Thema november 2014 - Afrikaanse schrijvers

- Op de scholen (katholieke scholen en openbare scholen) in Burundi wordt Kirundi (officiële taal), Frans, soms Engels en Swahili onderwezen. -

Esther Kamatari was het allereerste zwarte supermodel en ze wilde de first lady van het straatarme en door etnische zuiveringen verscheurde Burundi worden. ,,Wie eten en werk heeft en gezond is, zal niet wakker worden met de wens iemand af te maken'', zegt de steeds in het wit geklede prinses.

Esther Kamatari is aan een merkwaardige levensloop bezig. In de jaren '50 en '60 groeide ze als prinses op in de luxueuze en beschermde omgeving van de koninklijke familie van het Afrikaanse Burundi.

Lees verder www.nieuwsblad.be/Article/Detail.aspx?articleID=goe9v2ov

Congo

De schandelijke staat

Sony Labou Tansi

In deze absurdistische roman wordt kolonel Lopez de nieuwe president van een denkbeeldige Afrikaanse staat.

Lopez komt als kersverse heerser voor het eerst in een stad; hij is wereldvreemd - heeft bv. nog nooit een landkaart gezien. De staat heeft overeenkomsten met Zaire (voormalig Belgisch Kongo). De president verfoeit de 'Vlamingo's' (de Belgen) die het land zo schandalig achterlieten na de onafhankelijkheid. De macht van de dictator wordt tot in het absurde doorgetrokken. De president beslist naar willekeur over leven en dood.

De absurde gebeurtenissen, de vele woordspelletjes en de schrijfstijl waarbij de 1e en 2de p. in een zin afgewisseld worden (de president is dan 'ik' en 'hij' tegelijk) zijn in het begin verwarrend, maar als men er aan gewend is, werken deze procede's op de lachspieren en raak je in de greep van de rijke fantasie en de grote virtuositeit waarmee Tansi deze vervreemdende stijl voortzet.

Tansi (Zaire, 1947) is o.a. beinvloed door zijn landgenoot H. Lopes aan wie hij deze roman heeft opgedragen. Hij schreef 3 andere romans in dezelfde niet-realistische stijl. Nawoord van J. v.d. Werk met een uitgebreid interview met de auteur.

NBD|Biblion recensie, Roos-Marie Tummers

ISBN 9789062652976 Hardcover 162 pagina's In De Knipscheer maart 1989

Vertaald door Hetty Renes

Belgisch-Congo, vaak ook Belgisch-Kongo geschreven, was van 15 november 1908 tot 30 juni 1960 een kolonie van België in het gebied van het huidige Congo-Kinshasa.

De auteur, Sony Labou Tansi (1947-1995) Heeft zijn hele leven in Congo gewoond. Hij gaf Engelse les, werkte bij het Culturele Ministerie, schreef poëzie, romans en toneelstukken en leidde een Congolees theatergezelschap. Buiten zijn eigen land was zijn werk geliefd in Europa, Frankrijk en Franstalige landen maar de politieke druk in zijn geboorteland Zaïre/Congo was groot, zijn ideologische werk was 'verdacht'. Dankzij zijn politieke activiteiten werd zijn paspoort in beslag genomen.

Het was een moeilijk leesbaar boek, met name in het begin, maar ik vond het indrukwekkend. Ik kan me niet meer herinneren dat het lachwekkend was en zo ja, dan was het inktzwarte humor.

Egypte

De Midaksteeg

Nagieb Mahfoez

Nooit was het rijke schrijftalent van Nobelprijswinnaar Nagieb Mahfoez zo duidelijk aanwezig als in De Midaksteeg, een roman die zich afspeelt in de chaotische achterafsteegjes van Cairo, en draait om de markante persoonlijkheden die die steegjes bevolken.

Zo is er Zaita, de krukkenmaker, Kirsha, de café-eigenaar met een voorliefde voor jonge jongens en drugs, Amida, de kapper die hebzucht verwart met liefde, en Hamida, die haar ziel verkoopt om te kunnen ontsnappen aan haar leven in de steegjes.

Mahfoez' levendige beschrijving van karakters en sfeer maakt dat, zelfs lang nadat je het boek hebt dichtgeslagen, de geur van vers brood in je neus hangt en het beeld van een avondritueel op je netvlies staat.

Recensie

Als geen ander weet de Egyptische Nobelprijswinnaar het bijna dorpse leven in een steeg in CaIro te beschrijven. Hij roept een levendige sfeer op van kleine ruzies, jaloezie, menselijk leed en vreugde. Een sfeer doordrenkt met de geur van zoet gebak en specerijen. Het verhaal speelt zich af in 1947. Egypte is een Brits protectoraat en voor vrouwen is deze tijd een zegen omdat ze in de fabrieken kunnen werken en zelfstandiger zijn dan voorheen.

In de steeg wonen uiteenlopende mensen: een verliefde kapper, zijn berekenende verloofde, een koppelaarster en de eigenaar van een koffiehuis. Het lot van deze mensen is onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Mahfouz werd het geweten van de Arabische wereld genoemd. Hij bekritiseerde het regime, de bezettende Britten en de fundamentalisten. Zijn bekendste werk is de Cairo trilogie uit 1957. De Midaksteeg behoort tot een van de meest gewaardeerde romans van Mahfouz en is daarom een uitstekende kennismaking met zijn werk. Deze editie bevat lijsten met personages en woorden en een overzicht van zijn vertaalde romans. Kleine druk.

Els Willems

ISBN 9789044511413 Hardcover 347 pagina's Uitgeverij De Geus juni 2011

Vertaald door Djüke Poppinga

Egypte

Het Arabisch is de officiële taal in Egypte. De meest gesproken taal is het Egyptisch Arabisch. Engels en Frans komen veel voor als handelstalen. Verder zijn er kleine minderheden die andere Arabische variëteiten spreken, Nubische talen en Berbertalen.

Mahfoez begon met schrijven na zijn studie filosofie. Na drie historische romans, die Egypte belichten in de tijd van de farao's, begon hij met het portretteren van zijn geboortestad. Die reeks over Caïro werd afgesloten met de driedelige familieroman De Caïro-trilogie, het zou zijn bekendste werk worden. Voor deze trilogie kreeg hij in 1957 de hoogste Egyptische literaire onderscheiding: de Staatsprijs voor literatuur.

In 1988 ontving hij als eerste Arabische auteur de Nobelprijs voor de letterkunde.

Mahfoez schreef meer dan dertig romans en verhalenbundels. Verscheidene werden verfilmd. Tot heden is hij de enige schrijver in de Arabische taal die ooit een Nobelprijs ontving.