Thema november 2014 - Afrikaanse schrijvers

Zimbabwe

Vuurvlinder

Yvonne Vera

Vlak na hun eerste ontmoeting trekt Phephelaphi in bij de veel oudere Fumbatha. In het begin is het paar volkomen gelukkig. Maar Phephelaphi wil meer zijn dan een deel van de huisraad. Ze wil iemand worden, iets gaan betekenen. Daarom schrijft ze zich, tegen de zin van haar man, in voor een verpleegsteropleiding. Phephelaphi weet dat ze daardoor

zowel haar relatie als haar idealen kan verliezen.



Recensie

De 40-jarige auteur uit Zimbabwe die Engels studeerde in Canada, is een van de boeiendste hedendaagse vrouwelijke Afrikaanse auteurs. Haar romans en verhalenbundels werden veelvuldig bekroond, ze stelde ook een interessante bloemlezing samen met werk van actuele Afrikaanse schrijfsters. Het decor in deze roman uit '98 is het Makokoba van de jaren '40, een zwarte township. De heldin, een dynamische jonge vrouw, valt voor een oudere bouwvakker en trekt bij hem in. Maar al gauw wil ze meer en tegen de zin van haar man in schrijft ze zich in voor een verpleegsteropleiding. Maar ze betaalt haar hunker naar liefde en zelfstandigheid duur. De auteur tekent een krachtig beeld van het townshipleven en van de bloei en explosie van deze complexe relatie. Een fascinerende roman met vele lagen, geschreven in een bezwerende, poetische stijl. Gebonden; kleine druk.

Marita de Sterck

ISBN 9789044514414 Hardcover 158 pagina's Uitgeverij De Geus november 2008

Vertaald door Wim Scherpenisse

Zimbabwe

Van de talen die in Zimbabwe gesproken worden hebben het Shona, Ndebele en Engels een officiële status. Ook wordt er Dombe, Fanagalo, Hietshware, Kalanga, Kunda, Lozi, Manyika, Nambya, Ndau, Nsenga, Nyanja, Tsonga, Tswa, Tswana en Venda gesproken en gebruikt men Zimbabwe Sign Language

Yvonne Vera werd geboren in Bulawayo, Zimbabwe. Zij studeerde Engels in Toronto en schreef zes boeken, waaronder Vuurvlinder (2003). Haar werk werd verschillende keren bekroond, onder andere met de Commonwealth Prize (1997) voor Under the Tongue. Vera was enkele jaren directeur van de National Gallery of Art in Bulawayo, maar ze moest vluchten uit haar geboorteland, waarna ze in Canada woonde en werkte. In 2004 kende de Zweedse PEN-Vereniging haar de Tucholsky Award toe, een prijs bestemd voor schrijvers die vervolgd of bedreigd zijn, of gedwongen zijn in ballingschap te leven.

Ze zette zich actief in voor vrouwenrechten en werd door velen getipt als winnares van de Nobelprijs voor Literatuur.

Yvonne Vera overleed op 7 april 2005 aan de gevolgen van een hersenvliesontsteking.

Zuid-Afrika

De walvisroeper

Zakes Mda

In een bungalow aan de Oostkaap in Zuid-Afrika woont de walvisroeper. Iedere morgen roept hij met zijn hoorn de walvissen, die daarop ook lijken te reageren. Elke avond eet hij zijn maaltje kaasmacaroni. Deze rustige regelmaat wordt alleen verstoord door busladingen toeristen die de straten van het stadje vullen en naar de man staren die op de kliffen de walvissen roept. Dan arriveert er een dronken vrouw op naaldhakken, die hem wekenlang achtervolgt tot ze er in slaagt permanent in zijn leven blijven. Ze vormen een vreemd maar intens liefdespaar, boordevol verlangen en teleurstelling, alcohol en jaloezie.

De walvisroeper is een prachtig geschreven, uitermate originele roman die beurtelings betoverend en hyperrealistisch is.

Zakes Mda beschrijft een wereld waarin eenzaamheid en liefde beide een bijdrage leveren aan verdriet en mystiek.

ISBN 9789044508987 Hardcover 284 Pagina's Uitgeverij De Geus november 2007

Vertaald door Robert Dorsman

Zuid-Afrika

De witte aap

Barbara Trapido

Dinah en haar zus Lisa groeien op in de jaren vijftig in Zuid-Afrika. Lisa is sterk en verstandig, terwijl Dinah zwak en kunstzinnig is. Hun vader, een geëmigreerde Nederlander, heeft de energie van een wervelwind en zingt graag liederen voor zijn vrouw. Dinahs ontwikkeling loopt parallel aan een duistere periode in de twintigste eeuw. Als de rassenwetten steeds strenger worden en de radicale onderdrukking in hevigheid toeneemt, zoekt zij haar eigen weg en emigreert ze naar Londen.

