Vanaf vandaag schrijftips op Leestafel!

9 schrijfoefeningen om buiten te doen

Is het mooie weer eindelijk doorgebroken en kun je niet wachten jouw studeerkamer voor de vrije natuur in te wisselen? Neem dan deze negen schrijfoefeningen met je mee, want ook buiten kun je blijven schrijven.

1. Personagebeschrijving

Ga op een openbare plek zitten (het park, een terras, de stationshal, et cetera) en kijk naar de mensen om je heen. Verzin wat zij in het dagelijkse leven doen, waar ze naar op weg zijn, wat hun hobby’s zijn, wat ze een half uur eerder hebben meegemaakt, hoe ze zouden reageren als situatie X of Y zich voordoet.

Werk dit uit tot een personagebeschrijving, die je eventueel kunt gebruiken in een toekomstig verhaal.

2. Antropomorfisme

Bezoek een dierentuin en bestudeer de dieren, hun handelingen, uitingen en interacties. Verzin vervolgens één of meerdere menselijke personages en koppel aan hun de karaktereigenschappen die je bij de dieren hebt geobserveerd. Schrijf een scène waarin deze personages met elkaar in conflict komen. Je kunt de personages natuurlijk ook dieren laten zijn.

3. Fotorealisme

Neem je fotocamera mee naar buiten en maak foto's van willekeurige situaties met personen erin. Het maakt niet uit wat, zolang er maar interactie tussen de personen zichtbaar is. Bekijk de foto's naderhand en verzin op basis van de handelingen en emoties zichtbaar op de foto's een nieuwe situatie. Werk deze uit in een (kort) verhaal.

4. Dialoog

Maak een ritje met het openbaar vervoer, of ga in een café of op een terras zitten. Luister naar hoe mensen met elkaar praten, welke (stop)woorden en zinnen ze gebruiken. Schrijf een aantal zinnen op die jou leuk of interessant in de oren klinkt. Gebruik één van de zinnen als begin of einde van een verhaal.

5. Locaties

Bezoek een locatie of omgeving waar (een scène van) jouw verhaal zich afspeelt. Beschrijf wat je ziet, ruikt en hoort. Neem alles tot in de kleinste details in je op. Gebruik deze impressies om je verhaal levendiger te maken.

6. Historische fictie

Bezoek een historische locatie (stad, gebouw, ruïnes) of een locatie waar ongetwijfeld een geschiedenis achter schuilt. Schrijf een fictieve historische achtergrond bij deze locatie of gebruik hem als inspiratie voor een verhaal. Zo kan je in een oud kasteel beschrijven waar de verschillende kamers voor dienden en hoe iemand erin leefde.

7. Ondertiteling

Bekijk alle reclameborden, -posters en -video’s (zonder geluid) die je op straat tegenkomt. Verzin zelf de tekst die de personen in de reclames zouden zeggen. Veel van de mono- of dialogen die je verzint kun je gebruiken om humor aan een verhaal toe te voegen. Deze oefening is vooral leuk met z’n tweeën.

8. Impressies

Ga voor minstens vijftien minuten buiten wandelen, ook al regent het pijpenstelen of is het broeierig warm. Neem de omgeving in je op. Wat doet het op emotioneel vlak met je? Roept het herinnering op of zie je scène van een verhaal voor je? Vaak zorgt regen of de juiste hoek van de zon voor prachtige of mysterieuze plaatjes die uitstekend geschikt zijn voor een verhaal. Schrijf later op wat je hebt ervaren of gebruik de impressies als inspiratie voor een verhaal.

9. Nostalgie

Zoek een locatie uit je jeugd op (je vroegere huis, je oude basisschool, et cetera). Graaf in je herinneringen naar een gebeurtenis die je daar hebt meegemaakt en beschrijf deze in een verhaal. Of pas de situatie aan, of verzin een hele nieuwe situatie.

