Samenleesboek Bernard Schlink - De voorlezer

"

Iemand een kans geven."

Dat is inderdaad wat ik steeds wil opperen. Maar hier zijn duidelijk twee meningen.

Voor mij hangt dat (na een midagje nadenken) toch inderdaad erg samen met of iemand verantwoordelijkheid voor zijn daden durft te nemen, onder ogen ziet wat hij gedaan heeft, schuldbesef heeft, en oprechte spijt,

denk jij dat ze dat heeft Marjo?

Misschien heb je daar als iets over geschreven, dat weet ik zo niet uit mijn hoofd.

En dan nog hoor..ik zou wel willen dat ik dan kon zeggen dat iedereen recht heeft op een nieuwe start, en ik denk dat ik dat in theorie ook denk (mensen als Stalin, Hitler, Saddam Hoessein etc even uitgesloten)

maar als ik iemand had verloren in de oorlog, in een kamp, laat staan dat het familie was...

dan is dat onmogelijk volgens mij.

Om nog even op het boek in zijn geheel terug te komen..

voor mij is het boek, zoals door jullie ook al eerder gezegd, in de eerste plaats een impossante poging van naoorlogse nationale verwerking, ..hoe ga je als volk om, ook als naoorlogse generatie, met zo n verleden.

En ook al ben je van na de oorlog..en je houd van iemand die toen fout was..bijvoorbeeld je ouders, wat zegt dat over jou.

En zijn er verzachtende omstandigheden voor schuld? (ik denk dat Hanna s niet lezen voor die vraag symbool staat in dit boek)

En waar jullie het net ook over hadden..wat zijn motieven voor dit soort daden..kun je moorden uit onverschilligheid bijvoorbeeld.Of uit angst,

en is dat laatste dan een verzachtende omstandigheid,

of bestaan er geen verzachtende omstandigheden?

Al je als schrijver een deel van je eigen volk zo over zijn eigen verleden kunt laten nadenken en de discussie kunt laten aangaan,

en over hun hoofden heen ons kunt laten nadenken over zulke universele vragen..

dan heb je wat mij betreft een magnifiek indrukwekkend boek geschreven.

Wil

Juist! Helemaal juist Wil!

Het wordt nooit duidelijk of ze spijt heeft of niet, dus of ze die tweede kans verdient dat kun je niet met argumenten staven.

Ik denk dat Hanna niet uit de verf komt omdat het boek over Michael gaat. Over die tweede generatie die er mee om moet zien te gaan. Wij lezers hebben het wel over Hanna en wat er met de schuldigen moet. Maar Schlink niet.

Alles wat wij daar over gezegd hebben hier zijn gedachten van ons zelf. Eigenlijk geeft Schlink te weinig feiten (over Hanna en haar verleden, haar motieven, het waarom van haar handelen) om er over te kunnen oordelen.

Misschien roept hij wel bewust zoveel vragen op zonder al te veel achtergrond informatie

om ons over de vragen op zich

na te laten denken

en niet over dit ene induviduele (verzonnen) mens.

Groetjes,

Wil

Ik weet niet of de vraag al gesteld geweest is omdat ik voor de moment het forum niet wil lezen.

Weet iemand naar welk boek er de hele tijd van het proces verwezen word?

Inge

Zo, ik heb het boek gelezen en het forum gelezen. Geen gemakkelijk onderwerp.

Wat me opviel tijdens het lezen:

* Viel het niemand op dat ze analfabeet was? Ik had zo al een vermoeden van het eerste moment dat Michael moest voorlezen.

* Waarom zei Michael niets bij zijn gesprek met de rechter?

De discussie op het forum.

(moet wel oppassen van geen olie op het vuur te gooien nu :lol: )

*Waarom denken jullie dat michael tijdens het proces niets over haar anafabetisme mag te weten komen? Zij schaamde zich ervoor en dat kan ik begrijpen maar ik denk niet dat Michael daar iets mee te zien had? Ze schaamde zich in het algemeen daarover en ik denk niet dat ze het toegeven had, zelfs als Michael niet op het proces aanwezig was.

* Iemand maakt de opmerking dat ze nooit heeft kunnen leren vanwege haar anafalbetisme. Ik denk eerder dat ze gewoonweg nooit de kans gekregen heeft om te leren lezen en schrijven (punt). In die tijd waren wel meer mensen analfabeet.

* Bij oorlogen heb je altijd leiders en "volgers". Wat de redenen ook zijn dat mensen de leiders volgen laat ik nu in het midden. Want volgens mij komt alles maar op 1 woord neer: OVERLEVEN.

Nee, het is geen excuus voor haar daden, nee het is geen excuus voor de "verloren" levens, maar ik denk dat je op dat moment zo bezig bent met zelf overleven dat je er je op een bepaald moment geen vragen meer bij stelt.

Ik probeer me die situatie voor te stellen. Massa's mensen deden eraan mee, ze waren zo geindoctrineerd dat ze gewoon geen besef meer hadden van wat "goed" of "fout" was. Kan je als individu op tegen de massa op zo'n moment? Er is geen twijfel mogelijk, ze heeft in onze (naoorlogse) ogen verkeerde beslissingen genomen maar als je zelf in die situatie zou zitten? Kun je dan voor 1000% (duizend) procent zeker zeggendat je niet ook zo reageert? Je moet hierbij beseffen dat een heel volk aan dezelfde kant stond. niet 1, 10, 100 maar een hele natie. Als je tvbeelden ziet van hoe hitler als held gezien werd.... kun je dan als enkeling verzetten? Als een hele bevolking zegt dat de leider goed doet kun je je dan als enkeling daartegen in gaan?

Het thema van het boek is volgens mij overleven tijdens en na de oorlog.

Inge

Ik heb het idee dat je hetzelfde reageert als ik deed Inge..

Ik weet niet meer of ik bij de eerste lezing een vermoeden had van dat analfabetisme, maar ik wist het dus wel toen het het maandboek was. Waarom Michael zweeg op het proces? Omdat (denk ik) hij vermoedde dat zij uit schaamte zelf gezwegen had, en dat respecteerde hij..wie is hij immers om een andere beslissing te nemen over haar leven als zijzelf?