Thema september 2016 - LEVEN en lezen

Ter voorbereiding op het volgende leven

Atticus Lish

In de restaurantkeukens in de onderbuik van New York zwoegt Zou Lei, een illegale immigrante uit de woestijn van China. De constante angst voor de immigratiedienst overschaduwt haar bestaan. Voor Zou Lei is hard werken geen keuze, geen stap op weg naar de Amerikaanse droom maar een constante strijd om te overleven, om de honderd dollar per week bijeen te sprokkelen die ze betaalt voor haar hoekje in het piepkleine appartement dat ze deelt met vele andere illegalen.

Tijdens een van haar schaarse pauzes loopt Zou Lei drievoudig veteraan Skinner tegen het lijf. Skinners traumatische ervaringen in Irak hebben diepe psychische wonden achtergelaten, en de enige manieren waarop hij zijn demonen weet te bedwingen zijn alcohol en zijn lichaam tot het uiterste drijven in de sportschool.

Ondanks de taalbarrière herkennen de twee iets in de ander, en er ontstaat een relatie die een glimp hoop biedt in hun beider harde bestaan. Maar de realiteit in dit New York is allesbehalve een sprookje, en de omstandigheden zijn allesbehalve ideaal.

Met Ter voorbereiding op een volgend leven heeft Atticus Lish een verpletterend debuut afgeleverd; zowel een j'accuse als een liefdesbrief aan New York City, een indringend portret van de onderkant van New York, waar de Amerikaanse Droom voor immigranten en oorlogsveteranen onbereikbaar lijkt.

Recensie

De gemengd Chinees-Oeigoerse illegale immigrante Zou Lei moet in de VS na 9/11 altijd uitkijken voor de immigratiedienst die haar al eens drie maanden vastzette. Opnieuw wordt ze uitgebuit door Chinese werkgevers. Het leven in de achterbuurten van New York City is hard en onzeker. Dan ontmoet ze de jonge Amerikaan Skinner, net terug uit Irak. Skinner kan zijn vreselijke ervaringen niet verwerken, maar is desondanks door het leger met een zak pillen en een afzwaaipremie de straat opgestuurd. De twee vinden steun bij elkaar en langzaam ontluikt een onwaarschijnlijke, tere, ontroerende liefde. Dit romandebuut is overladen met prijzen. Lish vertelt het verhaal vanuit de verschillende personen. Langzaam vervlechten die zich met elkaar en stevenen op een dramatische climax af. Lishs stijl verandert met de persoon en de omstandigheden. Zou Lei's verleden beschrijft hij poëtisch als in een Chinese tekst, Skinner bondig, in donkere beelden. Hun conversaties lijken op te borrelen, met halve en hele gedachten. Lish stelt belangrijke ethische vragen en toont het harde leven van velen. Knap vertaald. Een boek dat ondanks de vlotte schrijfstijl een ervaren lezer vraagt. Belangrijke toevoeging aan de Amerikaanse literatuur.

Drs. Catharina B.E. de Koster-Schneider

ISBN 9789048827138| Paperback | 496 pagina's | Hollands Diep | september 2015

vertaald door Anne Jongeling

Citaat van de dag

Leven is: niet ophouden met beginnen.

Renate Rubinstein

Nederlands schrijfster, journaliste en columniste.

Het leven een gebruiksaanwijzing

Georges Perec



Toen Het leven een gebruiksaanwijzing - door Italo Calvino geroemd als 'de laatste grote gebeurtenis in de geschiedenis van de roman' - in 1978 verscheen werd het direct bekroond met de Prix Médicis. En in 1995, het jaar waarin de Nederlandse vertaling voor het eerst verscheen, werd het door de verzamelde Vlaamse en Nederlandse kritiek uitgeroepen tot het beste boek van dat jaar.

De roman is een magistraal literair vlechtwerk van de bizarre levensverhalen van bewoners in een groot oud flatgebouw in Parijs. Excentrieke miljonairs, croupiers, moordenaars, necrofiele schilders, televisieproducenten, danseressen, kamermeisjes en coureurs passeren de revue. Maar hoe uitzonderlijk die personages ook mogen zijn, het is de banale, nooit ondervraagde, alledaagse werkelijkheid die Perec op minutieuze wijze beschrijft en onder de loep neemt, en die deze roman zo bijzonder maakt.

Dit is een boek van wanhoop, liefde en verraad, een 'wonderbaarlijk compleet boek' dat een heel nieuw beeld van de wereld geeft en geschreven is door een auteur die vaak in één adem genoemd wordt met literaire grootheden als Joyce, Nabokov en Borges.

Recensie

Centraal in deze speelse roman staat, als een wereld op zich, een negen verdiepingen tellend monumentaal pand, dat de illusie wekt voor de eeuwigheid te zijn gebouwd en aanleiding geeft tot allerlei verhalen over de bewoners en hun omgeving, toen en nu. Feiten en andere uiterlijkheden moeten het houvast bieden om greep op de wereld te krijgen. Zo er al sprake is van duidende psychologie, dan beperkt die zich tot de oppervlakkige stimulus-responswerking. Uiteindelijk resten slechts raadselachtige sporen, nauwelijks te reconstrueren tot het oorspronkelijke beeld; zoals de puzzels waarmee de miljardair Bartlebooth - een associatie met die andere rijke reiziger, de 'Barnabooth' (1908) van Larbaud - zijn leven vult en die hij via een ingenieus procedé ten slotte weer reduceert tot een blanco vel. De roman vormt zo een compilatie van grillige voorvallen, obsessies en belevenissen van allerlei bizarre figuren gedurende bijna anderhalve eeuw (1833-1975).

Eigenlijk een superieure, erudiete speurdersroman, waarvoor Georges Pérec (1936-1982) in 1978 de Prix Médicis ontving. Een van de literaire klassieken van de twintigste eeuw. Kleine druk.

Menno Gnodde

ISBN 9789029506441| Paperback | 576 pagina's | De Arbeiderspers | april 2016

vertaald door Edu Borger

Citaat van de dag

De zin van het leven ben je zelf

Jules Deelder

Ik twijfel nog steeds of ik dit boek wel wil lezen. Het staat al jaren op mijn lijst. Het schijnt nogal moeilijk te zijn. En dan zo dik....

Ik heb De dingen van Perec gelezen, wat ik erg mooi vond en daarna ooit eens begonnen in het boek (‘t Manco) waar de letter e niet in werd gebruikt en daar kwam ik niet doorheen. Ik denk dat je er echt zin in moet hebben, wil het lukken zijn boeken te lezen. Als je veel andere nog-te-lezen boeken hebt liggen begin je niet snel aan Perec, het kost vrij veel concentratie en energie.

Dettie