Door Reinoud Schaatsbergen, redacteur bij Schrijven Online

Meer schrijftips? Kijk dan op Schrijven Online.

Het nut van een schrijfplan

Sommige schrijvers hanteren een schrijfplan voor hun verhalen, maar laten het plan halverwege het proces links liggen. Met onze tips houd je jouw schrijfplan gedurende het schrijfproces bij zodat je efficiënt kunt blijven schrijven.



Waarom een schrijfplan?

In een schrijfplan beschrijf je de hoofdlijnen van het verhaal, hoofdstuk voor hoofdstuk, scène per scène. Voor sommige genres is een plan bijna onmisbaar, zoals auteur John Grisham eens zei: ‘Als je suspense schrijft, moet je weten waar je naartoe werkt, omdat je zo nu en dan subtiele hints aan de lezer moet geven. Met een schrijfplan weet ik altijd waar het verhaal naartoe gaat.’

Voorbereiding

Het schrijfplan kun je zelf opstellen, bijvoorbeeld met een prikbord of een document op de computer, maar je kunt ook de handige tool Scrivener gebruiken. Werk jouw verhaal van begin tot eind uit en vul alle details per hoofdstuk en scène in. Zo krijg je een overzichtelijk geheel van de plot, eventueel met personagebeschrijvingen als aanvullende informatie.

Begin nu niet meteen met schrijven. Het verhaal en al zijn vertakkingen zitten nu waarschijnlijk zo diepgeworteld in jouw gedachten, dat je bij het denken aan één scène gelijk overspringt naar de andere. Maar als je gaat schrijven, wil je focus hebben. Laat het verhaal dus rusten, zeg enkele dagen, zodat je met een fris hoofd kunt beginnen.

Aan de slag

Werk vervolgens per scène, zodat je gemakkelijk kunt terugvallen op de secties in het schrijfplan. Lees na het schrijven van een scène ook altijd de volgende scène in het plan goed door. Zo heb je de voorgaande scène nog vers in je gedachten en kun je aanpassingen en notities maken om te voorkomen dat je die de volgende schrijfsessie vergeet.

Tijdens het schrijven kan het voorkomen dat sommige verhaallijnen anders uitpakken dan je had gepland, misschien omdat het originele plan toch niet aansluit op de ontwikkelingen of omdat je op een nieuw idee bent gekomen. Maak je hier geen zorgen over; over het algemeen pakt het nieuwe idee zelfs beter uit.

Bedenk dat je tijdens het schrijven een levend verhaal maakt met bruisende personages die elk ingrijpende ontwikkelingen ondergaan. Jij als schrijver maakt dit stap voor stap mee, wat nieuwe ideeën en oplevert. Speel in op deze ingevingen; dat zijn immers de magische momenten van het schrijven.

Vul het schrijfplan aan

Je volgt het plan zelden tot op het woord. Aanpassingen zijn onvermijdelijk, dus bereid je voor op meerdere versies van je schrijfplan. Een goede methode hiervoor is een apart document naast je plan te maken waarin je alle veranderingen bijhoudt. Zo kun je onderzoeken welk effect de veranderingen hebben en in welke scène er daardoor iets aangepast moet worden. Na het schrijven van tweehonderd pagina’s is het immers lastig om bij te houden dat je op pagina vijftig nog iets moet schrappen.

Zo'n document zorg er ook voor dat je niet afgeleid wordt door kleine details zoals een zin toevoegen of schrappen. Door alles op een rijtje te hebben, kun je de puntjes op de i tijdelijk van je afzetten en doorwerken. Hetzelfde geldt als je tijdens het schrijfproces ineens een idee krijgt voor een compleet ander verhaal. Maak hier notities van zodat je er later op terug kunt komen. Neem desnoods een dag de tijd om het idee van je af te zetten zodat je er weer vol tegenaan kunt.

