Thema november 2014 - Afrikaanse schrijvers

Oeganda

Twee chimpansees

Moses Isegawa

Twee chimpansees is het verhaal van Moses Isegawa's reis tussen twee culturen, van Oeganda naar Nederland en weer terug, en van zijn reis tussen twee werelden, van een anonieme vreemdeling tot een gevierd auteur die wereldwijde roem vergaart.

Tien jaar geleden kwam Moses Isegawa naar Nederland. Hij had niets, alleen de droom schrijver te worden, en dat kon alleen in het Westen. Gewend altijd tussen de mensen te leven, op de slaapzaal van het seminarie en in het huis vol familie, was Isegawa plotseling volledig op zichzelf terug geworpen in een vreemde cultuur. Maar terwijl hij zijn rol leerde spelen in een nieuwe samenleving, bleef het visioen een schrijver te zijn hem voor ogen zweven.

Na vele jaren van proberen, vond hij eindelijk het verhaal dat hij wilde vertellen: hij schreef de vuistdikke roman Abessijnse Kronieken. Het boek kreeg een stormachtige ontvangst, stond maanden in de diverse toptienen, en verscheen vervolgens in vele landen in het buitenland.

In Twee chimpansees vertelt Isegawa het relaas van zijn wording als schrijver en van zijn ontdekkingstocht in het westen. Met de blik van iemand die ergens midden tussen Afrika en Europa staat, bepeinst hij de verhouding tussen de continenten, bekritiseert hij het Europese superioriteitsgevoel en denkt hij na over de toekomst van het continent dat sommigen verloren durven te noemen. Ook vertelt hij het verhaal van zijn weerzien met Oeganda en zijn familie, waar hij als gelauwerd schrijver terugkeerde om de Oegandese uitgave van zijn boek te ondersteunen.

ISBN 9789023462248 Paperback 135 pagina's De Bezige Bij maart 2001

Vertaald uit het Engels door Rien Verhoef

upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/t...cationUganda.svg.png

Officiële landstaal Engels, Swahili, Luganda

Moses Isegawa (Kampala, 10 augustus 1963), pseudoniem van Sey Wava, komt oorspronkelijk uit Oeganda, waar hij als leraar geschiedenis op een middelbare school werkte.

In 1990 kwam hij op uitnodiging van een redacteur naar Nederland en vestigde zich in Beverwijk. Isegawa leerde Nederlands en haalde een diploma boekhouden. Zijn debuutroman Abessijnse kronieken werd een groot succes en werd in negen landen uitgebracht. In 2006 keerde hij terug naar Oeganda.

Opvallend is dat hij zijn boeken in het Engels schrijft, waarna er een Nederlandse vertaling van gemaakt wordt.

Senegal

Een lange brief

Mariama Bâ

De hoofdpersoon van deze roman schrijft een lange brief aan haar vriendin, die begint op de dag van het overlijden van haar man. Zij beschrijft de rituelen, haar relatie met haar echtgenoot, haar positie als vrouw, echtgenote, moeder. Zij vertelt hoe zij een pionier is voor vrouwenrechten, evenals haar vriendin. Zij beschrijft haar woede over het feit dat haar man een tweede vrouw trouwt en hoe zij van hem scheidt, om nu naast haar overleden echtgenoot te zitten, van wie zij houdt.

Dit op zich sombere gegeven, wordt door de auteur met grote warmte voor het leven beschreven. Hier spreekt een vrouw met een grote en innemende persoonlijkheid, met groot gevoel voor eigenwaarde. Het is geen wonder dat dit boek reeds bij zijn verschijnen in de prijzen viel. Het is het literair debuut voor deze Senegalese schrijfster en verdient een grote lezerskring.

(NBD|Biblion recensie, Drs. Harry Leyten)

ISBN 9789062806485 Paperback 133 pagina's Uitgeverij Zelen 1982

Vertaald door Sonja Pos

Talen: Frans (officiële taal), Wolof, Pulaar (Fulfulde), Jola, Mandinka, Serer, Bambara, Sarakolé, enz.

