Thema februari 2005 - beroemde literaire figuren

Robinson Crusoe en Vrijdag in

Het leven en de verrassende avonturen van Robinson Crusoe

Daniel Defoe

Robinson Crusoe is een roman van de Engelse schrijver Daniel Defoe. Het boek werd uitgegeven in 1719 en wordt door sommige critici wel beschouwd als de eerste echte Engelse roman. Dat de meningen hierover verdeeld zijn heeft vooral te maken met wat als definitie van de term 'roman' wordt opgevat. De volledige titel luidt 'The Life and Strange Surprising Adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner, Written by Himself'.

Het boek is een fictieve autobiografie van Robinson Crusoe, waarvan het belangrijkste deel zich afspeelt op het onbewoonde eiland waar hij na een schipbreuk terecht komt.

Algemeen wordt aangenomen dat Defoe zijn idee voor het verhaal opdeed door het verhaal over de Schotse zeeman Alexander Selkirk die in 1709 werd gered na een verblijf van vier jaar op een onbewoond eiland. Robinson Crusoes verblijf duurde zelfs 28 jaar.

Na diverse avonturen, die onder andere leiden tot zijn slavernij en na zijn ontsnapping daaruit tot het bezit van een plantage in Brazilië, gaat hij zelf in de slavenhandel. Daarbij lijdt hij schipbreuk en belandt op 'zijn' eiland. Met behulp van diverse overblijfselen uit het wrak bouwt hij een primitief huis, en leert in zijn onderhoud te voorzien. Hij houdt een kalender bij, verbouwt graan, leert pottenbakken en geitenfokken en hij leest de bijbel.

Na vele jaren merkt hij dat het eiland van tijd tot tijd wordt bezocht door kannibalen die op het strand hun slachtoffers doden en nuttigen. Na rijp beraad besluit hij echter niet in te grijpen, omdat de kannibalen waarschijnlijk niet beter weten en hem geen kwaad hebben gedaan. Het verlangen naar menselijk gezelschap neemt echter toe. Zijn droom komt uit als een van de slachtoffers weet te ontsnappen. Hij noemt zijn nieuwe metgezel 'Vrijdag', naar de dag van zijn bevrijding, leert hem Engels en bekeert hem tot het christendom.

Op een goede dag verschijnt een schip waarop een muiterij was uitgebroken. De bemanning wilde de kapitein achterlaten op het eiland. Crusoe slaagt er samen met de kapitein in het schip meester te worden en zij reizen terug naar Europa. Via zijn plantage is hij inmiddels een bemiddeld man geworden. Na nog verschillende avonturen in Spanje en Frankrijk, keert Robinson Crusoe uiteindelijk terug in Engeland.

Het boek was in Engeland een onmiddellijk succes en maakte ook in het buitenland furore. Het werd al snel een van de meest gelezen en vertaalde werken. Het boek bracht ook inspiratie voor talrijke navolgers.

Defoe schreef ook een vervolg (The Further Adventures of Robinson Crusoe), dat echter veel minder bekendheid kreeg. Een derde deel (Serious Reflections of Robinson Crusoe) is een serie essays waaraan de naam van Crusoe voornamelijk verbonden werd om de aandacht te trekken.

Meer over Daniel Defoe nl.wikipedia.org/wiki/Daniel_Defoe

Bernadet

Oliver Twist

Charles Dickens

De moeder van Oliver Twist wordt vlak voor haar bevalling gevonden op straat en naar het armenhuis gebracht. Daar sterft ze bij zijn geboorte. Oliver komt in het weeshuis terecht, vervolgens in het armenhuis en wordt ten slotte verkocht als knecht aan een begrafenisondernemer. Hij valt van de ene ellende in de andere en vlucht naar Londen.