Schrijf door een writer’s block heen

Hoewel je zelfs met een schrijfplan nog op een writer’s block kunt stuiten, kan het plan weldegelijk helpen bij het voorkomen ervan. De oplossing ligt bij de bovengenoemde werkwijze: neem na elke schrijfsessie de tijd om na te denken over de volgende scène. Zo bereid je jezelf voor, maar kun je ook brainstormen over eventuele aanpassingen of verbeteringen. Als je dit consequent blijft doen, zit je iedere schrijfsessie vol ideeën. Zo niet, dan kun je altijd de betreffende scène in het schrijfplan erbij pakken om je gedachten op te frissen.

Schrijf nu, herschrijf later

Als je aanpassingen in het schrijfplan maakt, is de neiging om scènes te herschrijven groot. Geef hier niet aan toe. Een goede methode om dit te doen, is door na elke schrijfsessie het geschreven stuk na te kijken. Vervolgens kun je tijdens de volgende schrijfsessie de te schrijven scène nalezen in het schrijfplan. Zo vermijd je dat je de ervoor geschreven scène een dag later nog bekijkt, want over het algemeen ga je daardoor herschrijven.

De puntjes op de i

Met een duidelijk schrijfplan kun je dus niet alleen efficiënter het verhaal uitwerken, maar ook effectiever herschrijven. Door je te houden aan het schrijfplan zul je merken dat het schrijfproces veel minder tijd inneemt. Neem echter tussen het schrijfproces en de herschrijffase voldoende tijd om op adem te komen, net zoals je dat zou doen tussen het schrijven van het plan en het verhaal. Het zal je verbazen hoe goed het verhaal er uiteindelijk uit zal zien.

Door Reinoud Schaatsbergen, redacteur bij Schrijven Online

Meer schrijftips? Kijk dan op Schrijven Online.

Zeven veelvoorkomende blunders van schrijvers

'Hoe heb ik dit kunnen schrijven?' Denk jij dit ook als je verhalen van jezelf terugleest? Meestal maak je wel één of meerdere blunders, zoals degene die we hieronder beschrijven. Met onze tips leer je ze te vermijden.

1. Plots werd hij wakker…

Je kent het wel: een scène waarin het personage ‘plots wakker schrikt’ van een ‘hard geluid’ en vervolgens ‘al gapend’ uit bed strompelt. Tot overmaat van ramp komt de persoon toevallig tegenover een spiegel te staan. Een perfect moment om het uiterlijk te beschrijven, natuurlijk. En o zo cliché.

Zo'n scène hoeft niet per se geschrapt (maar wel herschreven) te worden. Het schort namelijk niet aan de situatie waarin het personage zich bevindt, maar aan de vraag of die situatie wel noodzakelijk is. Kun je een bijzonder ontwaakmoment beschrijven dat iets toevoegt aan het verhaal? Zo ja: ga ervoor. Zo niet: weg ermee.

2. Kopje koffie-dialoog

Stel jouw personage gaat op visite. Een dialoog als dit is dan moeilijk te vermijden: ‘Lust je een kopje koffie?’

‘Ja, lekker.’

‘Suiker, melk?’

‘Suiker, dank je wel.’

En vervolgens wordt natuurlijk beschreven dat de koffie voor de neus van het bezoek wordt neergezet, er een klontje suiker in wordt gedaan en er met een lepel in wordt geroerd.

Heb je de dialoog helemaal af? Mooi, dan kun je hem nu schrappen. Ook hier geldt dezelfde tip: voeg een scène alleen toe als die bijdraagt aan het verhaal. En er zijn maar bar weinig bijdrages die het serveren van koffie kan hebben (sfeerbepaling is er één), dus deze dialogen kun je negen van de tien keer weglaten.

Hetzelfde geldt overigens voor telefoongesprekken. Lezers willen niet weten dat de personages elkaar gewoontjes ‘Hallo’ zeggen, of dat iemand ‘de groeten doet’ aan de ander. Begin de scène middenin het gesprek of laat de telefoon bijvoorbeeld overgaan op een moment waarin het personage allesbehalve vriendelijk opneemt.

3. Een brij aan details

We halen de ontwakingsscène er weer bij. Wat stel jij je voor als een personage wakker wordt? Hij tikt op de wekker, rekt zich uit, slaat de dekens van zich af en doet alle dingen die we zelf ook zouden doen. Dus waarom zou je dat willen lezen?

Negen van de tien keer kan deze scène vervangen worden met de zin: ‘Hij werd wakker en rolde zijn bed uit’, of iets dergelijks. En zelfs dat is op zichzelf overbodig. Als het personage wakker schrikt, ga dan gelijk over op de actie. Laat dat bed desnoods helemaal achterwege en begin de scène met dat het personage bevend om de hoek van de deurpost kijkt.

4. Te veel uitleg

Veel schrijvers hebben de neiging teveel uit te leggen uit angst dat de lezer het anders niet snapt. Maar geloof me, zij onderschatten de lezer. Een simpel voorbeeld: een koppel begint te ruziën en de één zegt tegen de ander: ‘Nee, natuurlijk niet.’ Waarna de schrijver het nodig vindt om toe te voegen: ‘zei hij geërgerd’.

Neem de context van deze scène even in je op. Niemand vindt ruzie leuk, al helemaal niet de personen die het hebben. Je leest de woorden dus automatisch alsof ze verheven, geërgerd of bijtend worden uitgesproken. Dit hoef je als schrijver niet te bevestigen. Anders loop je het risico dat je de lezer de les leest.

5. De prediker uithangen

Soms is het overduidelijk dat de schrijver een punt aan de man wil brengen. Bijvoorbeeld: een verhaal gaat over alcoholisme en in de laatste scènes zegt iemand: ‘Zie je nou wel, alcohol verwoest je leven.’ En het personage dat alcoholvrij is, leeft nog lang en gelukkig.

In eerste instantie is een boodschap niet slecht, maar als die zoals in het bovenstaande voorbeeld wordt gepresenteerd, komt die geforceerd over. Vooral bij gevoelige onderwerpen wordt dit niet gewaardeerd. Als je een punt duidelijk wil maken, laat het dan aan de lezers over om dat punt te vinden. Vertrouw erop dat ze je zullen snappen.

6. Wat als de lezer het niet begrijpt?

Hoe zien de omgevingen of personage er uit? Wat is er tussen die en die scènes gebeurd? Deze vragen wil je als schrijver beantwoord hebben, maar voor de lezer zijn ze maar van weinig belang. Denk aan een bijpersonage dat maar in één scène verschijnt: de lezer hoeft niet te weten hoe hij of zij er uit ziet. En als dat wel nodig is, kun je ervan uitgaan dat de lezer er zelf wel een uiterlijk aan verbindt.

Dus hoe ga je dan te werk? Stel je wil duidelijk maken dat een personage een knap en stralend uiterlijk heeft. Die twee woorden zijn eigenlijk al voldoende; we weten niet hoe de schrijver hem daadwerkelijk ziet, maar we gaan er wel een eigen voorstelling bij maken. Wie weet heeft hij een zongebruinde huid en een perfecte scheiding in zijn donkerbruine haar. Iedere lezer ziet iets anders, maar ze zien wel allemaal een knappe, stralende man.

7. Goh, dat is toevallig

In het echte leven is toeval veelal leuk en bijzonder. In fictie is het echter een dooddoener, een manier voor de schrijver om het er gemakkelijk af te brengen. Denk aan een thriller waarin het hoofdpersonage vast wordt gebonden en toevallig nog een zakmes heeft om het touw door te snijden. In het ergste geval is voorafgaand aan die scène het zakmes nooit genoemd.

Met zo'n deus ex machina stoot je lezers af. Ze bestempelen het verhaal als ongeloofwaardig en slaan het boek per direct dicht. Laat jouw verhaal nooit afhangen van toeval en los iedere situatie met plausibele middelen op.

Bijvoorbeeld: het ontvoerde persoon heeft eerder in het verhaal een kettinkje van zijn vrouw gekregen. Er zit een scherp randje aan de ketting - dat merkt de man eerder in het verhaal al op - maar zijn vrouw spoort hem aan het toch te dragen. Vervolgens vermeld je de ketting niet of nauwelijks, tot die in de laatste scènes weer de kop opsteekt. Niet alleen voelt de lezer zich zo niet bedrogen, het biedt ook de kans om extra lading aan de scène te geven.

Door Reinoud Schaatsbergen, redacteur bij Schrijven Online

www.schrijvenonline.org/tips

Drie korte tips voor een consequente schrijfstijl

Door de jaren heen verandert de stijl van een schrijver, soms ingrijpend, soms subtiel. Hoewel dit een positieve ontwikkeling is, kan het tijdens het schrijven van een roman voor problemen zorgen. Lees hier drie korte tips om jouw stijl alsnog consequent te blijven hanteren.

* Zoek een eigen geschreven zin, paragraaf of scène op die jouw schrijfstijl perfect reflecteert. Schrijf hem op een briefje en plak dit op je bureau of naast je scherm; zolang hij maar zichtbaar is. Telkens als je het gevoel hebt dat je afwijkt van jouw stijl, of als een stuk niet goed loopt, kun je op het briefje spieken.

* Lees telkens als je gaat schrijven eerst uit een boek van een auteur die schrijft in een stijl die overeenkomt met de jouwe. Hoe vaak sommige schrijvers het ook ontkennen, iedereen raakt beïnvloed door de stijl van andere schrijvers. En dat is maar goed ook, want je moet het van iemand leren, toch? Door een hoofdstuk te lezen van die auteur raak je vanzelf in de goede sfeer. Woorden en zinnen zullen in je geheugen blijven steken, wat automatisch voor inspiratie zorgt in dezelfde stijl. Zoals auteur John Lukacs eens zei: ‘Stijl begin zoals mode dat doet: iemand bewondert hoe de ander zich kleedt en past zich daarop aan’.

* Stijl komt duidelijker naar voren bij begin- en eindzinnen. Een manier om te experimenteren met stijl, is door sterke zinnen uit een scène te halen en die naar boven of onder te halen. In veel gevallen wordt het begin of eind daardoor sterker. Ook kun je zo de zinnen beter vergelijken om te zien of de stijl consequent is.

Door Reinoud Schaatsbergen, redacteur bij Schrijven Online

Meer schrijftips? Kijk dan op Schrijven Online. www.schrijvenonline.org/tips

Acht korte oefeningen om door een writer’s block te breken

Is je creativiteit ver te zoeken? Zit je dagelijks met je handen in je haar, doelloos naar je computerscherm te staren? Geen zorgen. Met een aantal korte schrijfoefeningen en schrijftips zetten wij je in een mum van tijd weer aan het werk.



1. Neem risico’s

Als schrijver neem je risico’s, zo simpel is het. Maar dat houdt jou toch niet tegen? Een sterke mening moet gehoord worden. Veel bekende schrijvers hebben regelmatig te maken met negatieve recensies, bijvoorbeeld door een controversiële uitspraak. En dat is nou juist dé manier om jezelf te laten horen.

Oefening: neem een eerder geschreven scène, verhaal of passage van jezelf waarin je een sterke mening naar voren wilde halen, maar dit niet goed uit de verf kwam. Neem tien minuten de tijd om de boodschap op overdreven wijze te herschrijven. Je ware boodschap gaat schuil in het verschil tussen de twee versies.

2. Beschrijf het onbekende

Een groot deel van onze geschiedenis is gehuld in mysterie. Niet iedere historische gebeurtenis is immers opgeschreven of bewaard gebleven. Volgens aanhangers van de fantoomtijd-theorie zijn zelfs drie eeuwen van onze geschiedenis geheel fictief.

Oefening: doe kort onderzoek naar een historische periode naar keuze. Kies een gebeurtenis waar weinig over bekend is of die van weinig belang lijkt. Creëer daar een verhaal omheen. Verzin fictionele personages en situaties die samenhangen met de historische context en maak zo een fictieve oorzaak van een belangrijke gebeurtenis in onze geschiedenis.

3. Beleef de atmosfeer

Pak jouw favoriete boek erbij en bestudeer de wijze waarop de auteur sfeer creëert. Welke (stijl)middelen worden gehanteerd om het verhaal te presenteren? Hoe beïnvloedt dat de perceptie van de lezer?

Oefening: schrijf nu zelf een paragraaf die past binnen het verhaal dat je net hebt gelezen, maar zet een andere sfeer neer. Gebruik wel dezelfde (stijl)middelen als die van de auteur.

4. Verrijk omschrijvingen

De stijl - ook wel de toon - van een schrijver is zijn of haar meest onderscheidende eigenschap. Vooral in beschrijvingen en details komt die stijl naar voren.

Oefening: neem een eerder geschreven verhaal van jezelf, of de uitwerking van één van de hiervoor genoemde opdrachten, en breid deze uit met details en omschrijvingen. Gebruik originele beschrijvingen, maar vermijd mooischrijverij.

5. Schrijf als een journalist

Hoewel je als schrijver over een flinke dosis creativiteit moet beschikken, is de technische kant van het vak net zo belangrijk. Ook fictie dient geschreven te zijn in goed geformuleerde zinnen waar degelijke research achter zit om de geloofwaardigheid van het verhaal te bevorderen.

Oefening: schrijf een scène of fragment van een fantasyverhaal in de vorm van een nieuwsbericht. Focus op feiten en presenteer deze zo dat ze plausibel lijken in de echte wereld. Gebruik enkel noodzakelijke beschrijvingen om details te verduidelijken.

6. Schrijf met onderliggende gedachtes

Een sprookje is als het ware de ultieme vorm van storytelling; het bevat een doel, een conflict (meestal met een kwaadaardig wezen of persoon) en het eindigt met een levensles, een onderliggende gedachte die als een rode draad door het verhaal loopt.

Oefening: verzin zelf een (kort) sprookje met een duidelijk moraal en probeer deze subtiel in het verloop van het verhaal te verwerken.

7. Meerstemming schrijven

Met dialogen moet je als schrijver vanuit verschillende stemmen spreken. Ieder persoon is immers anders, doet anders, spreekt anders. Om dit zo natuurlijk mogelijk te laten zien, moet je jouw personages door en door kennen.

Oefening: verzin een aantal karaktereigenschappen en trekjes voor twee personages, ook al lijken die onbelangrijk voor een verhaal. Schrijf vervolgens een dialoog tussen die personages en probeer de net verzonnen eigenschappen te gebruiken om de personages op een eigen manier te laten praten.

8. Laat creativiteit de vrije loop

Een schrijfoefening is een uitstekend middel om de kraan der creativiteit open te draaien.

Oefening: verzin een onwaarschijnlijk scenario (of gebruik er één die je onlangs hebt bedacht) en schrijf hier een kort verhaal over. Bijvoorbeeld: iemand die een manier heeft gevonden om met mensen in het hiernamaals te praten. Hoe verloopt de communicatie? Waar praten ze over? Wat willen ze? Wees zo gek als je maar kunt.



Door Reinoud Schaatsbergen, redacteur bij Schrijven Online

Meer schrijftips? Kijk dan op Schrijven Online.