Barbara Trapido vindt de balans tussen duisternis en lichtheid door op humoristische wijze de gebeurtenissen te verwoorden die deels op haar eigen jeugdervaringen in Zuid-Afrika zijn gebaseerd.

Recensie

[...] In 'De witte aap', haar zesde roman, tekent Barbara Trapido een indringend beeld van wat het betekende om op te groeien in het Zuid-Afrika van de jaren '50 en '60. Ze laat de kunstzinnige Dinah en haar slimme zusje Lisa met onbevangen, maar genadeloze blik kijken naar de complexe maatschappelijke veranderingen, vooral de strenger wordende rassenwetten. Toch werd deze messcherpe roman, deels gebaseerd op de eigen jeugdervaringen van de auteur, geen donker boek. De onderkoelde humor, de hilarische, soms soap-achtige scenes zorgen voor lucht en licht in dit meeslepend, warm en gevoelig tijdsdocument, dat een ruim publiek kan boeien. Kleine druk.

Marita de Sterck

ISBN 9789044503944 Hardcover 414 pagina's Uitgeverij De Geus januari 2005

Vertaald door Ella Aertsen

Zuid-Afrika

Officiële landstaal: Afrikaans incl. Nederlands (tot 1983), Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, Tsonga

Barbara Trapido werd in Zuid-Afrika geboren als kind van een Nederlandse vader en een Duitse moeder, die in de jaren dertig Europa ontvluchtten. In 1963 verhuisde Trapido naar Engeland. Ze debuteerde in 1982 met Brother of the More Famous Jack, waarvoor ze een speciale Whitbread Prize kreeg. Bij Uitgeverij De Geus verschenen onder andere de romans Koningin van de Nacht en De jongleurs. Trapido’s boeken zijn stuk voor stuk sociale komedies.

(Zuid-)Afrika

Het Madiba-boek

De lievelingsverhalen van Nelson Mandela

‘Dit is my wens dat die stem van die storieverteller nooit sal sterf in Afrika nie, dat alle kinders in Afrika die wonder van boeke mag ervaar en nooit die vermoë sal verloor om hul aardse woonplek met stories te verruim nie.’

Met die woorden eindigt Nelson Mandela zijn voorwoord in deze schitterende bundel Afrikaanse verhalen voor kinderen. Verhalen die even kleurrijk zijn als de mensen van Afrika zelf en die onder meer afkomstig zijn uit Zimbabwe, Swaziland, Zuid-Afrika en Lesotho.

Hoe is de kat ooit huisdier van de mens geworden? Waar komt het woord ‘olifantengras’ vandaan? En hoe is de dood ooit in de wereld gekomen? Al deze vragen en meer worden beantwoord in dit boek. De verhalen zijn opgeschreven door verschillende Afrikaanse schrijvers en ieder verhaal is voorzien van een illustratie van een Afrikaanse tekenaar.

Recensie:

Een spin die meevliegt met kraaien en zegt familie van de krokodil te zijn. Een man die voor zichzelf een vrouw uit een boom snijdt. Koning leeuw die de andere dieren van allerlei kenmerkende eigenschappen voorziet. Een sjeik die ondanks al zijn macht geen kans ziet zijn droomvrouw te krijgen.

Verhalen over mensen, dieren, planten, goden. Een boek vol (voornamelijk Zuid-)Afrikaanse verhalen: sprookjes, mythen, fabels en een enkele sage. In veel ervan klinkt de stem van de oorspronkelijke vertellers nog door en lijkt de tijd stil te hebben gestaan, maar er zitten ook wat moderne verhalen tussen.

Sommige thema's en motieven kennen wij ook uit Europese volksvertellingen: wonderen, drie wensen, raadsels. Maar veel meer is onbekend, wonderlijk, vreemd-spannend. Het bijzondere karakter van de verhalen wordt in hoge mate versterkt door de illustraties: bij elk verhaal heeft weer een andere kunstenaar een prachtige prent in kleur gemaakt. Zo verschillend als de verhalen zijn, verschillen ook de illustraties.

Uitnodigend omslag, verzorgde uitgave. Vanaf ca. 10 jaar.

ISBN 9789056376284 Hardcover 140 pagina's Uitgeverij Lemniscaat september 2013

Vertaald door Aleid van Eekelen-Benders