Thema januari 2014 Horen, zien en zwijgen

Het zwijgen van de vossen

Mario van Brakel



In het leven van de veertienjarige Maarten is er iets gebeurd waar hij liever niet over praat. Dan ontmoet hij Anna. Die blijkt minstens zo veel geheimen te hebben als hijzelf.Tegen de achtergrond van een (ge)wel(d)dadige natuur worden drie levens verstrengeld, dat van de 14-jarige Maarten, zijn buurmeisje Anna en de gehandicapte Chris. Wat de drie gemeen hebben, is relatieve eenzaamheid. Maarten heeft niet lang daarvoor zijn ouders verloren, Anna's ouders zijn te druk met zichzelf en elkaar en Chris is overgeleverd aan de zorg van zijn grootvader, die hem liever kwijt dan rijk is. Het verhaal wil niet de treurige aspecten daarvan belichten, maar juist de zelfredzaamheid en de wil van jongeren om onderling nieuwe banden aan te knopen. De natuur fungeert als plek om te vluchten, om emotioneel te overleven. Eerst vooral voor Anna en Chris, daarna ook voor Maarten.

Recensie

De 14-jarige Maarten (ik-figuur) heeft veel van zijn verleden verdrongen na het auto-ongeluk met zijn ouders. Hij verhuist met zijn pleegouders naar een huis in een erg afgelegen streek in de bossen. Hier leert hij zijn buurmeisje Anna kennen. Met haar ontdekt hij de bijzonderheden in de omgeving, waaronder de mysterieuze jongen in het bos die voor de vossen zorgt en zijn vader die een restaurant heeft. In het restaurant komt sinds de bouw van de nieuwe weg nooit iemand. Door zijn omgeving te leren kennen komen ook Maartens verdrongen herinneringen terug.

Indrukwekkende, redelijk goed geschreven jongerenroman, die in eerste instantie enigszins ongeloofwaardig aandoet, maar naarmate het verhaal vordert boeiender wordt, omdat allerlei puzzelstukjes een plaats krijgen (het verhaal kent veel open plekken die pas aan het slot ingevuld worden). De personages zijn uitgewerkt en Maarten en Anna vullen elkaar aan. Het verhaal is goed opgebouwd, waarbij de spanning gedoseerd wordt weergegeven om uiteindelijk uit te monden is een mooi uitgewerkt slot.

Deel uit de serie 'Levensecht' met op het omslag een foto van een vos met wat onaantrekkelijk een blok met titel en auteur erdoorheen. Voor goede lezers vanaf ca. 13 jaar.

Drs. A.W.M. Duijx

ISBN 9789044811582 Hardcover 136 pagina's Clavis B.V.B.A. oktober 2009

Citaat van de dag

Je moet soms zwijgen om gehoord te worden.

Auteur onbekend

Echt zien

Bas Heijne



De doodsangst van Couperus, het zendelingenwerk van Oprah, de belezenheid van Paris Hilton – met Echt zien brengt Bas Heijne het debat over literatuur weer terug in het midden van de samenleving.

Wanneer er tegenwoordig over literatuur wordt gesproken, gebeurt dat vrijwel altijd op sombere toon. De literatuur wordt bedreigd, de schrijver heeft zijn vooraanstaande positie verloren, prijzen doen er niet meer toe, de kritiek is verschraald, recensies hebben geen invloed meer. Steeds weer wordt de noodklok geluid, door cultuurpessimisten die honend het eind van de serieuze literatuur afkondigen – of door blijmoedige tijdgeestgoeroes die stellen dat de literatuur, wil ze overleven, zich van haar elitaire karakter moet ontdoen en zich in het warme bad van de massacultuur moet onderdompelen.

