W Elsschot-Villa des roses (1913) samenleesboek juni 2007

Het was een reactie op dit:

'Maar wat ik al eerder zei, het was volgens mij meer een karakteroefening van Elsschot dan een afgerond geheel. '

Als het een oefening is, dan verwacht ik tenminste dat het in latere boeken beter (?) gaat. Dus moet je meer lezen.

Zij is een vrouw die graag een dame wil zijn schrijf je over mevr. Brulot Marjo.

En dat zag ik er nu weer niet in. (weer die interpretatie )

Dettie

Marjo schreef : Het zijn gewone mensen van vlees en bloed, misschien zijn hun negatieve kanten een beetje extra aangescherpt, maar het is een roman nietwaar?

Zo zie ik het ook, het zijn gewone mensen. Elsschot geeft daar geen oordeel over, in de zin van: "Die ménsen deugen niet." Wel laat hij hun mindere kanten zien, maar dat dan op een ironische toon. Maar je kunt ook zeggen: Welke mens heeft die niet? Elsschot laat dus gewoon de mens zien zoals die is, met goede en mindere kanten.

Hij heeft een hoofdstuk dat 'Huwelijk' heet..er is geen sprake van een huwelijk! En nog een dat 'irrigatiewerken' heet, bij het verhaal over de champagnelisten.

Dat bedoel ik onder andere met de ironie als stijlmiddel. Hij zegt het een, maar uit de rest van de contekst van het verhaal kun je lezen dat hij eigenlijk iets heel anders - het tegenovergestelde soms - bedoelt.

Dat noem je 'vertellerscommentaar' overigens.

Op die manier geeft de verteller tussen de regels door commentaar op de mensen en gebeurtenissen die hij beschrijft.

Ariadne

Marjo schreef : Dat brengt mij weer op wat ik bij ons studie item ook zei: je zou meer moeten lezen van zo'n schrijver om dat te kunnen inzien.

Ik heb natuurlijk 'lijmen' en 'kaas' en zo wel gelezen, maar mijn hemel, dat is lang geleden!!

Ja, dat ben ik met je eens, Marjo.

Bij mezelf merkte ik ook een beetje het tegenovergestelde. Dat ik Villa des Roses lees met in mijn achterhoofd de kennis die ik heb over zijn andere boeken (ik heb alles van hem gelezen, inclusief zijn gedichten).

En dat is óók weer lastig, want daardoor lees ik er misschien dingen in die pas later in zijn werk helder naar voren zijn gekomen, bijvoorbeeld zijn mildheid en begrip voor de zwakke kanten van de mensen.

Ik heb eigenlijk altijd begrip en sympathie voor al zijn personages.

Ook in dit boek, voor mij wordt niemand helemaal zwart en naar en akelig afgeschilderd. Meer mensen die het ook allemaal niet zo goed weten, met de nodige mindere trekjes. Maar zoals Inge ook al zegt: Wie heeft er nu niet minder fraaie kanten? Het maakt ze voor mij eigenlijk juist ook wél sympathiek ergens.

Waar ik het niet mee eens ben, is wat ik her en der lees over het naturalistische element aan deze roman. Ik denk niet dat dat klopt.

Het hele boek geeft een tijdsbeeld en een beeld van een bepaalde groep mensen die nu eenmaal niet tot de hogere klasse behoren. Net zoals Elsschot dat zelf niet deed, hij geeft met andere woorden zijn eigen leefwereld weer. Daar is niets naturalistisch aan, eerder modern.

Verder ben ik het hartgrondig met iedereen eens die het een schetsmatig boek vindt.

Ariadne

Waar ik het niet mee eens ben, is wat ik her en der lees over het naturalistische element aan deze roman

Ja en dat is nou mijn gebrek aan kennis. Ik weet daar weinig van, sta eigenlijk blanco en lees het boek ook als zodanig. (Misschien is die tegenstelling kenner-blanco persoon juist wel apart.)

Daarom ben ik ook blij met de cursus, ik leer er een hoop van. Zo diep als in de cursus werd op school niet op literatuur ingegaan.

Ik zat na te denken of ik er ook een mildheid en begrip in kan zien voor de zwakke kanten van mensen en ben er nog niet uit.

Deze personages kwamen mij niet sympathiek over en zal denkelijk inderdaad meer van Elsschot moeten lezen. Kaas en Tsjip is voor mij ook al een te lange tijd geleden om daarover nog wat te kunnen zeggen.

Dettie

Als je er over na gaat denken hoe de personages over zouden komen bij anderen, die dus niet alle kennis hebben die wij van Elsschot meekrijgen, dan zou het best wel eens kunnen dat je ze op het eerste gezicht sympathiek vindt. Maar ken je ze beter, dan vallen ze toch door de mand. In de werkelijke wereld moet je dan al veel om iemand geven, wil je ze met fouten en al accepteren. Zover kom ik in dit boek niet.