Thema december 2008 - Taal (in al zijn vormen)

Hondsdraf

waar komen onze woorden vandaan?

Nicoline van der Sijs

Wat wordt er getoond bij toneel? Is hanteren afgeleid van hand? Waar komt het woord vent vandaan? Wat is de overeenkomst tussen nar en arrenslee?

In Hondsdraf wordt beschreven waar Nederlandse woorden vandaan komen, met welke woorden ze verwant zijn of uit welke taal ze zijn geleend. Ook de vermeende herkomst van woorden wordt beschreven: het feit dat onbekende woorden ten onrechte in verband zijn gebracht met bekendere en daardoor van vorm of betekenis zijn veranderd. Voorbeelden zijn hangmat, dat niets met hangen of mat te maken heeft maar ontleend is aan Spaans hamaca, en hondsdraf, dat een vervorming van gonderave is.

Nicoline van der Sijs is etymoloog en lexicograaf. Zij publiceerde diverse boeken over de herkomst en geschiedenis van woorden, waaronder het Leenwoordenboek, het Chronologisch woordenboek en Geleend en uitgeleend. Voorts is zij hoofdredacteur van het Etymologisch woordenboek van Van Dale en vaste medewerker van het maandblad Onze Taal.

Paperback 149 pagina's | Sdu Uitgevers | april 2004

Citaat van de dag 30 december 2008

"De woorden die door gelukkige mensen worden gesproken, vormen een onbeduidende melodie. Maar de woorden die gevoeld worden door hen die zwijgen, zijn prachtig."

Emily Dickinson

Woorden

een geïllustreerde geschiedenis van de westerse talen

Victor Stevenson

Dit is het fascinerende verhaal van woorden in beweging. In een boeiend relaas, en met kaarten en foto's, brengt Victor Stevenson het dynamische proces tot leven waardoor taal met alle vallen en opstaan door de tijd reist en zichzelf opnieuw ontdekt. Ruim 14O kaarten en kleurenfoto's. Speciale kaarten met informatie over wie wat en waar spreekt. Toont de verbanden tussen tientallen verschillende talen.

NBD|Biblion recensie:

Wie een interesse heeft voor taal die verder gaat dan woord- en spellingsspelletjes of 'Tien voor taal' krijgt met dit prachtige boek gedegen informatie over en inzicht in het ontstaan en de ontwikkeling van de westerse talen: van Grieks en Latijn tot Keltisch en Baskisch, waarbij de dialectvariatie van het Nederlands er overigens wat bekaaid afkomt.

Bovendien wordt de verspreidingsgeschiedenis van de West-Europese talen ook buiten Europa belicht, waardoor dit werk een haast mondiale dekking heeft. Talloze illustraties, schema's en kaartjes verduidelijken de in het algemeen begrijpelijke tekst, die wel een redelijke woordenschat vereist, maar niet nodeloos ingewikkeld is. Grote lijnen en verbanden, maar ook prikkelende details worden cultuurhistorisch ingebed. Het laatste hoofdstuk geeft door middel van zeer informatieve landkaartjes en beknopte beschrijvingen per land een overzicht van gebezigde lands- en streektalen. Met een beknopte bibliografie en een uitgebreid register.

Eerder verschenen als 'Atlas van de Europese talen': de tekst is in grote trekken identiek, maar het illustratiemateriaal is deels nieuw en levendiger.

(Biblion recensie, Dr. Har Brok.)

ISBN 9789054260332 Hardcover 200 pagina's | Time Life Books

Citaat van de dag 31 december 2008

"De gedachte vliegt en de woorden gaan te voet. Ziedaar het hele drama van de schrijver."

Julien Green