Thema april 2019 - Boeken (be)kennen kleur (racisme)

Kleurenblind

Trevor Noah

Trevor Noahs bijzondere levensverhaal - van een arme jeugd onder de apartheid in Zuid-Afrika tot geliefde comedian en presentator van The Daily Show - begon met een misdaad: zijn geboorte.

Hij werd, hoewel gemengde relaties verboden waren, geboren als zoon van een blanke Europese vader en een zwarte Xhosa-moeder, die voor de buitenwereld moest doen alsof ze zijn nanny was in de weinige momenten dat ze als gezin samen waren. Zijn briljante, excentrieke moeder speelde een hoofdrol in zijn leven: ze was komisch en diepgelovig (ze gingen zes dagen per week naar de kerk en op zondag zelfs drie keer), en hielp Trevor op zijn hobbelige weg naar wereldfaam.

Trevors belevenissen zijn afwisselend bizar, gevoelig en hilarisch. Zo vertelt hij hoe ze rupsen aten als er geen geld was, hoe hij uit een auto werd geslingerd tijdens een poging tot kidnapping, en over tienerverliefdheden in een door huidskleur geobsedeerde maatschappij. Zijn verhalen schetsen een onvergetelijk portret van een jongen die opgroeit in een snel veranderende wereld, gewapend met een scherp gevoel voor humor en onvoorwaardelijke moederliefde.

Trevor Noah werd in 1984 geboren in Zuid-Afrika en werd in 2012 als comedian bekend door zijn veelbesproken en uitverkochte onemanshow The Racist, op het Edinburgh Festival Fringe.

Recensie

Trevor Noah is de opvolger van de befaamde Jon Stewart bij het Amerikaanse tv-programma The Daily Show.

In zijn debuut "Kleurenblind' vertelt hij over zijn jeugd. Het is onvoorstelbaar hoe iemand die letterlijk door een misdaad, als 'afwijking' is geboren, het zover heeft geschopt. In het Zuid-Afrika van de Apartheid was de relatie van zijn zwarte moeder met zijn blanke vader ten strengste verboden.

"Kleurenblind' is een vermakelijk boek. Noah vertelt op unieke wijze (net als in zijn shows) hoe hilarisch en toch ook wrang zijn jeugd was. Hij heeft van alles overleefd en hoe. Zijn motto lijkt wel: "Later lach je erom'. Als je leest over de jeugdige Trevor dan weet je gewoon dat hij voor grote dingen is bestemd, niet in het minst door zijn moeder die heilig gelooft in hem, in haarzelf en in haar God.

Het boek bestaat uit drie delen en elk deel bestaat uit meerdere hoofdstukken, met diverse thema's uit het leven van de jonge Trevor. Elk hoofdstuk wordt voorafgegaan door een korte bespiegeling, waarin de context wordt weergegeven. Warme aanbeveling.

Aarti Rampadarath

ISBN 9789400507975 | Paperback | 304 pagina's | Lev. | februari 2017

Vertaald door Annoesjka Oostindier

Citaat van de dag

Mijn moeder deed wat de school niet deed, ze leerde me hoe te denken.

(“My mom did what school didn't. She taught me how to think.” )

fragment uit kleurenblind

Nederland mijn vaderland

Zihni Özdil

‘Waarom snappen wij nog steeds niet dat Özdil óók een Nederlandse naam is?’

Dit is de centrale vraag die historicus Zihni Özdil stelt in Nederland mijn vaderland. Nederland heeft ‘de ander’ altijd getolereerd, maar niet geaccepteerd. Dat staat haaks op gelijkheid. Ook ‘de ander’ weigert te erkennen dat hij een Nederlander is. Het resultaat is een land waarin mensen langs elkaar heen leven. Maar het maatschappelijk besef ervan blijft uit. Özdil onderzoekt in dit pamflet wat de historische wortels van de Nederlandse uitsluiting zijn. Zonder ‘autochtoon’ of ‘allochtoon’ te sparen haalt hij genadeloos uit naar onze ingebakken afkeer van diversiteit en vermenging.



Recensie

De auteur, van Turkse afkomst, stelt in deze bundel met korte essays de vraag centraal waarom we in Nederland nog steeds niet snappen dat Őzdil (de naam van de auteur) óók een Nederlandse naam is? Hij stelt dat 'de ander' in Nederland altijd getolereerd, gedoogd is, maar niet geaccepteerd. Ook 'de ander' wil zichzelf niet zien als Nederlander. Het resultaat is een land waarin mensen langs elkaar heen leven: bevolkingsgroepen in Nederland leven in hoge mate gescheiden, gesegregeerd, los van elkaar en daar ligt het probleem van discriminatie.

De auteur legt de onderbuikgevoelens van Nederland vast en zegt deze gevoelens niet te bagatelliseren. Ze zijn juist reden voor grote zorg want, aldus de auteur: 'De gesteldheid van de onderbuik is de beste graadmeter voor ziekte of gezondheid'. De onderbuik als product van een cultuur van uitsluiting dat gedurende eeuwen is gesmeed en nog steeds doorwerkt in onze maatschappij.

Een vlot leesbaar boek in heldere taal. Pocketuitgave; normale druk.

Han Nicolaas

ISBN 9789023495765 | Paperback | 96 pagina's | De Bezige Bij | oktober 2015

Citaat van de dag

We moeten tolerantie loslaten, want tolerantie betekent eigenlijk iets gedogen. Wanneer je tolerantie als uitgangspunt neemt voor het burgerschap van minderheden, belemmert dat gelijkheid. En dat is een gezamenlijk probleem, voor links en rechts, voor zwart en wit.

Zihni Özdil

Historicus en Groen-Links tweede kamerlid

Racisme in Amerika

400 jaar geschiedenis van de rassendiscriminatie

Antoine Weijzen

"Racisme in Amerika' van Antoine Weijzen behandelt uitgebreid de geschiedenis van 400 jaar voortdurende rassendiscriminatie in de VS. Van de slavernij, de Ku Klux Klan en gedwongen sterilisatie tot de tegenreacties van Martin Luther King, de Black Panthers en Black Lives Matter.

Antoine Weijzen legt de nadruk op de rol die de Afro-Amerikaanse vrouwen in de emancipatiestrijd speelden en laat zien hoe die rol onderbelicht is gebleven in de geschiedschrijving.

"Racisme in Amerika' toont de diepgewortelde rassendiscriminatie in de VS, maar maakt daarnaast ook de vergelijking met Nederland en België.

Antoine Weijzen schreef eerder het boek "De Indië-weigeraars' dat vier sterren kreeg in "de Volkskrant'.

ISBN 9789401915670 | Paperback | 432 pagina's | Omniboek | maart 2019

Weer het citaat vergeten zie ik. Sorry!

Dettie