Thema juni 2014 - Dansende letters

Citaat van de dag

Dansen: de kunst om muziek te tekenen

José Rives Guerra

De dans van de trom

Ruud van Akkeren

Dit verhaal duurt 13 dagen in het Maya-Hoogland van Guatemala, 1546. Voor de dominicaan, broeder Sebastián, 2 weken als alle andere. Voor de Maya's zeer zeker niet. Het zijn de laatste dagen van hun kalender. Een tijd van rusteloze spanning. Zal Heer Bergen Valleien hen een nieuwe cyclus verlenen? Nog niet zo lang geleden waren de verhoudingen helder. Het gunstig stemmen van de goden was het werk van kalendervoorspellers en jaguarpriesters. Zij leidden de rituele dansen. Nu zijn er nieuwe machthebbers. En hun geestelijken moeten niets hebben van die duivelse praktijken.

Daarom bevreemdt het broeder Sebastián des te meer dat er voor De Dans van de Trom van hogerhand een uitzondering is gemaakt. Waarom opnieuw de afgoderij aanwakkeren in zijn dorp Rabinal? En net nu er onverwachts hoog bezoek uit Spanje komt. Cecilia, dochter van een veroveraar en een Maya-prinses, weet meer. Maar haar jade-groene ogen brengen broeder Sebastián alleen maar in de war.

De dagen kruipen langzaam naar hun eind. En niet zonder slachtoffers. Heer Bergen Valleien is onvoorspelbaar. Zijn ongenoegen schept onheil. Slechts één ritme kan zijn onstuimigheid in goede banen leiden. De klank van rubber op hout. De doffe dreun en de trompetstoot. De dwingende werkelijkheid van De Dans van de Trom.

Ruud van Akkeren is antropoloog. Hij promoveerde op het Maya-drama De Dans van de Trom aan de Universiteit Leiden. In Nederland geeft hij cursussen over de Indiaanse culturel van Mesoamerika in het HOVO-programma van de VU en Erasmus. In Guatemala doet hij onderzoek en ontwikkelt onderwijs voor Maya's over hun eigen geschiedenis.Van zijn hand verschenen verschillende boeken. Dit is zijn eerste roman.

De Dans van de Trom wordt nog steeds opgevoerd in het dorp Rabinal. In 2005 werd het door UNESCO tot Immaterieel Erfgoed van de Mensheid uitgeroepen.

Recensie

Tegen de achtergrond van de woelige samenleving van het pas veroverde Mayaland Guatemala strijden in 1546 koloniale veroveraars, de katholieke kerk en de Maya-aristocratie om de macht. De schrijver (1956) heeft door zijn studie als antropoloog kennis van zaken. Hij weet die kennis goed in te zetten in deze creatie van een ingewikkeld plot, waarin Maya-edelen, nieuw-rijke veroveraars en ijverige monniken en kerkvorsten elkaar de macht betwisten in het nieuw veroverde Guatemala. Dat leidt tot een reeks politieke moorden, met uiteindelijk een verrassende ontknoping. Een spannend, goed geschreven roman en daarmee een heel geslaagd debuut. Historische detective, qua sfeer en opzet te vergelijken met een bestseller als 'In de naam van de Roos', maar het decor is exotischer. Kleine druk.

Drs. H.H. Puite

ISBN 9789054292357 Hardcover 403 pagina's Conserve november 2006

Citaat van de dag

De jacht is een mannelijke dans.

De dans is een vrouwelijke jacht.

Burt Reynolds

Flamencoschetsen

Wannes Van de Velde

In Flamencoschetsen omarmt Wannes Van de Velde zijn grote liefde de flamenco. Op een intense, warm-menselijke manier vertelt Wannes hoe hij als jonge, blonde knaap behekst werd door de cante flamenco, de diepe zang van Andalusië.

NBD|Biblion recensie

Verhalenbundel over de fascinatie van een Vlaming voor de flamenco en haar vertolkers.

