Thema juli 2018 - Hoe heet dat boek? (thema NAMEN)

Het vreemde vermaak dat lezen heet

S. Dresden



Het vreemde vermaak dat lezen heet is een bundeling van een veertiental essays van S. Dresden, die de afgelopen vijfendertig jaar verspreid in tijdschriften en brochures verschenen. Naast het volkomen actuele 'De literaire betekenis van het vreemde' bevat de bundel essays over de biografie, over Zola en Proust, enkele stukken over oorlog en verzet alsmede zijn Abel Herzberg-lezing uit 1995 getiteld 'Joodse waardigheid'.



Recensie

Keuze van veertien essays uit het werk van de Leidse emeritus-hoogleraar (1914-2002) die vlak voor zijn dood, de P.C. Hooftprijs kreeg. Ze zijn zeer verspreid in de tijd geschreven, maar dat is noch aan de stijl noch aan de benadering te merken.

De kracht van Dresden is zijn eruditie en veelzijdigheid, maar bovenal zijn vermogen tot relativeren, tot heroverwegen, tot betwijfelen. Hij doet dit met overgave, zonder een spoor van plichtmatigheid, volstrekt onmodieus, eigenzinnig, oprecht.

Het meest gewaagde en respect afdwingende voorbeeld is het jongste opstel uit de bundel, zijn Abel Herzberg-lezing uit 1995, waarin Dresden gewetensvol en zonder angst voor tegenspraak (die toch te vrezen is bij een beladen onderwerp als de jodenvervolging) ingaat op begrippen en kwalificaties die direct samenhangen met de houding van joden ten aanzien van hun lot tijdens de Tweede Wereldoorlog: '(on)waardigheid, held, verzet, amor fati'.

Alle onderwerpen worden op het lezen en de literatuur betrokken. Dresden doceerde vergelijkende literatuurwetenschap, en daarvoor Franse letterkunde, wat aan zijn bijzondere aandacht voor Zola, Proust, de nouveau roman etc. te merken is. Dresden laat zich kennen als een ware 'essayist' in de traditie van Montaigne. Paperback; kleine druk

ISBN 9789029055451 | Other formats | 247 pagina's | Meulenhoff | 4e druk 2002

Citaat van de dag

Wat op het toneel kunst heet, heet in het leven komedie.

Fliegende Blätter

Duits humoristisch weekblad

De naam van de roos

Umberto Eco



Het is de laatste week van november 1327 in een welvarende abdij in het noorden van Italië. Broeder William van Baskerville, een franciscaner monnik uit Engeland, komt als speciaal gezant van de keizer met een discrete opdracht naar Italië. Hij moet een ontmoeting organiseren tussen de van ketterij verdachte franciscanen en afgevaardigden van de paus.

Al spoedig ontwikkelt zijn verblijf in de abdij zich echter tot een tijd vol apocalyptische verschrikkingen: er worden zeven geheimzinnige misdaden gepleegd, die de muren van de labyrintvormige bibliotheek met bloed besmeuren. Angstige geruchten gonzen door de abdij; niet alleen de abt heeft iets te verbergen, overal worden sporen uitgewist. William, een voormalig inquisiteur, wordt door de onderzoekskoorts bevangen. Terwijl hij aanwijzingen verzamelt en in geheimtaal geschreven manuscripten ontcijfert, dringt hij steeds dieper door tot de geheimen van de abdij.

Wie één oog dichtknijpt en in De naam van de roos kijkt als in een ver verwijderde spiegel, zal gemakkelijk de monnikskappen en kardinaalsmijters uit de middeleeuwse dagen kunnen verwarren met de moderne tekens van macht.

Umberto Eco (1932) is een van de grootste schrijvers en denkers van deze tijd. Eco werd beroemd met De naam van de roos; de roman vormde het begin van een subliem schrijverschap. Nu, drie decennia later, vond Eco het tijd om zijn meesterwerk weer eens op te slaan en te voorzien van de nodige aanvullingen en uitbreidingen. Dit maakt De naam van de roos nog virtuozer, en vooral meer dan compleet en nog altijd actueel in tijden waarin macht met elk leven verweven is.

