Arthur Japin: De overgave (samenleesboek febr/maart 2008)

Jammer..

Dit is literatuur vanwege de toegepaste stijl, niet de taal an sich. Want de taal is die van Granny. Ik had ook niet het gevoel dat ik nu prachtige literatuur zat te lezen, maar als eenmaal toegelicht wordt hoe het boek in elkaar zit, dan zeg ik: ja, Japin is meer dan alleen maar een goed verteller.

Dat is hij in ieder geval voor mij. Maar jij vindt waarschijnlijk van niet.

Ik heb alles vluchtig doorgelezen wat jullie bevindingen waren en ik verbaas me een beetje over het vertelperspectief en wat daarover gevonden wordt. Granny is kil en heeft zich op de been gehouden door zich op andere dingen te focussen. Ze is in mijn ogen niet steriel, maar behoorlijk wantrouwig en verbitterd. Die mier en die olifant zitten niet voor niets in het boek. Het doorzettingsvermogen van de mier en het voortreffelijke geheugen van de olifant (niet te vergeten hun mogelijkheid om te rouwen) staan symbolisch voor het karakter van Granny. Niet voor niets worden beide dieren drie keer genoemd (triplificatie) in de klassieke (grieks) structuur (vier mythische tussenstukjes als afwisseling). Ik zou zeggen, loop even naar de boekenkast en pak 'Het stenen bruidsbed' van Mulisch er even bij om diezelfde structuur te zien.

Nog even terug naar Granny... Ergens in het midden van het boek gaat over de bijbel en de manier waarop het gelezen zou moeten worden. Hier wordt als het ware een instructie gegeven van hoe je dit boek moet lezen. Er wordt gesteld dat men direct ter zake komt en dat de rest bijzaak is... opvulling. In 'De overgave' wordt hetzelfde gedaan. Lees de eerste alinea maar eens en zie met welke zin die wordt afgesloten (ik heb het boek even niet bij de hand). Daar is een soort onwil te ontdekken vanuit Granny. Wat nors en het-moet-nou-eenmaal-verteld-worden. De eerste alinea is wat er in het boek aan de hand is en de rest is (niet al te letterlijk nemen natuurlijk) vulling.

Er is een prent uit de zeventiende eeuw waarop een mier en een olifant samen afgebeeld staan vanwege deze karaktereigenschappen (doorzettingsvermogen en geheugen), en het zou me niets verbazen als Japin daar aan gedacht heeft... Wie de prent maakte en in welk jaartal, weet ik niet meer....

Helaas.

Rael schreef : Ik heb alles vluchtig doorgelezen wat jullie bevindingen waren en ik verbaas me een beetje over het vertelperspectief en wat daarover gevonden wordt. Granny is kil en heeft zich op de been gehouden door zich op andere dingen te focussen.

Ik begrijp niet zo goed wat je hiermee bedoelt Rael. Granny was zwaar gefocust op het terugkrijgen van haar familie en vooral haar kleindochter. Ze haatte de indianen. Welke andere dingen bedoel je.

Rael schreef : Ze is in mijn ogen niet steriel, maar behoorlijk wantrouwig en verbitterd. Die mier en die olifant zitten niet voor niets in het boek. Het doorzettingsvermogen van de mier en het voortreffelijke geheugen van de olifant (niet te vergeten hun mogelijkheid om te rouwen) staan symbolisch voor het karakter van Granny.

Dat ze wantrouwig en verbitterd was is ook niet zo vreemd als je hele familie uitgemoord en weggehaald is.

Het verhaal van de mier vond ik het meest indrukwekkende stuk van het boek. Een ogenschijnlijk klein, nietszeggend diertje dat een ongelofelijke kracht vertoond. Het is ook duidelijk dat die mier Granny de moed gaf om door te zetten. De olifant in het boek kan ik me niet meer herinneren.

Niet voor niets worden beide dieren drie keer genoemd (triplificatie) in de klassieke (grieks) structuur (vier mythische tussenstukjes als afwisseling). Ik zou zeggen, loop even naar de boekenkast en pak 'Het stenen bruidsbed' van Mulisch er even bij om diezelfde structuur te zien.

Ik weet helaas niets van de klassieken en kan daarover dan ook niets zeggen maar deze aanvulling is wel interessant. Ben altijd bereid om er wat bij te leren...

Ik heb het boek niet meer dus kan ook het begin niet lezen.

Volgens mij staat er iets over vergeven, dat het verhaal maar verteld moet worden, maar dat weet ik dus niet zeker.

Groetjes

Dettie

Het verhaal van de mier vond ik het meest indrukwekkende stuk van het boek. Een ogenschijnlijk klein, nietszeggend diertje dat een ongelofelijke kracht vertoond. Het is ook duidelijk dat die mier Granny de moed gaf om door te zetten. De olifant in het boek kan ik me niet meer herinneren.

Groetjes

Dettie

Die olifant komt komt vrij snel in het verhaal voor (met die optocht) en daar vertelt Granny dat ze de olifant het best herinnert (als ik het me goed herinner). Die olifant komt (net als de mier) drie keer terug.

Ik vond het ook een prachtig boek.

Japin heeft wel eens gezegd dat hij het altijd prachtig vindt te horen hoe zijn boeken geïnterpreteerd worden door lezers. Hij schijnt er altijd

meer ingestopt te hebben dan waar hij zich bewust van is!

Hij is dus heel anders dan Mulisch die dat met opzet in zijn boeken stopt.

Marjo schreef : Japin heeft wel eens gezegd dat hij het altijd prachtig vindt te horen hoe zijn boeken geïnterpreteerd worden door lezers. Hij schijnt er altijd

meer ingestopt te hebben dan waar hij zich bewust van is!

Hij is dus heel anders dan Mulisch die dat met opzet in zijn boeken stopt.

Ik ben er in het geval van de mier en de olifant wel heel erg van overtuigd. Juist ook omdat beide karaktereigenschappen (en dieren) langskomen als het die functie dient in het verhaal. (Mier komt langs als over doorzettingsvermogen gaat en met de herinneringen komt de olifant langs)

Een andere interpretatie die ik heb gehoord is dat de olifant gebruikt wordt, omdat die ook een dikke huid heeft. Dat lijkt me dan weer behoorlijke onzin. Interpreteren betekent niet dat je losjes scandeert wat je vermoedt, maar wat direct uit het boek te halen is.

Gerbrand Bakker doet ook vaak alsof hij geen idee heeft waarom hij gekozen heeft voor sommige zaken in zijn boeken, terwijl hij bij andere momenten zijn motieven laat doorschemeren. Bovendien is de lol er wel vanaf als alles uitgelegd wordt. Ik snap de schrijver die zich van de domme houdt wel.