Halo Marjo,
Ja, ik heb gisteren het stuk van Heijne gelezen. Goed stuk. Opmerkelijk citaat van Couperus die in zijn eigen familie geen bewonderaars van zijn boeken kon vinden. Maar dat er bij wijze van alleen critici in die tijd van zouden genieten klopt zeker niet. Ik heb gelezen dat zijn debuut Eline Vere in ieder geval het gesprek van de dag was bij intellectuelen op straat of in de tram! Hoe de ontvangst van zijn werk de jaren daarna was, weet ik niet.
Hij citeerde ook een Bulgaarse essayist Toporov die meent dat als het verklarend karakter van een roman (theoristisch, filosofisch etc) altijd het middel blijft en niet de doel, er nog hoop voor de roman is. Wat hij hier volgens mij bedoeld is, dat als de roman(schrijver) niet vervalt in eindeloos getheoretiseer, dus dat het bv niet schematisch wordt, de roman nog overlevingskansen heeft. Met andere woorden als het een verhaal blijft en niet uitmond in een essay.
Dat is misschien ook de opvatting van Reich-Ranicki, omdat volgens hem romans langer dan 200 bladzijden nooit goed kunnen zijn. Dan moet hij toch een uitzondering maken voor Thomas Mann, want voor zijn werk heeft hij een grote bewondering en De Toverberg is een goed voorbeeld van een absoluut geslaagde essaystische roman.
Mijn visie hierop. Dat de essaysitische roman een terecht genre op zich is (ook zijn verhaalkracht kan behouden als het essaysitische niet de overhand krijgt, zoals in de Toverberg. Eco heeft in de Slinger van Foucault de fout gemaakt, het verhaal te onderbreken met een essay, zodat het essayistische niet deel uitmaakt van de structuur, maar los er in staat), maar dat het altijd in populariteit bij lezers achter zal blijven bij de pure verhaalroman.
In een stuk rechts erboven stond ook iets op merkelijks. Toen in Rusland op een school de lerares aan een leerlinge vroeg welk boek zij laatst gelezen had, dat volgens haar goed was. Gaf die leerlinge (duidelijk een meisje) als antwoord; telt de cosmopolitan ook mee!!!
Ik zal dat stuk van Arjan Peters ook nog eens online opsnorren.
Marjo schreef : Roel, je bent intussen Heijne vast al tegengekomen, in de NRC van vrijdag. Peters stond in de Volkskrant van dezelfde dag.