Thema juli 2019 - Brieven

Citaat van de dag

"Laat je leven een liefdesbrief zijn aan het leven."

Charley Chaplin (1889-1977)

Engelse artiest, acteur, regisseur, componist en komiek. Daarnaast deed hij ook nog aan pantomime en vaudeville

Madame Sévigné - Brieven

Madame de Sevigne

De Franse literatuur kent grote briefschrijvers, maar een vroeg hoogtepunt van deze epistolaire traditie is de coorespondentie van de in 1696 overleden Madame de Sévigné. Deze brieven hebben de eeuwen overleefd: ze zijn nog zo leesbaar als een tekst in onze tijd maar kan zijn. Proust en Sait-Simon adoreerden de schrijfvaardige markiezin en Joseph de Maistre, zelf een groot briefschrijver, merkte op: 'Ik had de dochter alleen wel willen trouwen om alle brieven van de moeder als eerste te hebben mogen ontvangen en lezen.

Wie zich thans een beeld wil vormen van de tijd van Lodewijk de veertiende, kan niet buiten de brieven van Madame de Sévigné. Ze zijn geestig, menselijk, authentiek, intelligent en bekoorlijk. In haar speelse conversatiestijl hanteerde zij vrijwel alle literaire trucs. Madame de Sévigné leefde als het ware haar leven in de brieven. Ze was op haar zesentwintigste jaar weduwe geworden en bleef overeind door al haar aandacht op haar twee kinderen en op de literatuur te richten.

Als de geliefde dochter trouwt en zich ver buiten Parijs vestigt, schrijft ze wekelijks diverse, soms zeer lange brieven. Ze was een geboren vertelster. In haar handen wordt alles sprankelende literatuur. Haar brieven zijn dan ook meer dan een unieke spiegel van de zeventiende eeuw. Ze creëert zo'n spanning, haar karakter is zo spontaan, dat we in haar ons eigen leven herkennen.

Een deel uit de privé-domeinserie nr 176



Recensie:

Een interessante keuze uit de beroemde brieven van Madame de Sévigné die door haar uitzonderlijke stijl een vooraanstaande plaats inneemt in de geschiedenis van de briefschrijfkunst. Het boek geeft een indruk van de persoonlijkheid van de schrijfster, maar ook van de plaats van de vrouw in de zeventiende-eeuwse samenleving, van de sfeer aan het hof van Lodewijk XIV en van het leven van de adellijke families. Het illustreert bovendien dat de briefwisseling toen ook de functie van nieuwsvoorziening had, die later door de kranten is overgenomen. Behoudens enkele storende missers is de vertaling goed. Een nawoord geeft een bondige karakteristiek van de schrijfster en haar werk. Jammer genoeg is de annotatie zo ontoereikend dat soms alleen ervaren lezers, die al iets meer weten van die tijd, een en ander helemaal kunnen volgen. Het boek is goed uitgegeven: duidelijke letter, acht goede foto's, omslag waar op een rood fond een portret staat van Madame de Sévigné als briefschrijfster.

(Biblion recensie, J.A.G. Tans.)

ISBN 9789029538374 | Paperback | 229 pagina's | Arveiderspers | januari 1992

Citaat van de dag

"Ik schrijf je graag brieven. Dat betekent dus dat ik blij ben met je afwezigheid, mijn dochter."

Madame de Sévigné 1626-1696

Frans brievenschrijfster en markiezin, geboren Marie de Rabutin-Chantal

Brief aan Boudewijn

Walter van den Broeck



Om te tonen wat er werkelijk aan de hand is, voert Walter van den Broeck de Belgische vorst naar de Koperstraat 45 in Olen. Daar groeit in de jaren vijftig de kleine Walter op. We kijken over de schouder van de koning mee naar de veranderingen die de cité en het gezin van den Broeck door elkaar schudden. Terwijl het de mensen steeds beter gaat, verdampt de saamhorigheid.

In 'Brief aan Boudewijn' confronteert Walter van den Broeck zichzelf met zijn afkomst, met de sociale geschiedenis, met de verschuiving van materiële naar geestelijke armoede, met het verdriet om het verlies van vaste grond in een groep solidaire mensen.



Recensie:

Jubileumeditie van de beroemde roman, met nieuw naschrift (13 blz).

Walter van den Broeck (1941) schrijft een lange brief aan koning Boudewijn n.a.v. het 150-jarig bestaan van het koninkrijk Belgie in 1980. Hij wil de koning de realiteit laten zien waarin zijn onderdanen leven, met name de inwoners van Olen, Walters geboorteplaats (Kempen).

Na een spiraalsgewijze rondgang door Olen komen ze uiteindelijk in de mansarde waar de kleine Walter slaapt. Geroerd door het verdriet van het jongetje geeft Boudewijn hem zijn vulpen, waarmee deze dit alles jaren later zal kunnen opschrijven.