Mariama Bâ was een Senegalese schrijfster, lerares en feministe. Ze werd in 1929 geboren in Dakar en als moslima opgevoed. Ze groeide op in een rijke familie. Haar vader werd na de onafhankelijkheid een van de eerste ministers van Senegal. Mariama kwam al jong in verzet tegen de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Na de dood van haar moeder werd ze namelijk opgevoed door haar traditionele grootouders die het niet nodig vonden om een meisje te laten door leren. Maar dankzij haar intelligentie, doorzettingsvermogen en de steun van haar vader kon ze de lerarenopleiding volgen. Ze gaat werken op een basisschool en trouwt met parlementslid Obèye Diop. Bij hun scheiding blijft ze achter met de zorg voor 9 kinderen.

Het lot van Afrikaanse vrouwen is het belangrijkste thema in haar boeken. In Une si longue lettre (1980) schrijft de Afrikaanse vrouw Ramatoulaey een lange brief aan haar jeugdvriendin die nu in Amerika woont. Ze schrijft over het moeilijke dagelijkse leven in een polygaam huwelijk.Met dit boek won ze de Afrikaanse Noma Prijs in 1980. Het boek werd in vele talen vertaald en Mariama Bâ werd wereldberoemd.

Haar tweede boek Un chant écarlate (1981) kwam uit na haar dood. Het gaat over het problematische huwelijk tussen Mireille, de dochter van een Franse diplomaat, en Ousmane, een arme Senegalese moslim.

Bron: www.rug.nl/education/scholierenacademie/...s/literatuur-senegal

Sierra Leone

Ver van huis

Ishmael Beah

In Ver van huis vertelt Ishmael Beah een aangrijpend verhaal: hoe hij op twaalfjarige leeftijd vluchtte voor aanvallende rebellen en ronddwaalde door een land dat totaal onherkenbaar was geworden door geweld.

Hoe hij een jaar later werd opgepikt door het regeringsleger.

Ishmael Beah, in zijn hart een zachtaardige jongen, ondervond dat hij tot de vreselijkste daden in staat was. Uiteindelijk kon hij ontsnappen.

Recensie

Ishmael (1980) is een jongen van twaalf als hij met zijn vrienden naar een naburige stad gaat om muziek te maken terwijl de oorlog uitbreekt in Sierra Leone. Het is de laatste keer dat hij zijn ouders ziet. Om te overleven raakt hij betrokken bij een rebellenleger en leert onder invloed van drugs de vreselijkste dingen te doen zonder de pijn te voelen. Als hij later meedoet aan een ontwapeningsprogramma, krijgt hij de kans om zijn talenten te laten zien: dansen, rapteksten maken en Shakespeare voordragen. Een oom vangt hem op in zijn gezin.

Op een conferentie in de Verenigde Staten ontmoet hij een verhalenvertelster die later zijn nieuwe moeder wordt. Daarvoor moet hij Sierra Leone opnieuw verlaten op de vlucht voor het rebellenleger. Het verhaal eindigt met een fabel over het dilemma dat een aap voorlegt aan de jager die hem wil schieten: een traditioneel Afrikaans verhaal. Indrukwekkend, meeslepend en sober geeft dit boek inzicht in een hartverscheurende problematiek. Het boek bevat ook een chronologie van de geschiedenis van Sierra Leone. Dit autobiografische verhaal geeft inzicht in de problematiek van kindsoldaten en van het werk van War Child. Een toegankelijk boek voor een breed publiek.

Drs. Marianne van den Heuvel

ISBN 9789021800042 Paperback 301 Pagina's Sijthoff september 2007

Vertaald door Hella Tromp

Sierra Leone

Engels is de officiële taal, desalniettemin spreekt maar een klein percentage van de bevolking Engels.

Het Krio (Creools Engels) fungeert als lingua franca; zowel tussen autochtone bewoners onderling, als tussen autochtonen, Creolen en andere minderheden. Zeker 95% van de totale bevolking spreekt Krio.

Website Ishmael Beah www.alongwaygone.com/ishmael_beah.html