Heb lief en zie niet om
Willem G. van Maanen
In het tweeluik Heb lief en zie niet om vertelt Willem G. van Maanen op overtuigende en melodische wijze het verhaal van een begaafde toneelspeler die tijdens de Duitse bezetting trouwt met een joodse actrice, maar die zich ook aanmeldt bij de Kultuurkamer. Op de eerste bladzijden van deze roman wordt de zoon van zijn buurvrouw op straat neergeschoten. Zij verwerkt haar leed door een monoloog te schrijven, die zij de acteur ter hand stelt. In die monoloog gaat een joodse man na de oorlog op zoek naar de plek waar hij ondergedoken heeft gezeten. Zo spiegelen de twee delen van deze roman zich in elkaar, en vormen samen het ontroerende en onwrikbare bewijs van de onmogelijkheid en onwil van de mens om onder extreme omstandigheden te kiezen.
Recensie
Romantweeluik, met in het eerste gedeelte het verhaal van de ik-figuur, acteur tijdens de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam, en in het tweede een terugblik, veertig jaar na dato, op een onderduiktijd in een nonnenklooster, in monoloogvorm voorgedragen door de 'foute' acteur uit het eerste deel.
In het boek vindt men het omgekeerde van wat de titel aanraadt: het is een en al terugblik, en een acteur/auteur die zich, overrompeld door de complexe omstandigheden, onmachtig voelt de juiste keuzes te maken "omdat, als het erop aankwam, ik in wat liefde heet tekortschoot" De acteur heeft zichzelf daarom 'afgedankt', trefwoord uit de monoloog.
Het tweeluik biedt het ingenieuze en dubbelzinnige verhaal van een rasverteller, geschreven in krachtige, melodieuze zinnen. In een radio-interview met Wim Brands van VPRO's De Avonden stelde de auteur (1920) dat hij met dit boek zijn laatste roman schreef. Als dat zo is, dan heeft hij hiermee de kroon gezet op zijn toch al vele malen bekroonde oeuvre (o.a. de Constantijn Huygensprijs in 2004). Vrij kleine druk.
Redactie
ISBN 9789023422259 Paperback 206 pagina's De Bezige Bij oktober 2007