Geert Mak - De Brug (boekenweekgeschenk 2007)

Goed stuk, Roel.

Ik zat er gister ook nog aan te denken. Ik heb liever een boek met harde kaft dan eentje met een slappe. Het prijsverschil van een paar euro´s heb ik er wel voor over. Veel meer zou het kostentechnisch gezien toch niet zijn? Helaas is het prijsverschil vaak groter volgens mij. Dat zegt ook al wat.

Ik zou me overigens kunnen voorstellen dat in de toekomst meer digitaal gelezen gaat worden. Hoef je een boek niet meer vast te houden, heb je het altijd op de goede leeshoogte en -afstand. Maar misschien is het juist ook wel prettig om een boek gewoon vast te houden. Of van papier te lezen. Of het idee van een echt tastbaar boek te houden. Ik ben er nog niet over uit.

Henk

Roel:

Samenvattend literatuur zat altijd al in de marge, dat was prima zo, maar nu wordt deze marge, zo marginaal dat het betere boek in de gevarenzone is beland.

Vijftig jaar geleden waren literaire boeken al niet goedkoop, maar nog betaalbaar en oplagen waren groter. Nu zijn de betere boeken vaak razendduur door minime oplagen, zodat het steeds moeilijker wordt voor de man of vrouw met de kleine beurs om ze te kunnen kopen.

1. Voor de man of vrouw met de kleine beurs bestaat gelukkig nog altijd de mogelijkheid om ze bij de (door de overheid gesubsidieerde) bibliotheek te lenen (in de eigen bibliotheek of via het InterBibliothecairLeenverkeer is elk boek beschikbaar).

2. Wat nu precies wel of niet tot de "verantwoorde literatuur "behoort, zal altijd een geschilpunt blijven. Deze discussie heb ik hier dus uitdrukkelijk niet willen voeren.

3. De gewoonte om doorgaans een literair boekenweekgeschenk uit te geven, wil nog niet zeggen, dat het dus alleen gaat om de promotie van literaire boeken: Het is en blijft de Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek. In een tijd waarin het HELE LEZEN onder druk is komen te staan is de propaganda voor alleen literaire boeken misplaatst en wel erg elitair.

4. Zoals ik in mijn vorige bijdrage al stelde: juist de grote oplage van populaire boeken stelt de uitgevers in staat literaire uit te geven.

5.

Daarom moet de vaste boekenprijs gehandhaafd blijven en moet de overheid bij springen om de literatuur de redden.

Met dat eerste ben ik het eens, maar met het tweede niet: de hele samenleving hoeft niet bij te dragen aan het genoegen van een hele kleine club. Wel zou verwacht mogen worden (en dat gebeurt ook) dat er geld gestoken wordt in leesbevordringsprojecten: meer mensen aan het lezen van "gewone" boeken, betekent op den duur ook meer lezers voor de literatuur. (Daarnaast, zoals ik al schreef: ook de bibliotheken worden in stand gehouden met overheidsgeld.)

Tenslotte:

Voor Hoe God verdween uit Jorwerd ontving hij de Henriëtte Roland Holstprijs (Nederlandse literaire prijs, toegekend door de Maatschappij der Nederlandse letterkunde voor een werk dat "uitmunt door sociale bewogenheid en literair niveau", in de geest van de dichteres Henriëtte Roland Holst).

Al gelezen? Of was het Boekenweekgeschenk de eerste kennismaking?

Hallo Librije,

Bibliotheken zijn ongelooflijk belangrijk. Ik knarsentand bij elke bib die gesloten wordt. Net zoals een bibbus die kleine kernen aandoet, zodat ook mensen buiten de stad aan boeken kunnen komen.

Ik kan alleen maar zeggen dat het boekenweekgeschenk tot nog toe altijd literair geweest is. Ken jij een voorbeeld waarbij dat niet zo is?

