Paul Auster - Maanpaleis (Samenleesboek)

ja, ik vond eigenlijk ook het gedeelte van de oude man het mooiste.

Van de dikke man vond ik het gedeelte in het ziekenhuis wel heel apart en het eind, ja, hm, daar zat ik zelf ook mee. Ik vond het na dat mooie verhaal van de oude man een beetje een herhaling van dat verhaal.

Bernadet

Zo'n vijfenhalf jaar later heb ik ook dit boek gelezen (de Engelse versie), omdat ik heeeeel zuinig ben op mijn Austerboeken.

Auster is een van de weinige schrijvers die het voor elkaar krijgt om me met de eerste zinnen al direct een boek 'in te zuigen'. Normaal gesproken heb ik wat tijd nodig om in het verhaal te komen; soms geef ik me zelfs pas aan het eind gewonnen. Maar niet bij Auster, ook nu weer niet:

It was the summer that men first walked on the moon. I was very young back then, but I did not believe there would be a future.

Twee zinnen en ik ben verloren. Ik kan niet uitleggen waarom dat zo is; het gebeurt. Het levensverhaal van de jonge Fogg sleurt me mee: zijn jeugd, het overlijden van zijn moeder, zijn tijd bij uncle Victor, zijn afglijden tijdens het laatste collegejaar, de redding door zijn vrienden, zijn tijd bij de 'vreselijke' Effing, zijn relatie met Kitty Wu en met zijn verloren gewaande vader. Ik word meegezogen, Fogg's verhaal laat me niet meer los.

Wie kan zich niet verplaatsen in de jonge Fogg, als hij door geldgebrek gedwongen wordt de boeken die hij geërfd heeft van zijn oom te verkopen aan Chandler, eigenaar van een tweedehands boekwinkel:

For me, books were not the containers of words so much as the words themselves, and the value of a given book was determined by its spiritual quality rather than its fysical condition. A dog-eared Homer was worth more than a sparkling Virgil, for example; three volumes of Descartes were worth less than one by Pascal. These were essential distinctions for me, but for Chandler they did not exist. A book was no more than a object to him, a thing that belonged to the world of things, and as such it was not radically different from a shoebox, a toilet plunger, of a coffeepot.

Wie herkent niet het plezier en de voldoening die je krijgt, als kunstenaar of 'gewoon mens', als je je niets meer hoeft aan te trekken van andermans meningen, niet meer hoeft te letten op 'de verkoopwaarde' van wat je produceert en zonder jezelf te beperken iets kunt maken alleen omdat jij dat zo wil maken? Zoals Effing in zijn grot, zijn paleis in de woestijn van Utah.

For the first time in his life, he stopped worrying about results, and as a consequence the terms 'success' and 'failure' had suddenly lost their meaning for him. The true purpose of art was not to create beautiful objects, he discovered. It was a method of understanding, a way of penetrating the world and finding one's own place in it, and whatever aesthetic qualities an individual canvas might have were almost an incidental by-product of the effort to engage oneself in this struggle, to enter into the thick of things.

Ik kan blijven citeren uit dit boek, maar zal dat niet doen . Het is niet alleen het verhaal van Fogg dat dit boek zo speciaal maakt. Het zijn de dingen die gebeuren, de personages en dat wat ze doen, zeggen en denken die zo direct bij me binnen komen, dat ik onderdeel van het verhaal lijk uit te maken. