Hoor je een stem tijdens het lezen?

Hoi Ariadne en anderen,

Wat bedoel ik met de uitspraak dat alle wereldliteratuur transcendent is?

Daarmee bedoel ik mee dat alle geslaagde wereldliteratuur voorbij de grenzen van tijd en ruimte gaat.

Concreet wil dat zeggen dat een verhaal wat je aan het lezen bent, direct verbonden is met andere tijden. Dat je bv een verhaal leest dat zich afspeelt in de jaren vijftig, maar dat je associaties krijgt met bv de 16de eeuw. Dat zijn de lagen die in wereldliteratuur zijn aan te treffen.

Die lagen zijn transparant, waardoor tijdens het lezen als het ware door die lagen heen kijkt tot zelfs in een andere tijd. Dat is voor mij zondermeer het allerboeiendste aan wereldliteratuur, dat het voorbij de enggeestige hokjes gaat, dat het voorbij categorieën en labels gaat. Alleen hebben we die categorieën en labels nodig om een algemeen beeld te krijgen, maar ze zullen echter nooit de ongrijpbare literatuur vangen.

Groeten,

Roel

PS Misschien wel het beroemste voorbeeld van transcendentie is het mariakaakje van Marcel Proust, dat hem door de smaak terugbrengt in de tijd naar zijn jeugd, maar het kan ook naar tijden ver voor iemands geboorte.

Ik heb een tijdje terug een boek gelezen van Stanislav Grof, dat heet The holotropic Mind. Daarin wordt transcendente meditatie (TM) als therapie toegepast. Mij fascineren deze bijzondere bewustzijnsstaten enorm. Iets dat wij in het westen vaak afdoen als onzin, terwijl dit heel normaal is in het Oosten en dagelijkse praktijk.

Ariadne schreef : Ha Roel,

Ik ken de volgende betekenissen van 'transcendent':

1. bovenzinnelijk, buitenzintuigelijk

2. hetgeen bestaat boven en buiten de wereld (bijv. God is transcendent)

3. niet te bepalen door een wiskundige berekening

Leg eens uit hoe je dat dan ziet met de wereldliteratuur.

Ariadne

Ha Roel,

Excuus dat ik hier niet eerder op teruggekomen ben. Het is langs me heengegaan op de een of andere manier.

Wat bedoel ik met de uitspraak dat alle wereldliteratuur transcendent is?

Daarmee bedoel ik mee dat alle geslaagde wereldliteratuur voorbij de grenzen van tijd en ruimte gaat.

Concreet wil dat zeggen dat een verhaal wat je aan het lezen bent, direct verbonden is met andere tijden. Dat je bv een verhaal leest dat zich afspeelt in de jaren vijftig, maar dat je associaties krijgt met bv de 16de eeuw. Dat zijn de lagen die in wereldliteratuur zijn aan te treffen.

Die lagen zijn transparant, waardoor tijdens het lezen als het ware door die lagen heen kijkt tot zelfs in een andere tijd. Dat is voor mij zondermeer het allerboeiendste aan wereldliteratuur, dat het voorbij de enggeestige hokjes gaat, dat het voorbij categorieën en labels gaat. Alleen hebben we die categorieën en labels nodig om een algemeen beeld te krijgen, maar ze zullen echter nooit de ongrijpbare literatuur vangen.

Ik ben het hier voor de volle honderd procent mee eens!

Alleen heb ik er een ander woord voor, namelijk 'universeel'.

Alle wereldliteratuur is universeel, zou dus mijn formulering van jouw bewering geweest zijn.

Bij het woord 'transcendent' heb ik het gevoel dat ik in spirituele zoniet godsdienstige regionen ben aangeland, en dat heeft met de wereldliteratuur voor mij niets van doen.

groet,

Grada

(of haar alter ego Ariadne?)

Wat betreft dat lezen voor links- en rechtshandigen. Mijn lief studeert logopedie/audiologie. Ik zal eens horen of die logopedisten geen antwoord weten op die vraag

Hoi Grada,

Ik weet ook waarom! Jij was net met vakantie!! Dat is een zeer geldig excuus.

En probeer dan maar weer eens te herinneren waar je iets bepaalds hebt geplaatst! Als je twee weken later of zo terugkeert.

Ik drong hier een beetje op aan, omdat ik hetzelf razend interessante materie vind.

Ik ben zelf romanticus, zoals je al hier hebt kunnen merken en ontdek deze dingen vaak intuïtief. Ik wist niet van tevoren dat dit een zuiver romantische opvatting was/is, totdat ik het afgelopen weekend bij Safranski over de Duitse romantiek las.

Universeel is een mooi en treffend woord, alleen gaat voor mij gaat transcendent nog dieper. Transcendent gaat boven het universeel culturele uit, omdat het betrekking heeft op andere bewustzijnstaten. Zo voel ik het zelf tenminste. Bij Pascal Mercier trof ik dat transcendente ook aan, die overgangsstaat, waar je als lezer in meegenomen wordt. Je gaat als het ware over van het vertrouwde naar het onbekende. Dat Mercier dat met zij proza wist te bewerkstelligen, vormt voor het bewijs dat hij tot de grote schrijvers behoort. Een aantal momenten in die vervallen school, zou ik duidelijk transcendent willen noemen. Die momenten waar Mercier even het contact verliest met de moderne tijd en geheel overgaan is naar een tijd die persoonlijk niet heeft meegemaakt.

Spiritueel kan trouwens ook a-religieus zijn. Ik ben zelf niet gelovig, maar wel spiritueel.

Groeten en lees ze,

Roel

Grada schreef : Ha Roel,

Excuus dat ik hier niet eerder op teruggekomen ben. Het is langs me heengegaan op de een of andere manier.

Wat bedoel ik met de uitspraak dat alle wereldliteratuur transcendent is?

Daarmee bedoel ik mee dat alle geslaagde wereldliteratuur voorbij de grenzen van tijd en ruimte gaat.

Concreet wil dat zeggen dat een verhaal wat je aan het lezen bent, direct verbonden is met andere tijden. Dat je bv een verhaal leest dat zich afspeelt in de jaren vijftig, maar dat je associaties krijgt met bv de 16de eeuw. Dat zijn de lagen die in wereldliteratuur zijn aan te treffen.

Die lagen zijn transparant, waardoor tijdens het lezen als het ware door die lagen heen kijkt tot zelfs in een andere tijd. Dat is voor mij zondermeer het allerboeiendste aan wereldliteratuur, dat het voorbij de enggeestige hokjes gaat, dat het voorbij categorieën en labels gaat. Alleen hebben we die categorieën en labels nodig om een algemeen beeld te krijgen, maar ze zullen echter nooit de ongrijpbare literatuur vangen.

Ik ben het hier voor de volle honderd procent mee eens!

Alleen heb ik er een ander woord voor, namelijk 'universeel'.

Alle wereldliteratuur is universeel, zou dus mijn formulering van jouw bewering geweest zijn.

Bij het woord 'transcendent' heb ik het gevoel dat ik in spirituele zoniet godsdienstige regionen ben aangeland, en dat heeft met de wereldliteratuur voor mij niets van doen.

groet,

Grada

(of haar alter ego Ariadne?)

Haha, ik vond dit zo een grappige topic, dat ik het toch even nieuw leven wou inblazen. "Hoor je een stem..."

Mm, nee eigenlijk totaal niet.

Maar ik zie het boek wel als een film die voor me afspeelt. Alle verschillende mogelijke plaatsen die in het boek voorkomen, zie ik voor me. Zo kan ik ook het verhaal beter onthouden, als ik wat langer over een boek doe en dus telkens de draad weer moet opnemen.

Speelt het zich in de middeleeuwen af, dan zie ik de mensen in armzaligen donkere kleding (of lompen) rondlopen, in vieze straatjes,....

Of in het hoge noorden met dikke pakken sneeuw....

Ach ja, die fantasie.... :roll: