Marcellus Emants - Een nagelaten bekentenis (samenleesboek augustus 2007)

Marjo:

Want ik heb al wel begrepen dat ik net als Vermeer hier een outsider in ben.

Nee hoor, je hebt een 'lotgenoot'. Ik ben ook een 'Vermeer'.

Ik heb zeker ook van het boek genoten en vooral vanwege de taal.

Fijn dat je genoten hebt!

Ariadne

En Marjo's verslag staat op de site.

www.leestafel.info/Nederlandse%20en%20Vl...productssimple6.html

(Marjo ik wilde het naast Librije's verslag plaatsen maar dat lukte niet, kreeg ik een heel raar smal strookje.)

Dettie

Terug in Nederland gaat hij op bezoek bij zijn voogd Bloemendael (die het familiekapitaal voor hem beheert) en maakt zichzelf wijs dat het het beste is met zijn dochter Anna te trouwen. Een huwelijk zoals hij zich zou wensen (met hartstochtelijke liefde) zit er voor hem toch niet in.

Even een opmerking hierover: Is dat niet hetgene wat iedereen (zou) willen? En moeten we niet allemaal tot de conclusie komen dat als de eerste "verliefdheid" over is en het huwelijksleven in een dagelijkse routine komt dat er van die hartstocht niet veel meer overblijft? Juist zijn onmogelijke hoge verwachtingen en dan zijn trouwen om het trouwen maken juist dat het huwelijk gedoemd is om te mislukken.

Dat zijn vrouw, ondanks zijn affaire, verkiest van haar "plicht" te doen vind ik enkel maar (en zeker in deze tijd, nu dus) bewonderingswaardig. In die tijd speelde het zeker nog meer dat veel huwelijken stand hielden alleen omdat het maatschappelijk onaanvaardbaar was om te scheiden.

Hij twijfelde al vóór het huwelijk, stom dan eindelijk van hem om toch te trouwen en belachelijk van hem om dan zijn vrouw te "haten" omdat ze niet wil scheiden.

Nog eens, hij doet alles zichzelf aan en de excuses die hij bedenkt (getraumatiseerde jeugd, erfelijkheidsfactoren,.....) zijn gewoon uitvluchten om niet serieus aan zichzelf te moeten werken.

(vind ik toch.....)

Inge

En ook Petra's verslag staat op de site

www.leestafel.info/Nederlandse%20en%20Vl...productssimple6.html

Dettie

Het blijft altijd erg typisch dat mensen zo van mening kunnen verschillen over een en hetzelfde boek. Nu wordt dat door jullie meteen aangegrepen door te zeggen dat stemming en levenservaring van de lezer daarop zijn invloed heeft.

Het bepaalt niet alleen hoe je het geschrevene interpreteert, maar zelfs welke woorden en zinnen je wel oppikt en welke je negeert! Dat gebeurt denk ik onbewust. (een voorbeeld hiervan werd onlangs door Bernadet opgemerkt bij de verslagen van Villa des Roses)

Ik heb vaak enthousiast zitten knikken bij wat Ariadne zegt. Voor zover dat niet duidelijk is uit mijn verslag: ik heb ook heel duidelijk gelezen dat de man gestoord is. Ik denk dat hij absoluut niet verwend is, maar juist verwaarloosd. Zijn ouders hebben hem behalve de verkeerde genen ook totaal geen leiding gegeven. Hij weet niet anders dan te doen wat hij doet. Waarom kan hij niet veranderen? Hij heeft dat niet geleerd, en hij is 'veilig' als hij volhardt.

En ja, in deze tijd zou hij psychologische hulp gehad hebben, en dat zou misschien zijn kijk op zichzelf en de anderen hebben kunnen veranderen. Ik denk dat men in die tijd absoluut geen idee had. Daar denk ik inderdaad net als Ariadne dat Emants maatschappijkritisch is.

Het boek heeft een signaalfunktie, geeft aan wat er fout is in de maatschappij.

Emants personage is niet vrij: hij is het product van genen en opvoeding. (nu denk ik dat de mens dat altijd geweest is en altijd zal blijven, maar dat doet er niet toe. Of wel? Is mijn eigen mening van invloed op de beoordeling van het boek? Denk het..)

Dat is in het geval van Vermeer een somber vooruitzicht, maar het maakte voor mij het boek niet somber. Ik vind de stijl van Emants niet somber maar juist heel prettig. Die zinnen die Inge 'verwrongen' noemt, vind ik juist leuk!

Dus ja, voor mij was dit een heerlijk boek, zelfs al heeft Emants het misschien anders bedoeld dan ik het opgevat heb.

Marjo schreef:

Daar denk ik inderdaad net als Ariadne dat Emants maatschappijkritisch is. Het boek heeft een signaalfunktie, geeft aan wat er fout is in de maatschappij.

Ik begrijp dit niet helemaal Marjo. Bedoel je dat er hulp zou moeten zijn voor deze psychisch zieke mensen? Ik denk dat Emants dat niet aan de kaak wilde stellen. Hij ging er juist, als vertegenwoordiger van het Naturalisme van uit, dat deze Termeer bepaald werd door erfelijkheid, opvoeding en milieu. En probeerde in deze roman aan te tonen, dat hij daarom alleen kon handelen zoals hij handelde, dat hij dus eigenlijk een "goed excuus" had voor de moord op zijn vrouw.

In de inleiding van de uitgave van Een nagelaten bekentenis die ik las stond:

Emants behoorde zeker niet tot de socialisten en maatschappijhervormers onder de naturalisten. Integendeel: wie Een nagelaten bekentenis leest, zal daarin niets kunnen aantreffen dat wijst op sociale bewogenheid van de auteur of zelfs maar op interesse in maatschappelijke problemen. Emants had meer belangstelling voor de realiteit van de individuele menselijke geest, dan voor die van de samenleving. Zijn figuren zijn nooit arbeiders of andere verworpenen der aarde, maar steeds, zoals Willem Termeer, vertegenwoordigers van de gegoede burgerstand. Hun problemen komen niet voort uit uitbuiting, maar uit hun eigen karakterstructuur of die van hun huwelijkspartner. Nagenoeg alle belangrijke werken van Emants draaien om een slecht huwelijk en/of een neurotische hoofdpersoon.

Ik versta onder maatschappijkritisch het aan de kaak stellen van de mensonterende toestanden waarin de uitgebuite arbeiders moesten leven. Iets wat andere naturalisten wel deden.