Daarna richt Walter zich, net als in het begin, rechtstreeks tot de koning. In het nieuwe naschrift doet hij dat opnieuw, al is de koning al 19 jaar dood!

In dit 'Tussentijds rapport' blikt Walter melancholisch en satirisch terug op de afgelopen dertig jaar in Belgie. Bekroonde, ontroerende roman, raamvertelling, dorpskroniek en sociaal-politieke satire over o.a. de zoektocht van een schrijver naar verloren identiteit, met sneren naar standsverschil, vorstenhuis en zichzelf. Terechte doorbraak van een sociaal bewogen schrijver. Paperback; kleine druk.

ISBN 9789463101578 | Paperback | 320 pagina's | Meulenhoff/Manteau | december 2015

Citaat van de dag

"Deze brief is langer dan gewoonlijk, maar ik had de tijd niet om hem korter te maken."

Blaise Pascal (1623-1662)

Franse wis- en natuurkundige, christelijk filosoof, theoloog en apologeet.

---

Toevallig vind ik vandaag dit citaat van Walter van den Broeck, dus zet ik die er even bij.



Een brief schrijven is tegen iemand praten zonder gehinderd te worden door zijn aanwezigheid.

Een brief lezen is luisteren naar iemand die vrijuit en zonder irritante tussenkomsten van omstanders tegen je praat



Auteur: Walter van den Broeck

---

En iedere week een brief

Irene Dische

'Liefste, allerliefste zoon!' Van zijn zesde tot zijn elfde krijgt Peter Nagel iedere week een brief van zijn vader uit Berlijn. Hij woont dan in Hongarije bij zijn grootvader, die heel streng is. Peter mag bijvoorbeeld maar twee keer per dag de kat bezoeken.

Voordat hij bij zijn grootvader intrekt, is Peter met zijn vader Laszlo Nagel, een echte losbol, van Hongarije naar de Duitse hoofdstad Berlijn verhuisd. Het is 1938. Peter moet eerst wennen aan de vreemde stad, de vreemde taal een de vreemde mensen. Laat niemand merken dat je zelf nadenkt! waarschuwt zijn vader hem. Maar wat moet je er eigenlijk van denken als de stad vol ligt met glasscherven, of als de buurman door soldaten wordt opgepakt? De Kristallnacht, waarin de winkels van joodse mensen werden vernield, zegt Peter niets. Hij weet nog niet wat joden zijn.

Om zijn zoon te beschermen stuurt Laszlo hem terug naar zijn grootvader. En dan komen de brieven, iedere week, jarenlang. 'Zo blijven we toch bij elkaar,' troost zijn vader hem als ze afscheid nemen. Maar er is iets vreemds met de brieven uit Berlijn... En met Peters strenge grootvader is ook iets aan de hand...

Prachtig, subtiel en herkenbaar laat Irene Dische zien hoe een kind de aanloop tot de oorlog beleeft, en hoe zijn leven daardoor verandert. Een spannend en ontroerend jeugdboek.

Irene Dische (New York, 1952) is opgegroeid in de Verenigde Staten te midden van Duitsers die voor de oorlog gevlucht zijn. Ze woont nu al jaren in Berlijn. Voor volwassenen schreef ze al veel boeken die heel beroemd werden. En iedere week een brief is haar eerste jeugdboek.

Recensie:

Peter, die bij zijn opa op het Hongaarse platteland woont, krijgt jarenlang iedere week een brief van zijn vader die in Berlijn zit en hij schrijft trouw een brief terug. Hij verlangt naar zijn vader die altijd vrolijk is, alles durft en precies het tegenovergestelde is van zijn opa, een vriendelijke maar afstandelijke man bij wie alles in een vast patroon gebeurt.

Het boek is het ontroerende verhaal van een liefdevolle vader/zoon-verhouding tegen de achtergrond van een steeds machtiger wordend Duitsland, de groeiende jodenhaat die uitmondt in de Kristallnacht. Nèt in die tijd logeert Peter in Berlijn bij zijn vader en wordt door hem overal mee naar toe genomen. Na die gebeurtenis brengt zijn vader hem terug bij zijn opa in Hongarije en begint de correspondentie.

Eind 1944, als de Duitsers Hongarije dreigen binnen te trekken, ontdekt Peter iets wat alles op zijn kop zet.

In een epiloog wordt verteld hoe het met Peter nà de oorlog is gegaan. Prachtig verhaal, uitstekend vertaald. Stevig gebonden, grote letter. Vanaf ca. 12 jaar.

ISBN 9789023481409 | Paperback | 87 pagina's | De Bezige Bij | 1997

Vertaald door Gerrit de Blaauw