Momenteel lees ik.....

Nog steeds bezig in het boek over Schilderswijk. Grappig om te zien dat al te veel burencontact in de betere delen van de wijk niet gewaardeerd werd. Sterker, de socialisten wensten eigenlijk dat de mensen zich meer op het eigen gezin richtten en zich dus niet bezig zouden houden met het geroddel op straat. Overigens had dit natuurlijk ook met een zeker verheffingsideaal te maken. De arbeider moest zich meer spiegelen aan de burgerlijke samenleving, waarin het ook niet gebruikelijk was dat buren regelmatig bij elkaar over de vloer kwamen.

Grappig vooral om dit te zien in een tijd met burendagen en bij mij in de flat koffie-ochtenden, spelletjesavonden, jeux de boules middagen en zo nu en dan een buurtbarbecue. (Dit jaar en naar ik meen vorig jaar overigens niet.)

Dat is allemaal een beetje stil komen te staan, maar ik vind wel dat je er goed aan doet om dat allemaal wèl te doen (als het weer kan) want ik vind dat 'zich meer richten op het eigen gezin omdat dat in de burgerlijke samenleving ook zo was', complete onzin. Hoe kun je zoiets bedenken!

Tja, dat was toen kennelijk zo. De mensen leefden meer in hun gezin. De man had het druk met z'n werk en de moeder had het druk met het huishouden en de zorg voor de kinderen. En ja, het leven op straat, waarbij natuurlijk veel geroddeld werd, was natuurlijk niet wat er van fatsoenlijke mensen verwacht werd. Contacten buiten het gezin bleven beperkt tot goede vrienden, mogelijk vaak collega's van de man.

Dus de cultuur in het arme deel van de volkswijk, daar moest men zich van distantiëren. Zo leefden fatsoenlijke mensen niet, die hingen niet uit het raam om met de buurvrouw te kletsen, die moesten hun huis op orde houden en er voor zorgen dat de kinderen er netjes bij liepen en niet op straat zwierven. Van het gehang op straat en het geroddel kwam niets goed. Dat betekende dat het huishouden en de kinderen verwaarloosd werden, terwijl er ook conflicten konden ontstaan, die weer met geweld beslecht werden.

Dus ja, ergens kun je het je misschien ook wel weer een beetje voorstellen. Vroeger was er binnen het socialisme veel meer een soort verheffingsideaal. Mensen moesten zich spiegelen aan de mensen uit de hogere klasse en moesten dus in aanraking komen met de hogere cultuur. Primitieve muziek, als jazz hoorde daar natuurlijk niet bij. Volksliedjes daarentegen natuurlijk weer wel, maar uiteindelijk was alles er toch op gericht dat de arbeider zich zou ontwikkelen.

Gezinnen waren natuurlijk over het algemeen ook groter.

Maar ja, nu wil men toch ook wel weer wat meer naar een soort dorpscultuur, waarin mensen ook wat meer naar elkaar omkijken. Je kunt de tijden natuurlijk niet met elkaar vergelijken. Het boek laat overigens wel zien dat er uiteindelijk toch echt niet veel veranderd is in deze wijk. Het was allemaal niet zo idyllisch als men wel eens wil denken.

'Je moest je spiegelen aan de burgerlijke samenleving', zeg je eerder. En nu zeg je dat ze zich moesten spiegelen aan de hogere klasse?

Het laatste zal juist zijn denk ik, want men moest zich wel ontwikkelen.

Ha dat het niet idyllisch was, dat geloof ik meteen. 'Die goede oude tijd' die bestaat immers niet?

De burgerlijke samenleving bestond uiteindelijk uit de hogere klassen. Op zich niet zo slecht, om de arbeider te verheffen, hoewel dat soms misschien ook wel een beetje te ver ging, in de zin dat de smaak van de arbeider dus ook meer gericht moest worden op de smaak van de hogere klasse. Bijvoorbeeld jazz hoorde daar niet bij, want dat was primitieve muziek. En op het moment dat jazz zich verder begon te ontwikkelen, was het ook weer niet goed, want het moest wel primitief blijven. De hogere kunst was klassieke muziek en daar moest dus ook de arbeider van houden.

Nu lijkt soms het omgekeerde te gebeuren en lijkt iedere politicus vooral bezig om te laten zien dat z'n smaak in lijn is met die van het volk.

'Sterker, de socialisten wensten eigenlijk dat de mensen zich meer op het eigen gezin richtten en zich dus niet bezig zouden houden met het geroddel op straat.'

Je moet je dus op je eigen gezin richten en je tegelijk spiegelen aan de hogere klasse.

Het is allemaal maar ingewikkeld. En inderdaad die steeds wisselende curve.