Marcellus Emants - Een nagelaten bekentenis (samenleesboek augustus 2007)

Misschien helpt het bij het lezen, Dettie, als je voortdurend tegen jezelf probeert te zeggen: Emants heeft alles uit de kast gehaald om een persoon neer te zetten die past in het beeld van de mens, zoals het Naturalisme dat "voorschrijft". Dan is Willem Termeer geen mens van vlees en bloed meer, maar een karikatuur die aan de eisen van de literaire stroming moet voldoen.

Toen misschien een literair hoogtepunt, nu slechts nog leesbaar als studie-object, maar niet meer voor je plezier. Maar zo het boek uitlezend ga je waarschijnlijk minder mee in het deprimerende en denk je vaker: ik ben benieuwd wat er nu weer tevoorschijn komt om ook deze wending naar een ander leven te laten mislukken.

Want:

De naturalist ziet de mens fundamenteel als onvrij, bepaald als hij is door erfelijkheid, de omgeving waarin hij opgroeit en de concrete situatie waarin hij zich bevindt NEBWEB)

en dus moet het verhaal daaraan voldoen.

Goed idee Librije. Ik ga het boek ook zeker opnieuw proberen te lezen (ik wacht er nog wel even mee) en zal dan proberen het met die ogen te lezen.

Dettie

Ik moet zeggen dat sinds ik het boekverslag van Librije las waar het naturalisme verklaard werd ik ook al iets anders nar het boek keek.

Maar ik weet niet of ik de moed heb om het nog een keer te proberen.

Groeten

Wil

Willeke schrijft:

Ik moet zeggen dat sinds ik het boekverslag van Librije las waar het naturalisme verklaard werd ik ook al iets anders nar het boek keek.

Als die kennis bij een boek je helpt om anders te gaan lezen, is het misschien een idee om met de cursus mee te doen?

Je bent van harte welkom.

Daar hebben we het o.a. ook over dit soort literair-historische kwesties namelijk, om boeken een kader te geven en verbanden te kunnen leggen.

Zo stond ook het naturalisme, zoals Librije het nog een keer extra beschreven heeft in haar verslag, al uitgebreid in dat topic uitgelegd.

Dan had je het kader geweten vóór je dit boek ging lezen.

Ariadne

Tja Ariadne, dat is waar, maar er zijn soms bepaalde omstandigheden dat iemand niet mee kán doen aan de cursus en dan is het toch erg fijn als alles ook bij het boek zélf uitgelegd wordt vind ik persoonlijk.

Ook ben ik bezig een archief op te zetten met boeken geschreven vóór 1970 (is een willekeurige datum). Je wilt niet weten wat voor stapel 'oude' boeken hier voor dit doel ligt. :shock:

In dat archief wil ik behoorlijk uitgebreide boekverslagen en toelichtingen over de tijd en de schrijver/ster en wat er al nog meer over te vinden is plaatsen, alles in vrij gewone (toegankelijke) taal.

Dit om mensen te informeren en hopelijk belangstelling op te wekken voor deze boeken en ook weer om te laten zien dat 'oude' boeken heel mooi en zeer lezenswaardig kunnen zijn.

Dus persoonlijk ben ik wel blij met de toelichting van Librije bij het boek.

Mettertijd kunnen we misschien van de cursus ook een soort samenvatting maken. Maar nu even één ding tegelijk anders loop ik helmaal om van allerlei dingen die nog gedaan moeten worden of die ik nog graag zou willen doen. :color:

Dettie

dubbel geplaatst

Librije schrijft:

Emants heeft alles uit de kast gehaald om een persoon neer te zetten die past in het beeld van de mens, zoals het Naturalisme dat "voorschrijft". Dan is Willem Termeer geen mens van vlees en bloed meer, maar een karikatuur die aan de eisen van de literaire stroming moet voldoen.

Het lijkt me zo maar dat Emants zich in zijn graf zal omdraaien als hij Willem Termeer, een van de belangrijkste personages uit zijn oeuvre, als 'karikatuur' omschreven ziet. :lol:

Ik ervaar Termeer eigenlijk nog altijd zo, een levend mens, van een psychologisch type dat nog altijd gewoon rondloopt op de wereld.

Willem Termeer is een levend personage.

Zo heeft ook Emants hem willen neerzetten.

De naturalisten wilden met nadruk echte mensen beschrijven.

Geen mensen aan wie niet al te veel ellende vastkleeft, omdat de lezers daar misschien niet tegen zouden kunnen, zoals de generatie voor hen (het Idealisme) supergezonde personages met supernormale levens uitbeelden.

Ze waren juist wars van alles wat maar naar het 'karikaturale' of 'onnatuurlijke' zweemde.

Toen misschien een literair hoogtepunt, nu slechts nog leesbaar als studie-object, maar niet meer voor je plezier.

Ik lees dit boek nog altijd met plezier.

En niet alleen omdat het nog altijd een literair hoogtepunt is.

Ook omdat het met zo verrassend veel inzicht in de menselijke psyche is geschreven.

Elke hedendaagse psycholoog zou er zo een casus over kunnen schrijven.

Het naturalisme brengt de duistere kanten van de mens aan het licht. De romanfiguren stammen vaak uit lagere sociale milieus en zijn veelal psychisch beschadigd, hun driftleven is verstoord en ze lijken niet in staat te ontkomen aan hun neergang. Om deze redenen wordt de term ´naturalistisch´ overigens wel gebruikt om sombere, de werkelijkheid onverbloemd tonende werken aan te duiden, los van elke periode. Toch vallen er in de naturalistische roman ook meer optimistische tendensen aan te duiden: aan de deterministische en pessimistische visie die de meeste romans kenmerkt is namelijk vaak een sterk sociaal engagement en medevoelen gekoppeld. Bij vele naturalistische auteurs leefde de hoop dat een betere kennis van de sociale wetmatigheden – te verwerven via o.a. romanexperimenten – zou leiden tot een mogelijke beheersing van de situatie, waardoor een grotere rechtvaardigheid zou mogelijk worden. (NEDWEB)

Hij roept bij mij juist ook compassie op voor Willem Termeer.

Die gaat mede ten onder aan de bekrompenheid van zijn omgeving, de onwil om hem te begrijpen, om dieper te kijken naar wie hij werkelijk is.

Dat bepaalt voor een groot deel zijn onmacht om te veranderen.

De naturalisten veroordeelden nooit hun eigen personage, maar juist de omgeving van dat personage.

Dat is wat de naturalisten bedoelen met het willen veranderen van de sociale structuren, dat is het maatschappelijk doel dat ze dienden.

Ook Emants doet dat expliciet.

Dettie schreef : Tja Ariadne, dat is waar, maar er zijn soms bepaalde omstandigheden dat iemand niet mee kán doen aan de cursus en dan is het toch erg fijn als alles ook bij het boek zélf uitgelegd wordt vind ik persoonlijk.

Wie zegt dat ik dat niet een goede aanpak zou vinden?

Natuurlijk is dat handig.

Ik probeer alleen zieltjes te winnen voor de cursus....

Ariadne