gevoelens te openbaren. Het is hetgeen de schrijver nodig heeft om zijn doel te bereiken.

Banville geeft duidelijke signalen af als het heeft over de jeugd van Max Morden, onze hoofdpersoon. Hij mist alle moederlijke liefde, want zijn moeder heeft het druk met andere zaken, zelfs als dan een rijke familie de Graces (pure satire van de schrijver om een familie met het voorkomen dat geen spatje elegantie of gratie verraad zo te noemen) in zijn leven verschijnen, hij alleen nog meer confuus raakt. Hij komt onder een ware ban van de tweeling Chloe en Myles waar hij geen hoogte van krijgt. Ook de liefde voor Chloe is een liefde als substituut voor het gebrek aan liefde en is ook gedoemd te sterven. Waarom Max verliefd wordt op de plompe, ongracieuze verschijning Connie Grace? Connie is het verplaatsvervanger van zijn moeder (die zelfs tot aan haar dood hem met onverholen minachting blijft bejegenen), maar ook deze vrouw, die met haarzelf geen raad weet, kan hem geen moederliefde geven, hoe kan ze ook anders, ze is zelfs machteloos in het geven van liefde aan haar eigen kinderen!

Hebben Rose en Carlo Grace een affaire. Rose ontkent dat als ze alleen Mrs Vasasour op het einde van de roman is. Banville houdt alles in het vage of het nou een zakdoek of een liefdesbrief is die Rose in de tuin onder de boom waar Max zit verscholen, in haar handen houdt. Gezien de reactie van Mrs Vasasour houdt ze duidelijk een geheim vast. En zoveel is duidelijk dat er achter de grens van Carlo Grace meer schuilgaat achter stupiditeit. Want hoe rijk de Graces ook zijn, smaak en gedistingeerdheid is duidelijk aan hen voorbij gegaan. Nee, geen Amerikaanse slee, maar wel een auto die die richting uitgaat en waar ruw mee wordt omgegaan zoals blijkt uit Bernadet’s citaat. Ook de kleding wat ze dragen nijgt eerder naar massaproductie dan naar sjiek. Een voorbeeld, mevrouw Grace die een goedkope zonnebril met witte plastic randen draagt. Het is daarom ook heerlijk sarkastisch dat hij ze wel laten eten aan een tafel ergens wel doet denken aan de beterbemiddelden met al zijn extra’s als jus kannen en allerhande bestek, dat Max bijna tot wanhoop drijft.

Die moederloze liefde en die ongezonde verhouding tot de familie Grace in zijn kind tijd kan alleen later leiden tot een relatie met een vrouw waar het onheil al boven hing. Anna is net als hij maar dan als vrouw, een mens die richting in haar liefde zoekt, net als hij met een negatieve kijk op de wereld rondloopt, door gebrek aan liefde in haar jeugd (Vader Charlie Weiss die de keiharde zakenman uithangt) en deze twee eenzame scheepjes op een eindeloze oceaan, dobberen naar elkaar toe en drijven samen als twee afgestompte zielen verder.

Anna ondanks haar enorme talent als fotografe (iets wat Max niet wil zien, omdat de uitdrukkingskracht van haar foto’s hem teveel confronteert met de verschrikkingen van zijn eigen innerlijk. Je kunt dus zeggen, dat de “ziekelijke” foto’s het kankergezwel van zijn eigen wezen blootleggen. Anna sterft en Max heeft daarmee (ondanks dat hij niet echt van haar gehouden heeft) zijn laatste strohalm in het leven verloren. Waar kan hij anders nog daar toe dan terug naar de Graces, terug naar zijn verloren jeugd. Ja, het is een heel hard boek, maar voor hem was de geboorte van zijn dochter een fout. Niet dat zij daar wat kan aan doen, deze Claire, maar het feit dat hij haar in de wereld heeft gezet en dat hij de zwakheden van zijn eigen wezen, vertegenwoordigt ziet in haar zwakheden, vervult Max met een grenzeloze haat.

Dus beland hij in het pension voor exclusieven van Mrs Vasasour, niet minder dan de Rose uit zijn jeugd. Tussen de regels door schiet Banville af en toe een vonk af, waarbij het lijkt als hij Max meer dan sympathie voor Rose of beter gezegd voor Mrs Vasasour laat voelen.

Iedereen vraagt zich hier af wat de rol van de kolonel in dit boek is? Heeft hij wel een rol, is hij belangrijk of alleen maar een bijfiguur? Het is duidelijk dat Banville zijn personages aan de thematiek ophangt. Die kolonel zou kunnen staan voor het failliet van het burgerdom. Het zou ook kunnen staan, gezien de leeftijd voor de naderende dood. Het is duidelijk dat dit huis een huis voor verloren zielen is. Of the nou Rose, of de kolonel of Max is, verloren zielen zijn het allemaal. En Max mag het dan wel geschopt hebben tot kunsthistoricus, zijn grote werk over de Franse impressionist (alle beschrijvingen van wolken en zee zijn impressionistisch, maar gemengd met het donker expressionistische gehalte van van Gogh) Bonnard strand door de crisis van zijn leven.

Ik moet ook nog even terugkomen met eerdere verbaasde reactie dat lezers hier het een moeilijk boek vonden. Ik zat ernaast, dit is een moeilijk te lezen boek, alleen makkelijk voor ingewijden. Banville is groot schrijver en schrijft dan ook zijn eruditie, capaciteit en vermogen dit verhaal in. Het verhaal is meesterlijk gecomponeerd en gedosseerd. De afwisseling van verleden en heden houdt de lezer steeds gefocussed. Volgens mij heeft geen enkele lezer, eerder dan de schrijver dit bekend maakt, in de gaten dat Mrs Vasasour, de Rose uit het begin van het verhaal is.

Mochten er nog vragen zijn, als ik van de reis terug ben, zal ik ben best doen er een antwoord op te geven. Ondertussen ben ik aan Banville’s in het Nederlands vertaalde De onaanraakbaren begonnen.