Het hele lezen staat niet onderdruk, uit cijfers is bekend dat er meer dan ooit gelezen wordt. Vrouwen lezen meer dan mannen. En doordat ik iedere dag in de trein zit, ben ik getuige van die vele lezers. De genres die gelezen worden in de trein zijn ook heel breed. Iets wat ook gestimuleerd wordt door de aanwezigheid van kiosken op de stations.

De vraag is of die grote oplagen wel voor het "moeilijkere" boek gebruikt worden, of dat ze dat geld weer in een nieuwe aankomende bestseller steken!

Literatuur heeft allang bewezen dat het net als een schilderij van Van Gogh of Rembrand boven-nationale waarde vertegenwoordigd. Daarom vind ik dat de overheid de taak heeft om bij te springen.

Leesbevorderingsprojecten zijn een goede zaak. Of lezers van "gewone" boeken ook daarna "literatuur" gaan lezen, hangt puur af van de persoon in kwestie. De ene zal het wel gaan doen, de ander niet. Dat is ook niet iets wat je kunt afdwingen en wat zeker ook niet afgedwongen moet worden. Iedereen is daar vrij in.

Nee, Hoe God verdween uit Jorwerd heb ik niet gelezen, maar zou ik het zeker wel willen lezen, omdat dit onderwerp me zeer interesseert. Ik heb van Agnes Amelink over de Prostestanten in Nederland gelezen. Ik heb dus wel De eeuw van mijn vader gelezen. Een mooi boek, zondermeer.

Dus nee, ik was al vertrouwd met Mak.

groeten

Roel

Dankje Henk.

Het kost aardig wat tijd om dat in elkaar te zetten.

Henk, ik heb nieuws voor je. Digitaal lezen is al meerdere jaren aan de gang. Op de Boekenbeurs in Frankfurt wordt het aandaal elektronische boeken ieder jaar groter. Op internet kun je tegenwoordig al complete boeken vinden. Een aanrader is het Gutenberg Project. Dit project heeft ten doel heel moeilijk te vinden of helemaal niet meer verkrijgbare boeken in zijn geheel online te zetten. Dat vind ik een zeer bruikbaar initiatief. Zo kun je boeken onder ogen komen, waar je anders te vergeefs naar zoekt. Toch ben ik geen voorstander van het lezen van een scherm. Ja, kleinere teksten geen probleem, maar hele boeken.

Iets anders zijn luisterboeken. Hoewel ik zelf er geen bezit, is dit, mits het goed gebeurd, de ideale manier om een boek tot je te nemen. Je kunt heerlijk achterover hangen en beter alles in je opnemen. Nadeel je kunt het boek niet meer vasthouden, dat kan echter ook een voordeel zijn als het zware pillen betreft!

Geef mij maar een boek wat je in je hand kunt houden. Het voordeel daarvan is dat je het overal mee naar toe kunt nemen, m.a.w. overal kan lezen. Je kunt natuurlijk aanvoeren dat je het boek ook kunt printen, het bezwaar daar tegen is dat het a heel veel papier kost en b het formaat van A4 ook onhandig is.

Het belangrijkste argument vind ik wel dat het boek je van de visuele overdaad weg houdt. Een boek kan je nog naar een andere wereld brengen, waar je eigen verbeelding het werk doet. Dat is juist de kracht van een goed boek.

henk schreef : Goed stuk, Roel.

Ik zat er gister ook nog aan te denken. Ik heb liever een boek met harde kaft dan eentje met een slappe. Het prijsverschil van een paar euro´s heb ik er wel voor over. Veel meer zou het kostentechnisch gezien toch niet zijn? Helaas is het prijsverschil vaak groter volgens mij. Dat zegt ook al wat.

Ik zou me overigens kunnen voorstellen dat in de toekomst meer digitaal gelezen gaat worden. Hoef je een boek niet meer vast te houden, heb je het altijd op de goede leeshoogte en -afstand. Maar misschien is het juist ook wel prettig om een boek gewoon vast te houden. Of van papier te lezen. Of het idee van een echt tastbaar boek te houden. Ik ben er nog niet over uit.