3 schrijftips om een verhaal angstaanjagend te maken

Hoe jaag je anderen de stuipen op het lijf met alleen tekst? Een vraag die menig (beginnend) horrorauteur zijn hersens doet kraken, dus lees snel onze tips en bespaar (of gun) jezelf slapeloze nachten.

Onderzoek wat angst is

De schrijfstijl van horrorauteurs is cruciaal, meer nog dan bij andere genres. Het onderwerp is haast niet van belang; zolang het onprettig is en je het overtuigend brengt, kun je angst opwekken. Wat je wil doen, is de suggestie van iets angstaanjagends in het brein van de lezer planten.

Makkelijker gezegd dan gedaan. Begin door jouw onderwerp uitvoerig te onderzoeken. Het is uit den boze om het angstaanjagende in jouw verhaal bij zijn naam te noemen, dus je moet zoveel mogelijk details kennen zodat je de lezer stukje bij beetje informatie kunt voeden zonder de bron van de angst te onthullen. Zodra je dat doet, is de mysterie er van af en kan de lezer zich niet meer beroepen op zijn eigen fantasie: hét middel om angst realiteit te maken.

Denk dan ook terug aan wat jou angst aanjaagt. Was jij ook één van de vele kinderen die vroeger doodsbang was voor It? Waar kwam die angst vandaan? Precies, uit je eigen gedachten. Hoe minder je weet van het angstaanjagende, hoe meer je die angst zelf gaat invullen. Dat is de kern van elk horrorverhaal.

Wek de suggestie van realiteit

Angst is meestal een onredelijke emotie; je bent bang voor iets wat niet bestaat of nooit kan gebeuren. Spinnnen zijn niet gevaarlijk (in Nederland), mensen kunnen niet uit de dood herrijzen en er bestaan geen geesten (en zo wel, wat hebben zij eraan dat jij angst ervaart?). Ondanks dat is deze emotie één van de sterkste. Speel daar op in, maak jouw verhaal zo overtuigend dat het net echt lijkt.

De geloofwaardigheid van jouw personages is hierbij cruciaal. Je kent ongetwijfeld de films waarin personages tegen beter weten in de kastdeur openen, de telefoon opnemen of tóch dat ene overduidelijke spookhuis als vakantiebestemming kiezen. Met die personages kan niemand zich identificeren. Zorg dus dat jouw personages niet in een situatie komen waarin ze de keuze kunnen maken om van hun angst weg te lopen. Des te enger is het dat wat hen overkomt, onvermijdelijk is.

Een held die zijn geliefde moet redden van een vampier is een simpel voorbeeld van een drang om verder te gaan (liefde), maar spanning kan zich ook voordoen in overlevingsdrang of wantrouwen (denk aan de nieuwe succesvolle serie The Walking Dead). Horror gaat immers niet om bloedvergiet en schrikeffecten, maar juist om de emoties die voortkomen uit de situatie.

Gebruik de angst van de lezer

Horror is tegenwoordig een omstreden onderwerp. Lezers en kijkers lijken afgestompt voor schrikeffecten en de naderende dood van een personage door een moordenaar die hem achtervolgt. We kennen de verhalen, zien de meeste plottwists al van ver aankomen. Zoek originaliteit dan ook niet in een fysieke gedaante, maar in de wijze waarop de lezer zichzelf angst aanpraat.

Een sprekend voorbeeld is de film Paranormal Activity. De kwaliteit van de film is discutabel, maar het effect ervan op de meeste mensen is onweerlegbaar. De reden dat zoveel mensen angst ervaren tijdens die film, is door herkenning en eigen suggestie. Wat als mij dit thuis zou overkomen? Het is zo gemakkelijk de situatie uit de film op jezelf te projecteren en dat is iets waar iedere horrorauteur wat van kan leren. En wederom: de kern zit hem in het onbekende.

Door Reinoud Schaatsbergen, redacteur bij Schrijven Online

Meer schrijftips? Kijk dan op Schrijven Online. www.schrijvenonline.org/tips