Samenleesboek Bernard Schlink - De voorlezer

Volgens mij heeft Schlink ons aan het denken willen zetten en willen tonen hoe mensen tot bepaalde dingen komen. Eigenlijk geeft Schlink geen oordeel maar laat hij wel zien wat eventuele gedachten/gevoelens van mensen kunnen zijn die een relatie met iemand hebben gehad die in de oorlog dingen hebben gedaan die niet kunnen.

Ik denk dat daarom Hanna ook zo 'onbekend/ondoorzichtig' blijft.

Hanna en Michael zijn de kapstok waar dit verhaal aan opgehangen is maar het had evengoed kunnen gaan over andere mensen met een ander eigen verhaal.

Het boek nodigt ons uit over dit soort gebeurtenissen na te denken en eventueel te discussiëren. Wat hem dus ook gelukt is gezien onze discussie.

Bernadet

Dat is helemaal waar, dat het Schlink gelukt is!!

Waar hij geen oordeel geeft, doen we dat zelf, ieder vanuit ons eigen gezichtspunt. En zoals met alles zijn er meerdere manieren om de dingen te zien:

Ik vind niet dat Hanna de verleidster is! Hij is degene die op haar afkomt en zij gaat erin mee. Als hij vertelt dat hij ziek is geweest en blijft zitten, zorgt ze ervoor dat hij gaat werken om dat te voorkomen.

Ik denk dat ze in de rechtszaal niet zozeer handelt uit schuldgevoel, maar het gewoon opgeeft. De overmacht is te groot. Maar niettemin redt ze zichzelf niet. En volgens mij wéét ze op een gegeven moment dat Michael haar geheim kent.

Is het misschien zo dat ik Hanna op dezelfde manier zie als Michael? (niet goed, dus)

"Ze is fout, maar..." Niet goedpraten, maar wel begrijpen. Ik heb het idee dat ik haar gedrag wel begrijp.

Komen we hier ooit uit?

Nee waarschijnlijk niet maar dat geeft niet. Ik vind het juist heel interessant om te zien hoe verschillend iedereen reageert op het boek.

Ik vond nog een hele mooie site over het boek maar.... in het Duits. Ik ga proberen het een en ander om te zetten in het Nederlands en hier te plaatsen.

Bernadet

Worden we er wijzer van? je kan ook de site even doorgeven misschien?

Ik vond nog deze recensie:

Wie is Hanna? Pas aan het eind van het boek lijkt het of we haar kennen. Als zij dood is en ‘de voorlezer’, de middelbare scholier en later student Michael Berg, die verliefd op haar werd, naar haar graf gaat.

Hanna was kampbewaakster in ‘de’ oorlog. Schuldig als de pest. Of toch niet? Als Michael ontdekt waarom hij haar altijd maar moest voorlezen is hij verbijsterd. Als hij dan ook nog ontdekt dat zij ‘niet schuldig’? ‘niet volledig schuldig’? ‘niet als enige en zeker niet als belangrijkste schuldig’? kan zijn aan wat haar ten laste wordt gelegd tijdens het proces dat hij als student rechten moet verslaan is hij radeloos. Wat doe je - als student rechten, als (ex-)verliefde, als mens! – als de persoon waarvan je hebt gehouden, uit schaamte haar handicap verzwijgt en daarmee haar veroordeling onafwendbaar maakt? Gewetensvragen waarbij niemand je kan helpen. Zelfs je vader niet. Michael’s volwassenwording is innig verweven met Hanna die in het reine moest zien te komen met haar oorlogsverleden.

Bernadet