Thema juli 2014 - Vriend en vriendin

Vorstinnen, verleidsters en vriendinnen van God

islamitische verhalen over vrouwen in Bijbel en Koran

Martha Frederiks



In de vele boeken die over vrouwen en de Koran zijn geschreven, staan meestal de wetgevende teksten uit het boek centraal: wat mogen vrouwen wel en niet? Veel fascinerender en genuanceerder zijn de koranverhalen over vrouwen zélf: er duiken voorbeeldige vrouwen en vrome vrouwen in de teksten op, maar ook gevaarlijke verleidsters en geëmancipeerde vorstinnen.

Vrouwen van God belicht een aantal van deze vrouwenfiguren: vrouwen die zowel in de Bijbel als in de Koran voorkomen. Vrouwen als Eva, de koningin van Seba en Maria, de moeder van Jezus.

De vraag is: welk beeld schetsen deze verhalen over vrouwen in de islam en wat dragen deze verhalen bij aan de discussie over de positie van moslim vrouwen?

Martha Frederiks is bijzonder hoogleraar Missiologie aan de Universiteit Utrecht. Zij verdiept zich al jarenlang in de relaties tussen christenen en moslims.

Recensie

Frederiks, bijzonder hoogleraar Missiologie in Utrecht, schreef eerder over Maria, Hagar en Zulaikha en was redacteur van 'Bijbelse figuren in de islamitische traditie' (2007).

Ze zet zeven vrouwen centraal die zowel in de Bijbel als in de Koran voorkomen: Eva, de vrouwen van Noach en Lot, Zulaikha, Asiya, Bilqis en Maria. In haar aanpak onderscheidt ze twee rode draden: de verwevenheid van de joodse, christelijke en islamitische traditie, en de vraag wat voor beeld van vrouwen deze tradities schetsen. Frederiks slaagt er heel knap in om fragmenten uit de primaire bronnen (Bijbel en Koran), Hadith (overleveringen), verhalen over de profeten en diverse interpretaties hiervan tot een leesbaar geheel te maken. Ze maakt duidelijk hoe ambigu het beeld van de vrouwen soms is, maar kiest uiteindelijk zelf wel voor de interpretatie(s) die recht doen aan de gelijkwaardigheid van man en vrouw volgens de Koran en de positieve rol die de vrouwen kunnen hebben voor gelovigen van nu. Interessant in dat opzicht is ook het gebruik van internet als bron. De literatuurlijst oogt vooral westers.

K. Ghonem-Woets

ISBN 9789021142425 Paperback 163 pagina's Meinema januari 2010

Citaat van de dag

Sommige van mijn beste vrienden zijn mensen.

C. Buddingh'

Vriendin van mijn leven

Chitra Banerjee Divakaruni

De hartsvriendinnen Anju en Sudha groeien op als waren zij zusters in plaats van nichtjes. Hun moeders zijn allebei weduwe; van deze twee zusters was de een getrouwd met een vooraanstaand man, de ander met het zwarte schaap van de familie. Op het moment dat Sudha een duister familiegeheimen wordt toevertrouwd, wordt de magische vriendschap van de meisjes op de proef gesteld en ervaren zij wat het is om achterdocht en wantrouwen te voelen - Sudha omdat ze opeens schaamtegevoelens kent die ze niet aan Anju kan vertellen, en Anju omdat ze de kracht van de schoonheid van haar nichtje ontdekt. Als de meisjes worden overgehaald tot een gearrangeerd huwelijk lijken de levens van de vriendinnen een verschillende wending te nemen: Sudha wordt de plichtsgetrouwe schoondochter in een stijve, provinciale familie en Anju vertrekt met haar echtgenoot naar Amerika, een beloftevolle toekomst tegemoet.

