Thema januari 2014 Horen, zien en zwijgen

Citaat van de dag

Was oorlog maar voetbal, dan kon een scheidsrechter de strijd staken.

S. Copinga

Het staat een beetje raar dat er staat dat Ida Vos lezingen geeft en zo. Ze is al lang overleden.

nl.wikipedia.org/wiki/Ida_Vos

oei, dat wist ik niet, dat is inderdaad nogal slordig.

Dettie

Het grote zwijgen

Erik Menkveld

Amsterdam 1910. Het Paleis voor Volksvlijt. Tijdens een voorstelling raakt een beginnende recensent volledig buiten zichzelf door de muziek. 'Waarom nodig je hem niet eens uit?' zegt de vrouw van de componist, als ze een dag later de lyrische bespreking leest. 'Je kent hem wel, het is die grappige schuwe jongen die we wel eens in het Concertgebouw zien.'

Zo begint het verhaal van een turbulente vriendschap die zeven jaar later dramatisch zal eindigen. De vriendschap tussen een leermeester en een leerling, die aanvankelijk alles met elkaar delen: hun ideeën over maatschappij en kunst, nieuwe muziek, hun afkeer van Duitsland en hun angst voor oorlog. Matthijs Vermeulen is aan het begin van zijn leven al muziekrecensent en componist. Alphons Diepenbrock is bijna vijftig en op het hoogtepunt van zijn carrière, bevriend met Gustav Mahler en dirigent Willem Mengelberg.

De vrouw die een wig drijft tussen de twee mannen is Elisabeth, Diepenbrocks vrouw. Bij Vermeulen herkent zij de strijdbare ambities en idealen die haar man heeft verloren, en denkt zij de liefde te vinden die in haar huwelijk ontbreekt. En dan breekt de Eerste Wereldoorlog uit. Om geld te verdienen vertrekt Vermeulen als oorlogscorrespondent naar het front in België. Bij terugkeer brengen zijn schokkende ervaringen de vriendschap met Diepenbrock en zijn echtgenote in een ongekende stroomversnelling.

Breed opgezet en filmisch vertelt Het grote zwijgen het verhaal van een tragische vriendschap die wortelt in bewondering en verheven idealen, en die strandt op de banale en meedogenloze realiteit van oorlog, overspel en verraad. 'En boven dat alles het grote onverschillige zwijgen van het firmament.'

Erik Menkveld (1959) debuteerde in 1997 met de dichtbundel De karpersimulator. Er volgden er nog twee: Schapen nu! (2001) en Prime time (2005). In 2006 verscheen Met de meeste hoogachting, een brievenboek. Het grote zwijgen is het romandebuut waarvoor Erik Menkveld de Academica Literatuurprijs 2012 heeft ontvangen.

ISBN 9789028242302 Paperback 387 pagina's Uitgeverij G.A. Van Oorschot B.V. juli 2012

Citaat van de dag

De wereld gaat aan achtergrondmuziek ten onder.

Tom Lanoye

Komt dat zien

Lotta Lundberg

Het is 1932. De dwergen Glauer en Ka ontvluchten de vernederingen van de freakshow op Coney Island, New York, en reizen naar Europa. In Berlijn beginnen ze een toneelgezelschap samen met Nelly, het eenzame meisje met een mes in haar rug, en Verner, de kleinste man ter wereld. Maar in Duitsland zijn het onzekere tijden. Hitler grijpt de macht en zijn programma begint vorm te krijgen. Angst drijft het getergde gezelschap naar Zweden, naar het pretpark Gröna Lund in Stockholm. Zouden ze hier een menswaardig bestaan kunnen opbouwen?

Recensie

Haar boek ‘Komt dat zien’ (Skynda, kom och se) gaat over een groep dwergen die in 1932 in een freakshow op Coney Island voortdurend vernederd worden. Glauer en Ka vluchten naar Europa om hun dromen waar te maken en zijn op zoek naar eerherstel. Ze belanden in Berlijn in het cabaretcircuit. Daar ontmoeten ze Nelly en Verner en gezamenlijk staan ze aan de zijlijn bij het opkomende geweld onder het nazi regime. In de rassenleer van de nazi’s is geen ruimte voor dwergen. Ze ontmoeten een tweede groep en vluchten uiteindelijk naar Zweden en komen daar terecht in Gröna Lund, het grootste amusementspark in Zweden. Maar ook Zweden brengt geen verlossing, want Gröna Lund is een grauwgeverfde hel en hun troep en dromen vallen uit elkaar.

De onwil van mensen om hen heen, verschillen van mening binnen de groep en de dynamiek van het slachtoffer zijn, bepalen uiteindelijk hun lot. Uiteindelijk blijft Glauer alleen en droomt er nog steeds van toneelschrijver te worden. “Om in zijn wereld te blijven. Om almachtig te zijn. Er simpelweg te mogen zijn. Met rust gelaten te worden. Vrij. En jezelf te zijn.”

(bron boekhandel broekhuis.nl)

ISBN 9789044511123 Paperback 381 pagina's Uitgeverij De Geus mei 2008

Vertaald door Ydelet Westra