In Echt zien gaat Bas Heijne op zoek naar de oorzaken van die malaise. In een even scherp als persoonlijk betoog zet hij uiteen hoe het kan dat in een tijd waarin er meer dan ooit wordt gelezen, de literatuur aan aanzien en invloed lijkt te hebben ingeboet. Hij beschrijft hoe de traditionele literaire cultuur ondergeschikt is geraakt aan de huidige mediacultuur. Tegelijk laat hij zien dat de roman nog steeds van essentieel belang kan zijn.

Heijne rekent hard af met gemakzuchtige noties van het huidige cultuurpessimisme, dat enkel teloorgang wil zien, en even hard met de verbetenheid van de nieuwe populisten. Aan de hand van favoriete auteurs als Conrad en Couperus dringt hij door tot wat voor hem de kern van de literatuur is.

Over de roman is een reeks essays van vooraanstaande Nederlandse en Vlaamse auteurs die wil bijdragen aan het debat over een steeds veranderend en zichzelf steeds weer vernieuwend literair genre: de roman. Aan het begin van de eenentwintigste eeuw wordt de roman geconfronteerd met nieuwe en formidabele krachten: de verleidingen van de spektakelmaatschappij, vergaande rationalisering van het literaire bedrijf, een veranderende verhouding tot de traditie, een fantastische beeldcultuur en mondiale communicatie. In de hectiek van die culturele transformatie lijkt een plaatsbepaling van de roman door een aantal spraakmakende schrijvers en essayisten een interessante onderneming.

ISBN 9789025367206 Hardcover 96 pagina's Athenaeum-Polak & Van Gennep september 2011

Citaat van de dag

We zien dezelfde dingen maar iedereen ziet iets anders

Auteur onbekend

Het zwijgen van de vader

Alam Darsono



Een oude man, ex-politicus, oprichter van de Indonesische communistische partij, uit die partij gestoten of getreden, overdenkt zijn leven op het vliegveld van Djakarta, waar hij zoëven afscheid heeft genomen van zijn zoon die terugvliegt naar Nederland. Veel had hij hem willen zeggen, over zijn leven en zijn verhouding tot hem, maar het is er weer niet van gekomen. Hoewel hij fervent voorstander is van de vrije discussie, vooral over politiek, blijft hij zwijgen over zichzelf en over wat hem het meest moet beroeren. Hij troost zich met de gedachte dat zijn zoon in het vliegtuig zijn zwijgende overpeinzing, zijn woordenloze monoloog, heeft opgevangen en begrepen. In de laatste zin van het boek wordt geopenbaard waarom de vader niet, nooit, tot zijn zoon kon spreken.

Recensie

Een zeer lezenswaardige korte roman, waarin feiten en fictie met elkaar worden vermengd zodat het tot het genre van de faction kan worden gerekend. Het werk is echter meer een roman dan een werk waarin veel historische feiten zijn te vinden. De auteur kruipt in de huid van zijn vader, de ex-politicus en oprichter van de Indonesische communistische partij, om zo te ontdekken wat zijn vader voor hem heeft verzwegen en waarom hij dat deed. Zijn vader verbleef na uit de partij te zijn getreden, hetzij uit vrije wil of daartoe gedwongen, vele jaren in Amsterdam.

Alam Darsono (1928-2006) tracht vanuit het perspectief van zijn vader in retrospectieve bespiegelingen de gebeurtenissen in die periode te evalueren. De lezer krijgt een goede indruk van de manier van denken van de politici uit de Indonesische bevolking in de tijd van het koloniale bewind. Soms zijn de bespiegelingen ontroerend. Voor geïnteresseerden in dit onderwerp is dit werk een aanrader. Het boek is voorzien van namenregister, een zakenregister en een lijst van Indonesische woorden. Normale druk.

Hier is het hele boek te lezen

www.alamdarsono.nl/eigen%20activiteiten/...gen/homezwijgen.html

ISBN 9978-90-71543-07-4 Paperback 166 pagina's Pengaarde 2008

Citaat van de dag

Wat kan gezegd worden, kan duidelijk gezegd worden. Waarover men niet kan spreken, daarover moet men zwijgen.

Ludwig Witgenstein