Wannes van de Velde (Antwerpen,1937) is veelzijdig begaafd. Behalve beeldend kunstenaar is hij gitarist en literator. De fascinatie met een wereld die voor een 'payo' (buitenstaander) moeilijk te doorgronden is, begint al vroeg. Zijn leermeesters, met pittoreske namen als Chato de Jerez, Moscatel of Pepe Tilde, lijken voor hem gestrand in Antwerpen. De beschrijving van zijn ontdekkingstocht heeft mooie - en soms groteske - verhalen opgeleverd. Zoals het verhaal over de geamputeerde arm van Pepe Tilde die een christelijke begrafenis heeft gekregen. Dit boek zal Spanje- en flamenco-liefhebbers aanspreken, ook door de sfeervolle zwartwitfoto's van flamenco-optredens. We zien daarop dat de flamenco 'duende' heeft, de vertolkers begeestert.

De bundel doet denken aan 'Flamenco: een passie' van Roland Cassiman. Op de cover zien we een gezelschap in actie met ritme en stem (palmas y jaleo) om zo de dansers te bezielen.

(Biblion recensie, Drs. Michael A. Vissers M.Ed.)

ISBN 90-76895-19-8 Hardcover 44 pagina's Uitgeverij P 2001

Citaat van de dag

Eén van de mooiste geluiden die ik ken is flamenco, gedanst door een man met een vals gebit

Milton Berle

Herinneringen aan Sonia Gaskell

Rudi van Danzig

Als 17-jarige ontmoet Rudi van Dantzig Sonia Gaskell, de vrouw die zijn leven sterk zou beïnvloeden, eerst als lerares, daarna als artistiek leidster. De geboren Russische Gaskell (1904-1974) is van onschatbare waarde geweest voor de ontwikkeling van de dans in Nederland: ze was een vurig pleitbezorgster van danskunst met een eigen Nederlands karakter. Gaskell werd vereerd en verguisd; er werd veel goeds, maar ook onwaars over haar geschreven.

Van Dantzigs ergernis hierover dreef hem ertoe dit boek te schrijven, waarin hij een verering laat zien die bij tijden in afkeer kon omslaan. Zijn diepe liefde en bewondering wonnen het echter altijd. Gaskell blijft een raadsel, ook voor Rudi van Dantzig. Tot aan het einde van zijn leven heeft hij aan dit boek gewerkt, gezwoegd; het viel hem onverwacht zwaar maar dat blijkt niet uit de lichtheid, de poëzie en de humor van zijn verhaal.



Recensie

De laatste jaren van zijn leven heeft balletgrootmeester Rudi van Dantzig gewijd aan dit portret van de vrouw die niet alleen hem heeft gevormd, maar ook de grondlegster was van het Nederlandse naoorlogse ballet, Sonia Gaskell.

Dit inhoudelijk indrukwekkende boek is geen biografie en geen non-fictie geschiedschrijving, maar een levensschets met een mix van persoonlijke en geobjectiveerde waarnemingen en gevoelens, een ‘memoir’, van deze grande dame, maar ook van Rudi van Dantzig zelf en van het wel en wee van de Nederlandse balletwereld.

Duidelijk komen de ambivalente gevoelens over deze veeleisende, eigengereide, niet altijd gemakkelijke balletpedagoge en artistiek leidster aan de orde, maar nog meer de grote bewondering en erkenning voor haar vakmanschap en de historische bijdrage van deze vrouw aan de Nederlandse cultuur. Met vele overrompelende ‘faits divers’ uit deze vormingsperiode van het Nederlandse ballet.

De ongekend boeiende, meeslepende schrijfstijl van Van Dantzig is onweerstaanbaar. Een rasverteller. Toelichtend nawoord van Maria Vlaar. Passend geïllustreerd. Een groots eerbetoon!

Martin van Trojen

ISBN 9789029587570 Hardcover 360 pagina's Arbeiderspers juni 2013