Thema november 2015 - Openbaar vervoer

Citaat van de dag

Het kind dat gedurende de lange busrit de hele tijd over je heen heeft zitten klauteren, valt in een diepe slaap één halte voor je moet uitstappen.

Pam Brown

Op de tram

Jorie Horsthuis

Hij is duur, rijdt nooit op tijd en het personeel is onbeschoft - het zijn de bekende klachten over de Amsterdamse tram.

Om de stad en haar bewoners beter te leren kennen, liet journaliste Jorie Horsthuis zich omscholen en werkte in 2010 een jaar als conductrice bij het Amsterdamse Gemeentevervoerbedrijf (GVB).

'Op de tram' krijgt ze te maken met scheldende en spugende passagiers, moppentappers, zwartrijders, praatjesmakers en ouders die hun kinderen per ongeluk op de halte vergeten. Op de tram is ook een portret van het GVB, dat in 2010 roerige tijden doormaakte: niet alleen werd de OV-chipkaart definitief ingevoerd, ook besloot het kabinet-Rutte dat het GVB de concurrentie met commerciële bedrijven aan moet gaan. Als conducteur had Jorie Horsthuis de unieke kans om deze ontwikkelingen van binnenuit te volgen. Met collega's van uiteenlopende pluimage voert zij bijzondere gesprekken over hun onzekere toekomst. Maar ook over voetbal, politiek, de liefde, chagrijnige passagiers en de mooie kanten van het trambestaan.



Recensie

Dit boek biedt een onverwachte kijk op het – Amsterdamse – trambedrijf, namelijk vanuit de conducteur. De auteur, zelf journaliste, deed een jaar lang dienst op alle tramlijnen van het GVB (Gemeente Vervoerbedrijf) en geeft hier haar positieve en negatieve ervaringen weer, zowel met passagiers als collega's en het hele dagelijkse bedrijfsgebeuren. Gedurende haar functioneren heeft de overgang van strippenkaart naar ov-chipkaart plaatsgevonden, zodat daar ook de aandacht naar is uitgegaan. Er zijn geen illustraties of bijvoorbeeld een overzichtskaartje opgenomen, zodat niet-ov-gebruikers met sommige situaties enige moeite zullen hebben. Wel wordt op een viertal pagina's het vakjargon verklaard. Een nuttig, onderhoudend en interessant boek voor allen die, al of niet dagelijks, op enige wijze met het openbaar vervoer in aanraking komen.

F.C.J.M. Ongering

ISBN: 9789026325755 | Paperback | 251 pagina's | Uitgeverij Ambo | april 2015

Citaat van de dag

Hij was de baas, dat kon je merken

hij nam de tram als hij ging werken.

Marc van den Eynde

Vandaag geen pont

Erdal Balci

Een stad verscheurd tussen twee werelddelen In Istanbul pendelen de hele dag ponten heen en weer tussen de twee continenten Europa en Azië. De inwoners van deze wereldstad steken de Bosporus over om naar het andere deel van de stad te gaan, leggen daar een familiebezoek af, gaan er zaken doen, of eten en drinken.

Erdal Balci reist met deze bewoners mee, spreekt met hen, filosofeert over zijn stad en legt de geschiedenis ervan bloot, mijmert over zijn kindertijd, en denkt na over de mensen die hij hier op de pont en elders heeft leren kennen. Zo ontmoet hij de theeverkoper, de man die verlangt naar zijn vroegere leven in Amsterdam, de onheilsprofeet met de haviksneus en anderen die vol verhalen zitten.

Op het water van de Bosporus zijn alle levens net zo verscheurd als Turkije zelf. Vandaag geen pont is een ontroerend boek waarin Erdal Balci op poëtische wijze aan de hand van de verhalen die hij op de pont hoort, zijn eigen ziel en die van zijn land blootlegt.

Recensie

De auteur is columnist voor de Groene Amsterdammer, schreef voor de Volkskrant en Vrij Nederland en sinds 1998 is hij correspondent Turkije voor het dagblad Trouw. Zijn debuut De Kinderen van Attila verscheen in 2007.

Deze bundel bevat een dertigtal impressies van Istanbul gesitueerd om en op de heen en weer varende ponten - snellere en langzamere, nieuwere en oudere - op de Bosporus tussen het Europese en Aziatische deel van deze stad. Mooie, roerende, grappige, altijd levensechte typeringen van mensen, die al of niet thee drinkend zich van de ene oever naar de andere laten varen.

Dan plotseling krijgt de lezer zicht op een verrassende terugblik: een vader gaat naar Nederland, laat vrouw en kinderen bij zijn ouders achter in het dorp. Zijn verwachtingen en dromen over de toekomst. Jaren later zitten vrouw en kinderen op de boot, zij horen bij de man die inmiddels een leven opgebouwd heeft in Nederland. Haar voorstellingen en dromen over de toekomst. Een terugblik naar de grootouders. Zo ontvouwt zich een biografie die niet alleen bij de auteur, maar bij vele van de inmiddels in Nederland levende Turken past.

Kleine druk.

I. Klerk

ISBN: 9789029083843 | Paperback | 128 pagina's | J.M. Meulenhoff | april 2009

Ook verkrijgbaar als e-boek

Citaat van de dag

Ik breng de mensen heen, ik breng weer anderen terug

Mijn pont is als het ware ongeveer een soort van brug

En als de pont zo lang was als de breedte van de stroom

Dan kon hij blijven liggen, zei me laatst een econoom

Maar dat zou dan weer lastig zijn voor het rivierverkeer

Zodoende is de pont dus kort en gaat hij heen en weer

Drs. P. Veerpont, 1973

Zazie in de metro

Raymond Queneau



Zazie in de metro is het vrolijke verhaal over de twaalfjarige, onbevangen Zazie en haar avonturen in de grote stad Parijs. Zazie heeft met Nabokovs Lolita gemeen, dat haar faam die van haar maker overtreft. Een grotere triomf voor de verwoorde verbeeldingswereld laat zich moeilijk denken. In Zazie in de metro komen alle verrukkelijke Queneau-ingrediënten samen: de virtuoze veelheid aan stijlen, het eigenzinnig taalgebruik, en vooral de onweerstaanbare, oorspronkelijke humor.



Recensie

Zazie is een onbevangen meisje van 12 jaar dat een weekend bij een oom in Parijs komt logeren. Ze zegt alles wat haar in de mond komt en ze zegt daardoor iedereen de waarheid. De cliche's van de volwassenen maakt ze belachelijk, en ze brengt deze soms tot wanhoop. Het onbevangene en speelse zit in de hele roman door de stijl, die soms bijna fonetisch de spreekstijl benadert. Eigenlijk moet je het boek hardop lezen; dit geldt trouwens meer voor de Franse versie dan voor deze (overigens goed) vertaalde versie.

De avonturen van Zazie zijn de contacten die ze heeft, de woorden die ze heeft met de volwassenen. Queneau is een taalvirtuoos, geen verteller van gewone verhalen. Ook de verfilming verwierf zekere faam (op het omslag de hoofdrolspeelster).

Paperback; normale druk.

Biblion recensie, Redactie

ISBN: 9789023412656 | Paperback | 205 pagina's | De Bezige Bij | februari 2004

Vertaald door Jenny Tuin