Henk

Roel:Het hele lezen staat niet onderdruk, uit cijfers is bekend dat er meer dan ooit gelezen wordt.

Inderdaad, ik had moeten schrijven: stond. Dat de cijfers inmiddels gelukkig weer aantrekken, zal ook door de leesbevorderingsprojecten gekomen zijn.

Roel:Ik kan alleen maar zeggen dat het boekenweekgeschenk tot nog toe altijd literair geweest is.

En ik wil alleen maar zeggen, dat dat niet betekent dat dat persé altijd zo moet blijven.

Bovendien is je stelling niet waar: wat dacht je van bv. Protest per prent: Schoppen tegen heilige huisjes (toepasselijke titel overigens Geschenk 1971 of Clara Lennart - Op Schrijversvoeten door Nederland (op bezoek bij grote èn kleinere namen), geschenk 1955. En vooral niet te vergeten: Europa in een boek door J. Presser Geschenk 1963.

Roel:Of lezers van "gewone" boeken ook daarna "literatuur" gaan lezen, hangt puur af van de persoon in kwestie.

Mijn punt was: als ze helemaal niet lezen, gebeurt dat zeker niet. Als je ze aan het lezen krijgt met de juiste leesbevorderingsprojecten is er tenminste een kans.

Inderdaad iedereen is vrij in het keizen van zijn/haar literatuur. Maar als, NA al deze pogingen, er geen markt blijkt te zijn voor een bepaald soort literatuur (want de meeste uitgevers doen toch echt hun best en veel literatuur vindt zijn weg naar de lezer), moeten de enkele liefhebbers van heel specifieke literatuurproducten naar andere oplossingen zoeken (in eigen beheer, via een op te richten club van literatuurliefhebbers?) dan overheidsgelden. Die kunnen maar een keer besteed worden en zijn dan beter op zijn plaats in projecten waar ze ten goede komen aan velen.

Ik zou het persoonlijk betreuren als het bwg niet meer literair zou mogen zijn.

Je bent goed op de hoogte! Daar ligt een grote lacune in mijn kennis van het bwg, zover terug ken ik ze zeker niet. Interessant. Heb jij deze boekenweekgeschenken zelf? Was het toendertijd dan gebruikelijk om niet-literaire bwg's uit te brengen en is het later pas standaard geworden?

Nee, daar heb je gelijk in, daarom vind het iniatief van Prinses Laurentien ook zo lovenswaardig.

De vraag is of er werkelijk geen markt voor is! In het buitenland bestaat die markt overal ter wereld, waarom dan niet in Nederland! En pas is zelfs het dikste boek van Mulisch, De ontdekking van de hemel (wat ik zelf heb staan, maar ook nog moet lezen) door de lezers van Nrc als beste boek van de Nederlandse literatuur verkozen.

En schrijvers van echte literatuur als Thomas Mann, Gabriel Garcia Marquez, William Faulkner, James Joyce, Simon Vestijk, Louis Couperus, Ferdinand Bordewijk, Fjodor Dostovjewski, Leonard Tolstoi, Luigi Pirandello, Gunther Grass, Umberto Eco, Carlos Fuentes, Cervantes, Jan Kjaerstad, Marcel Proust en vele anderen worden wereldwijd nog overal gelezen en uitgegeven. En terecht want deze boeken behoren tot de creme de la creme van de wereldliteratuur.

Als je op internet gaat neuzen, zie je overal op forums over titels van deze schrijvers waarover wordt gediscussieerd. Waarom zou Nederland daarom een uitzondering zijn?

En om nog een ander voorbeeld te noemen. Neem de Franse cinema. Als de Franse overheid niet al die tijd de Franse film had beschermd en de bioscopen verplicht om minimaal 40% aan Franse films te vertonen, de Franse film allang zou zijn weggewalst door de producten van de Amerkaanse massamarkt. Deze protectie zou eigenlijk niet moeten zijn, maar is jammergenoeg hard nodig.

Ik denk hierbij aan het adagio van Lucert: Alles van waarde is weerloos.