Thema april/mei/juni/juli/augustus 2017 - Leestafel let op de kleintjes (kleine uitgeverijen)

De mug en de kaars

Vriendenboekjes van adellijke vrouwen, 1575-1640

Sophie Reinders

‘Zoals een mug zijn leven in gevaar brengt om de helderheid van een kaars te aanschouwen, zo ook doet een heer dat door te kijken naar de schoonheid van een dame’ is een van de populairste gedichtjes in ‘vrouwenalba amicorum’.

Aan het eind van de zestiende eeuw werd het mode onder jonge adellijke vrouwen om een boekje bij te houden waarin zij gedichten en liederen, tekeningen en spreuken van vrienden verzamelden. Zij deden dit om gelijkgestemden te vinden, te flirten, herinneringen vast te leggen en hun identiteit te vormen en presenteren. Het was de bedoeling dat men gepaste bijdragen leverde, maar vooral mannen hadden daar soms moeite mee – de waarschuwingen van eigenaressen om obscene bijdragen eruit te scheuren ten spijt.

In De mug en de kaars ontrafelt Sophie Reinders de zeer onderbelichte leefwereld van jonge adellijke vrouwen (en mannen) anno 1600 aan de hand van deze fascinerende vriendenboekjes. We zien hoe vriendschappen werden bevestigd en liefdes nagejaagd, gevonden en soms ook verloren. Deze vrouwenalba amicorum zijn vrijwel uitsluitend overgeleverd uit de Noordelijke Nederlanden en tonen ons een andere, verrassende kant van de Gouden Eeuw.

Zie ook het inkijkexemplaar

en het filmpje (Volkskrant YouTube)

ISBN 9789460043260 | Hardcover | 528 pagina's | Vantilt | mei 2017

Citaat van de dag

Een dame is een vrouw die maakt dat een man zich gedraagt als een heer.

Russel Lynes

'Dát is nu handel, meisjelief'

verlovingsbrieven van de Amsterdamse boekhandelaar/uitgever George Lodewijk Funke (1836-1885)

Vera Funke

George Lodewijk Funke (1836-1885) start in januari 1863 in Amsterdam een boekhandel en uitgeverij. Hij is dan verloofd met de Haarlemse Marie de Koning. Tot hun trouwen schrijven zij elkaar wekelijks een brief. Funkes bewaard gebleven brieven lezen als een ‘kroniek’. Zijn beschrijvingen van het dagelijks leven, zijn baantjes en sociale netwerk worden door Vera Funke in een bredere historische context gezet. Zo geeft zij via haar hoofdpersoon een beeld van het opbloeiende Amsterdam.

De tweede helft van het boek bevat een uitgave van de brieven. We lezen mee met de ‘jongeman van zaken’, die mijmert over een gelukkig toekomst met Marie en vol vuur schrijft over het boekenvak. Uiteindelijk werd Funke een succesvol uitgever van onder andere Multatuli en Busken Huet. Hij is vooral bekend als oprichter van Het nieuws van den Dag, een goedkoop dagblad dat lang de grootste krant van Nederland was.

ISBN 9789087046507| Hardcover | 351 pagina's | Uitgeverij Verloren | juni 2017

Citaat van de dag

Ik koop geen boek van een Vlaamse uitgever, want mijn boekhandel heeft het niet, want het is onverkoopbaar, want Vlaamse uitgevers geven alleen uit wat Nederlandse te licht bevinden, want de auteurs geven liever in Nederland uit, want ik koop geen boek van een Vlaamse uitgever. De vicieuze cirkel is funest voor mijn redenering - en voor de Vlaamse uitgeverij.

Jan Kuijper (Geb. 1947)

Nederlands dichter

Sorry, het kwam er gisteren niet van, beetje hectische dag...

Bhagavad Gîtâ

De yoga van Oost en West

Paul van Oyen

De Bhagavad Gîtâ staat centraal in het Indiase culturele, spirituele en religieuze gedachtengoed. De Bhagavad Gîtâ staat ook bekend als de ‘bijbel van India’. Door alle tijden heen heeft de Bhagavad Gîtâ mensen van overal geïnspireerd en inzicht gegeven in de subtiliteiten van de menselijke geest. De boodschap is dat ieder mens zich zijn oorsprong herinnert, de Schepper en de schepping eert en de weg terug naar ‘huis’ vindt.

Dit zijn dan ook de onderwerpen die in de 'Gîtâ' ter sprake komen en die op onnavolgbare wijze door Shrî Krishna aan zijn leerling Arjuna worden uitgelegd. Arjuna is, los van de historische figuur Arjuna, tevens symbool voor de persoonlijke mens die deze ommekeer in zichzelf meemaakt. Die ommekeer maakt dat hij of zij op zoek gaat naar die thuisreis die voor iedere mens persoonlijk is en onlosmakelijk verbonden met de maatschappij en de omstandigheden waar men leeft, woont en functioneert. Het boek is een tijdloze inspiratie voor ieder welwillend en zoekend mens.

De verzen zijn door Paul van Oyen van commentaar voorzien om de tekst daarmee toegankelijker te maken voor de moderne Nederlandse lezer. Tevens wordt geciteerd uit het commentaar van de Indiase wijsgeer en hervormer Shankara die leefde tussen 788 en 820 n.Chr. Zijn commentaar dient vrijwel overal als basis bij de studie van de Bhagavad Gîtâ.

Het woord ‘yoga’ komt in de Bhagavad Gîtâ veelvuldig voor en wordt gebruikt in de betekenis van ‘discipline, filosofie, kennis, pad en van yoga’. Yoga staat voor verenigen en voor verbondenheid. Het woord ‘juk’ is ervan afgeleid. Twee ossen verbonden door een juk moeten samenwerken: lichaam en geest.

ISBN 978-90-76392-48-6 | Paperback | 1000 pagina's | Uitgever: Villa Sophia | september 2016