thema oktober 2014 zingen - zang - gezongen

Ja, dit boek leek me ook mooi maar wel heftig. De beschrijving fascineerde me wel.

Vertel je nog hoe je het boek vindt Renate? Daar ben ik wel benieuwd naar.

Dettie

Het boek bevalt me nog steeds. Ik vraag me af wanneer Axel tot de ontdekking komt dat hij voor een misdadig regime werkt. Het valt mij op dat dit moment voor verschillende groepen op een ander moment kwam, als ik tenminste kijk naar de boeken die ik gelezen heb. In het boek van Hans Fallada (ik ben even te lui om de titel op te zoeken) komt het moment als de zoon van het echtpaar sneuvelt. Bij Die weiße Rose (de studentenverzetsgroep) kwam dit moment, toen geestelijk gehandicapte kinderen uit een tehuis werden weggehaald. Vraag is dus of Axel tot inkeer komt, op het moment dat er iets voor hem persoonlijk verandert, of dat hij daadwerkelijk ontdekt dat er iets gebeurt, waardoor hij in gewetensnood komt. (Ik kan dit even niet goed uitleggen.)

Als je verschillende boeken over Duitsland rond de Tweede Wereldoorlog leest, zie je hoe verschillend er gereageerd wordt.

In 'Mephisto' zie je bijvoorbeeld ook verschillen bij de hoofdpersonen. De echte hoofdpersoon laat zich gebruiken door het systeem en speelt een zwalkende rol. Anderen zijn eerst fanatiek en raken teleurgesteld, terwijl er ook mensen zijn, die vanaf het begin tegen het regime zijn en al snel het slachtoffer worden.

In 'Meningen van een clown' zie je weer dat mensen na de oorlog ineens bij de 'goeden' horen, terwijl ze tot het eind van de oorlog nog fel nationalistisch waren.

Ik heb het boek inmiddels bijna uit en ik weet nog steeds niet echt wat ik van Axel moet vinden. Is hij naïef? Is hij een held? Ik weet het niet. Ik blijf er moeite mee hebben hem als sympathiek te zien. Daarvoor komt de actie van de groep rond Von Stauffenberg wel erg laat. Z'n pogingen om op vreedzame wijze een Groot Duitsland te verwezenlijken zijn misschien wel verklaarbaar, maar ik kan ze niet als juist zien. Hij blijft toch te veel hangen in een "right or wrong, my country"-gedachte hangen. Het lot van de mensen onder het bewind van Hitler lijkt hem weinig te doen. Hij keurt weliswaar de methoden van Hitler af, maar niet de Groot-Duitse gedachte die daar achter zit. De kleinere landen lijken geen rol te spelen in zijn idealen. Zo lang de Russen maar terug worden gedrongen, maakt het verder weinig uit. Zijn geboortegrond moet Duits blijven.

Ergens ben ik geneigd zijn houding te vergelijken met de houding die sommigen in Duitsland nu tegenover Poetin aannemen, namelijk begripvol voor zijn idee dat hij alle gebieden waar Russen wonen onder zijn bewind horen te zijn.

Het boek is uit en ik vond het indrukwekkend, al blijf ik moeite houden met Axel.