Thema april 2015 - Geuren

Citaat van de dag

Ieder werkwoord heeft een parfum. Ieder woord roept in het geheugen een plek op met de bijbehorende geuren.

Philippe Claudel

Uit: Geuren

Staat 'Het parfum' ook nog op het lijstje?

Nog niet Renate, maar wat niet is, kan nog komen...

Dettie

Hollandse luchten

Jelle Leenes

Spruitjeslucht. Weinig begrippen zijn zó Nederlands als dit. Iedereen weet wat wordt bedoeld. Ruikt ons land werkelijk naar spruitjes? Is hier sprake van een typisch Nederlandse geur? En als dat zo is: zijn er meer nationale geuren?

Jelle Leenes gaat op zoek naar vaderlandse geuren uit verleden en heden. Naar geuren die in het collectieve geheugen van veel Nederlanders gegrift staan. Naar geuren die in ons leven een belangrijke rol spelen of speelden. Naar geuren die wij bovenmatig beleefden en die ons gedrag beïnvloed(d)en.

De auteur ontmoette geurpsychologen, herinneringsexperts, professionele smaak- en geurmakers en ervaringsdeskundigen. En passant verzamelde hij overal waar hij kwam shortlists van favoriete geuren. Heel opvallend bij dit alles: het ontbreekt vaak letterlijk aan woorden om geuren te benoemen.

Het resultaat van deze persoonlijke geurtrip door Nederland is een geurgids mét een canon van dertig nationaal geachte geuren. Alle mogelijke facetten van onze samenleving zijn al eens beschreven. Niet eerder echter werd ons land de maat genomen via de neus.

Recensie

Wie dit boek niet leest, zal het niet missen. Maar wie het wel leest, doet een schat aan ervaring op betreffende geuren. Van een groot aantal zaken wordt de 'lucht' beschreven. Het palet gaat van graslanden, bomen en bloemen via vers brood, draadjesvlees en Hemaworst tot groene zeep, Nederlandse oksels en bankbiljetten, en nog twintig andere luchtjes.

Wat vooral opvalt, is het feit dat de auteur zich beeldend weet uit te drukken terwijl onze taal geen echte omschrijvingen voor geuren kent. Ons reukvermogen is verwaarloosbaar in vergelijking met dat van dieren, ook al klagen wij soms hevig over stank. Overigens blijken sommige door iedereen verafschuwde geuren in bepaalde situaties niet te ruiken.

Als bronnen benut de schrijver nog levende wetenschappers en de specialisten van het geurmanagement in bijvoorbeeld de parfumindustrie. Hij beschrijft ook het verschil in appreciatie van geuren tussen seksen, volkeren en beroepsgroepen. Sommige van zijn verslaggevingen zijn echte eye-openers. Kortom, een vlot, amusant en interessant naslagwerkje dat het lezen zeker waard is. Cultuurhistorie in het klein.

A.P.G. Spamer

ISBN 9789045016795 Paperback 190 pagina's Atlas-Contact oktober 2010

Citaat van de dag

De reuk is een parater gids naar het verleden dan de smaak.

A.F.Th. van der Heijden

Mooi citaat. Bepaalde geuren brengen me nog steeds terug naar het verleden.