Recensie:

Deze internationale bestseller kan men het best typeren als een historisch-filosofische detective.

Historisch, omdat het verhaal zich afspeelt op de grens van middeleeuwen en renaissance. Filosofisch, omdat de onvrijheid van het middeleeuwse, godgebonden denken in conflict komt met het nieuwe mensgerichte denken van de moderne tijd.

Een detective, omdat een Engelse monnik langs de moderne weg van de deductie een serie moorden probeert op te lossen in een klooster in Noord-Italië. Dat Eco een erkend deskundige is op het gebied van de geschiedenis en de literatuurwetenschap, blijkt uit de gesprekken van de hoofdpersonen, die een doorlopend citaat zijn uit de Griekse klassieken, de bijbel, enz. Toch maakt dit het boek niet tot zware kost, de spanning blijft tot de laatste bladzijde.

Ook verfilmd, met Sean Connery. Vrij kleine druk

ISBN 9789044628500 | Paperback | 584 pagina's | Prometheus | maart 2015

Citaat van de dag

Ook in die werken, die zij schrijven over het minachten van de roem, zetten diezelfde filosofen hun eigen naam.

Marcus Tullius Cicero

Romeins staatsman en schrijver 106 v.C. - 43 v.C.

Een naam om trots op te zijn

Caty Gohlke

Een gezicht achter het raam, jankende honden, bedreigende indringers en een ondergrondse spoorlijn: Robert wist als jongen niet veel van al die dingen. De wereld in zijn jeugd waren zijn moeder, die slavernij als een onderdeel van het leven beschouwde, en zijn vader, die 's nachts steeds vaker en onregelmatiger weg was.

Maar je had ook William Henry, Roberts beste vriend. Ze trokken altijd samen op - tot die zomer van 1859. Dan beseft Robert dat William meer afweet van die nachtelijke geheimen dan hij. Dat is ook het moment dat aan Robert wordt verteld dat William minder dan menselijk is... omdat hij zwart is.

Nu moet Robert zijn standpunt bepalen ten opzichte van de slavernij. Hij doet zijn best om te begrijpen wat gerechtigheid betekent en hij vraagt zich af hoe hoog de prijs is, die hij daarvoor wil betalen.

Een goed geschreven en rijk verhaal, dat vanaf het begin de lezer zal boeien. Dit boek kreeg in de Verenigde Staten in 2007 een Christy Award.



Recensie

De 13-jarige Robert Glover groeit op in het zuiden van Amerika toen de slavernij nog niet was afgeschaft (omstreeks 1859). Robert is blank, maar zijn beste vriend William Henry is zwart. Gedurende de spannende plot wordt de ethische onrechtvaardigheid van slavernij duidelijk gemaakt.

Roberts ouders hebben zelf geen slaven en Roberts vader is ondergronds actief in de bevrijding van slaven. Maar Roberts opa van moederskant is een rijke grootgrondbezitter wiens vermogen is gebaseerd op de uitbuiting van zwarte slaven. Tijdens een verblijf op de plantage van zijn opa wordt Robert gedwongen een morele keuze te maken: kiest hij als erfgenaam van de plantage voor het standpunt van zijn opa of kiest hij partij voor de slaven die worden mishandeld door de wrede opzichter Jed Slocum?

Een prettig leesbaar, moreel leerzaam verhaal met christelijke accenten. De auteur kreeg voor deze historische roman in 2007 een Christy Award (Amerikaanse prijs voor christelijke fictie) in de categorie Young Adult. Het boek is gericht op jongvolwassenen vanaf ca. 15 jaar.

L. Torn

ISBN 9789051944129 | Paperback | 279 pagina's | Uit. Van Wijnen | mei 2011

Citaat van de dag

Pas wanneer je je goede naam kwijt bent, besef je pas wat een afschuwelijke last dat wel was.

Margaret Mitchell (1900-1949)

Amerikaans romanschrijfster