Recensie

De Chatterjees uit Calcutta wonen met een hele familie en personeel in een oud vervallen huis. Hier worden, een week nadat het bericht komt dat hun vaders zijn omgekomen, op dezelfde dag de nichtjes Anju en Sudha geboren. Ze groeien op als zusters, een tweeling bijna. Naarmate ze ouder worden en het uithuwelijken komt, verschijnen er rimpelingen in hun relatie en spanningen. De eigen identiteit groeit. Na hun huwelijk is er verwijdering en in feite eenzaamheid. Maar de band blijkt hecht en trotseert alles.

Een boek over vriendschap, tussen de twee hoofdrolspeelsters maar ook in ruimere zin. Centraal staan vrouwen: baby's, kleuters, meisjes, pubers, jonggehuwden, volwassen vrouwen, moeders, weduwen, oude vrouwen.

Het boek legt een groot deel van de ziel van India bloot. Opbouw in twee delen. Het eerste gedeelte speelt in Calcutta tot hun huwelijk. In het tweede zijn beiden gehuwd, van elkaar verwijderd maar komen toch weer samen.

Afwisselend is Anju of Sudha hoofdpersoon in een hoofdstuk. Divakaruni (1956) is een geboren verhalenvertelster. Er zijn ook elementen van spanning. Met woordenlijst, maar veel blijft onvermeld. Suikerzoete kaft. Er wordt geen informatie over de schrijfster gegeven. Kleine druk.

Biblion recensie, B.C. Meulenbeld.

ISBN 9789041403636 Paperback 320 pagina's Ambo/Anthos 1999

Vertaald door Barbara de Lange

Citaat van de dag

Het verschil tussen vriendschap en liefde is dat vriendschap afwezigheid verdraagt.

Arthur Japin

Omdat jij mijn beste vriend bent

Youp van 't Hek

Youp volgt alles. Kranten, weekbladen, radio, televisie en niet te vergeten internet. Dat blijkt uit zijn wekelijkse column in de NRC, waarin hij toch altijd weer iets anders tegen de dingen aankijkt. Soms is hij boos, soms verdrietig, maar meestal juist extreem vrolijk over zijn onderwerp en slachtoffers. Hij wil bij zijn lezers maar één ding bereiken en dat is een lach. Het mag een gulle schater zijn, een glim- of een grimlach, maar er moet gelachen worden. En doorgaans lukt hem dat gemakkelijk. Omdat je mijn beste vriend bent is de titel van deze verzamelbundel, en of Youp hiermee de lezer bedoelt? Ik zou daar niet te veel op vertrouwen. In dit boek legt hij het allemaal uit.

Recensie

Jaarlijkse bundel columns van cabaretier en schrijver van 't Hek [1954]. Op twee columns na verschenen de bijdragen wekelijks op de achterpagina van de zaterdageditie van NRC-Handelsblad. De onderwerpen raken altijd de actualiteit van de week en de waan van de dag. Van 't Heks geliefde thema in 2008 en 2009 was met stip de kredietcrisis en de hebzucht die daarmee samenhangt. Daarnaast behandelt hij het nieuws over de verkiezing van Obama en het drama op Koninginnedag 2009.

Ook mediageile artiesten als Jan Smit en Gordon en presentator en 'roddelnicht' Albert Verlinde van RTL-boulevard, krijgen er genadeloos van langs. De titel is commercieel bedoeld, maar Van 't Hek wil ook verwarring zaaien onder de gevers en ontvangers van het cadeauboek.

De schrijver ontpopt zich als het linkse geweten van Nederland. Alles wat met ijdelheid, domheid en absurde bureaucratie te maken heeft kan zijn hoon verwachten. Scherpe columns met humor en cynisme geschreven in een makkelijk leesbare bijtende stijl. Sterk aan de actualiteit gebonden bundel voor een groot publiek. Paperback; normale druk.

Annemiek Buijs

ISBN 9789060058145 Paperback 192 pagina's Thomas Rap oktober 2009

Citaat van de dag

Vrienden? Ik heb ze nooit gehad.

Eén keer deed iemand een poging.

Hij zei: 'Even goede vrienden.'

En ik zei: 'Nou, héél even dan.'

Youp van 't Hek