Daar komt hij bij meneer Fagin terecht, de aanvoerder van een bende zakkenrollers. Net als de andere kinderen moet Oliver de straat op om te stelen. Tijdens een overval ontmoet hij meneer Bronlow, die zich liefdevol over hem ontfermt; Oliver hem doet denken aan een jonge vrouw die hij heeft gekend. Maar zijn geluk is van korte duur, want de gemene Fagin laat Oliver niet zomaar gaan. Oliver beleeft nog vele angstige avonturen voor hij uiteindelijk ontdekt wie de mooie vrouw is op het schilderij van meneer Bronlow.

Meer over Charles Dickens, klik nl.wikipedia.org/wiki/Charles_Dickens

Bernadet

Quasimodo in

De klokkenluider van de Notre Dame

Victor Hugo

De klokkenluider van de Notre Dame vertelt het verhaal van de verschoppeling Quasimodo en zijn liefde voor de mooie zigeunerin Esmeralda. Quasimodo (zijn naam dankt hij aan de benaming voor de eerste zondag na Pasen toen hij, te vondeling gelegd, opgenomen werd door de priester Frollo) is mank, eenogig, doof en gebocheld. Nooit heeft hij kennis genomen van de wereld buiten de Notre Dame, de kathedraal waarvan hij de klokken luidt, de kerk waarmee hij een innige band heeft.

De enige mens aan wie hij zich gehecht heeft, is Frollo. Deze blijkt echter niet de weldoener die Quasimodo in hem heeft gezien wanneer Esmeralda op het toneel verschijnt.

De klokkenluider van de Notre Dame is een zeer breed opgezette historische roman, gesitueerd in Parijs in 1482. Bij Pandora verscheen in 1996 een herziene druk van de vertaling van Halbo C. Kools uit 1966. Behalve de verhaallijnen over de liefde van Quasimodo voor Esmeralda, de relatie tussen het meisje en kapitein Phoebus en de duistere intriges van de priester Frollo, biedt het boek ook een kleurrijk beeld van het Parijse leven. Daarnaast is er de voor Victor Hugo zo kenmerkende sociale bewogenheid die ook blijkt uit Les misérables.

Vertaler: H. Kool

ISBN: 9064076979 Gebonden, 470 pagina's Verschenen: juli 2004 Gewicht: 965 gram Formaat: 234 x 162 x 45 mm The Reader's Digest

Meer over Victor Hugo, klik www.kunstbus.nl/verklaringen/victor+hugo.html

Bernadet

Huckleberry Finn in

De avonturen van Huckleberry Finn

Mark Twain

De intrige van het verhaal over Huckleberry Finn is eenvoudig: een jongen vlucht weg van zijn drankzuchtige en opvliegende vader en ontmoet op het eiland Jackson de ontsnapte negerslaaf Jim, die hoopt dat hij in een noordelijke staat van Amerika genoeg geld kan verdienen om zijn vrouw en kinderen vrij te kopen. Samen varen Huck en Jim op een vlot de Mississippi af en raken onderweg in allerlei hachelijke situaties verzeild.

De avonturen van Huckleberry Finn is echter veel meer dan een fris jongensboek met idyllische beschrijvingen van de Mississippi. Mark Twain levert met zijn goedmoedige humor in feite bittere kritiek op de 'beschaafde' christelijke moraal, die niet terugdeinst voor grof geweld, slavernij en oplichting, en laat Huck Finn, ondanks zijn zuidelijke normen en waarden, partij kiezen voor Jim, Met zijn spontane en humoristische schrijfstijl heeft Twain een meesterwerk geschreven dat de weg heeft gebaand voor de realistische Amerikaanse literatuur.

Illustrator: E.W. Kemble

Vertaler: E. Dabekaussen, T. Maters

Ingenaaid, 367 pagina's Met illustraties Verschenen: oktober 2002 Gewicht: 430 gram Formaat: 200 x 125 x 33 mm L.J. Veen

Meer over Mark Twain, klik www.digischool.nl/ckv1/literatuur/twain.htm

Bernadet