In de tuin van het geheugen
Joanna Olczak-Ronikier
Na de dood van haar moeder vindt Joanna Olczak-Ronikier talloze foto's, brieven en krantenknipsels over haar familie. Gefascineerd door hun levens besluit ze de saga van haar moeders afkomst te schrijven. Haar helden zijn onder meer kooplieden en socialisten die met Lenin bevriend waren, een Nederlandse bankier en diens zoon, de ontwerper van de Citroën, een uitgever, een RAF-piloot en een psychiater.
Hun levens spelen zich af in Warschau, Parijs, Moskou, Bombay, Oostende, New York en Amsterdam. In bourgeois salons, tsaristische gevangenissen, sovjetkampen en op onderduikadressen in het bezette Polen. Het resultaat is een meeslepend document over Polen en Europa tussen 1860 en 1990.
Recensie
Geintrigeerd door de vele familiefoto's, brieven en documenten die ze na de dood van haar ouders in 1968 en 1983 erft, gaat auteur de geschiedenis van de Pools-joodse familie van haar moeder reconstrueren. Haar in Duitsland wonende overgrootvader, filosoof Gustaw Horwitz, trouwde in 1867 met de Pools-joodse Julia Kleinmann. Ze vestigden zich in Warschau, waar ze 9 kinderen kregen.
Hun dochter Janina trouwde met Jakub Mortkowics, met wie ze een literaire boekhandel/uitgeverij had, waarin enig kind Hanna ook werkte.
In de Tweede Wereldoorlog doken Hanna, dochter Joanna en Janina onder en overleefden. Ze vestigden zich in 1945 in Krakow, waar Janina als vertaalster en Hanna als schrijfster werkte.
De Poolse toneel- en scenarioschrijfster (1934) ontving de Poolse Nike-literatuurprijs voor dit boek. Dat auteur zowel toeschouwer als deelnemer is geeft deze bijzonder boeiende en belangrijke geschiedenis van een ontwikkelde Pools-joodse familie met internationale contacten nog een extra dimensie. Goede vertaling. Met veel zwartwitfoto's. Zwart-wit omslagportret van een van de familieleden. Op binnenkant van de stofomslag een stamboom van de schrijfster en haar familie.
Drs. Madelon de Swart
ISBN 9789044503869 Hardcover 384 pagina's De Geus oktober 2004
Vertaald door Esselien 'T Hart