Thema januari 2014 Horen, zien en zwijgen

Zeezwijgen

Nicol Ljubic

Zeezwijgen laat zien hoe een nieuwe generatie Europeanen worstelt met een onverwerkt oorlogsverleden. De roman vertelt het verhaal van Robert en Ana, een Kroaat en een Servische die elkaar in Berlijn ontmoeten. De liefde botst op Ana´s verleden: haar vader staat terecht voor oorlogsmisdaden in de Joegoslavische burgeroorlog. Vervreemd van zijn vriendin, vertrekt Robert naar het tribunaal in Den Haag in de hoop meer te weten te komen over zijn verloren Ana en de oorlog die hij zelf niet heeft meegemaakt.

Nicol Ljubic (1971) is geboren in Zagreb en groeide op in Zweden, Griekenland, Rusland en Duitsland. Hij is journalist en woont in Berlijn.

Zeezwijgen (Meeresstille) was genomineerd voor de Deutscher Buchpreis 2010 en won zowel de Verdi Literaturpreis 2010 als de Adelbert-von-Chamisso-Förderpreis 2011.

Recensie

De auteur (1971) van deze debuutroman is Kroaat, maar groeide op in West-Europa. Hij leeft in Berlijn.

De hoofdpersonen zijn de Servische Ana en de Duitse Kroaat Robert. Beiden leren elkaar in 1960 in Berlijn tijdens de studie kennen en raken oneindig verliefd op elkaar. Hij kent de oorlog in Joegoslavie alleen uit vage verhalen en zij werd als kind in het stadje Visegrad direct erbij betrokken. Voormalige goede buren werden tot vijanden. Aan de Oostzee genieten Ana en Richard met diepe teugen van elkaar. Echter de oorlog, en vooral Ana's zwijgen over deze periode, werkt als een splijtzwam, zeker ook als blijkt dat Ana's vader in Den Haag wegens oorlogsmisdaden tegen moslims voor het tribunaal blijkt te staan.

De auteur weet op een overtuigende en indringende wijze de pijnlijke en traumatische vervlechtingen tussen, oorlog, schuld en verzoening bij de volgende generatie te beschrijven. De lezer wordt gedwongen zelf zijn eigen positie te bepalen. Je leest deze toegankelijke, diep onder de huid gaande roman in een ruk uit. Vrij kleine druk.G. Brandorff

ISBN 9789490950002 Paperback 192 pagina's Babel & Voss september 2011

vertaald door Nelleke van Maaren

Citaat van de dag

Tijdens de oorlog zwijgen de wetten.

Marcus Tullius Cicero

Zeezwijgen heb ik gelezen. Vond ik een erg goed boek.

ja de beschrijving sprak mij ook erg aan berdine. is het niet heel heftig?

Ik bedoel er staan geen gruwelijke oorlogsverhalen in?

dettie

Voor zover ik mij herinner is het niet heel heftig in beschrijvende scenes of zo, misschien wel qua suggestie. Ik herinner me b.v. wel iets over een huis dat in brand werd gestoken met een hoop mensen erin. Volgens mij was dat in dat boek. Maar dat werd niet uitgediept, meer beschreven zoals in een krantenbericht. Het ging echt meer over de jongen die wilde begrijpen en het meisje dat er niet over wilde praten.

Wie niet weg is wordt gezien

Ida Vos

Stel je voor: je bent elf jaar en je mag niet zwemmen, niet naar school, niet buiten op op een bankje zitten, niet naar de bioscoop en niet op straat van 's avonds acht tot de volgende morgen zes uur... Voor joodse kinderen, zoals Rachel en Esther in dit boek, was alles wat het leven leuk maakte verboden door de Duitse bezetter, die Nederland in zijn macht had van mei 1940 tot mei 1945.

Ida Vos heeft dat allemaal zelf meegemaakt en vertelt hoe het was en vooral hoe het vóélde een joods kind te zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoe het voelde je te moeten verbergen - onderduiken, heette dat - om uit de handen van de nazi's te blijven. Het boek verscheen voor het eerst in 1981 en over de hele wereld zijn er nog steeds kinderen die oorlog en geweld meemaken, die moeten vluchten en zich verbergen.

Ida Vos wil kinderen die in vrijheid leven laten zien hoe erg dat is. Ze leest vaak voor op scholen en in bibliotheken en praat met haar toehoorders. In 1987 verscheen haar boek ook in Duitsland. Voor deze jublieumeditie heeft Marga van Praag de schrijfster gevraagd wat er in die vijfentwintig jaar allemaal is gebeurd en wat de reacties waren. Dat interview is opgenomen in het boek, evenals een aantal persoonlijke foto's van Ida Vos.

- Bekroond door zes Nederlandse kinderjury's

- Bekroond met een Vlag en Wimpel door de Griffeljury

- Genomineerd voor de Duitse Staatprijs voor Jeugdliteratuur

NBD|Biblion recensie

Ida Vos schreef haar herinneringen als joods 11- tot 15-jarig meisje aan de bezetting op. Sterker dan in Anne Frank wordt de invloed op het dagelijkse leven beschreven: verduisteren, fietsen vorderen, zitverbod op banken, dragen van ster, onderduiken op meer adressen enzovoort. Ook de ervaringen kort na de bevrijding zijn zeer indringend.

Waardering blijkt uit de Vlag en wimpel 1982, bekroningen door 5 kinderjury's en vertalingen in Amerika, Duitsland en Denemarken.

Qua taalbeheersing afgestemd op 11 jaar en ouder. De 44 korte hoofdstukjes zijn goed afgeronde onderwerpen. Ook heel goed bruikbaar op basisscholen.

Biblion recensie, Redactie

ISBN 9789025849535 Paperback 160 pagina's Leopold B.V. april 2006

(In maart 2014 verschijnt er een nieuwe druk van dit boek)