Meneer Songe
Robert Pinget
Meneer Songe, een oudere heer die na zijn pensioen in de Midi is gaan wonen, noteert dagelijks zijn overpeinzingen en belevenissen. Hij heeft het over zijn haat-liefdeverhouding met zijn huishoudster Sosie, over zijn innige gevoelens voor zijn nicht Siso, maar vooral over zijn strijd tegen de ouderdom: zijn schrijvende alter ego doet heroïsche, soms potsierlijke pogingen om zich tegen de aftakeling teweer te stellen.
Twintig jaar lang krabbelde Robert Pinget (1919-1997) naast zijn werk, ter verstrooiing, de verhaaltjes van Meneer Songe neer. In dit verkapte zelfportret, verschenen in 1982, schetst hij op mild-ironische toon een indringend beeld van de afbrokkelende denkwereld van veel ouderen. De spanning tussen onmacht en volharding geeft hij weer in een sobere, doeltreffende stijl, met een scherpe maar liefdevolle blik. Het nuttigen van een dessert of het kibbelen over al dan niet gedane boodschappen worden onder zijn hand tot onweerstaanbaar komische taferelen. Zelden was tragiek zo lichtvoetig en lichtvoetigheid zo tragisch.
Meneer Songe is een sprankelend hoogtepunt in Pingets oeuvre, en een klassieke illustratie van een literair archetype: de meneer.
NBD|Biblion recensie
Zo klein en toch zo groot. Zijn geest mag dan wat verward zijn zo af en toe, zijn dagelijkse bezigheden - tuin, markt, dagboekje - nogal ongeordend, toch weet de gepensioneerde heer Songe in zijn villa met uitzicht over de Mediterranee wel degelijk inhoud te geven aan zijn leven.
Taal is weliswaar de vijand van het werkelijke, een werktuig dat alle situaties tot een type kan terugbrengen, je kunt je er tenslotte ook aan scherpen en je gedachten erin condenseren. Wat hij dan ook doet. Mijmerend over vroeger, zich ergerend aan zijn huishoudster, zich verheugend op het bezoek van zijn nicht, zich zorgen makend over een familiediner.
Pinget (1919-1997) schreef deze licht getoonzette impressies in de periode 1956-1976 (publicatie 1982), terzijde van zijn oeuvre als nouveau romancier. Meneer Songe kreeg onlangs ook verwanten in Nederland: Meneer Maker (Barber van de Pol), Meneer Kortom (Nicolaas Matsier) en Meneer Taats (Jacq Vogelaar). Kleine druk.
Biblion recensie, Menno Gnodde
ISBN 978907432800 Paperback 119 pagina's IJzer januari 2002
Vertaald door: Maaike van der Hoek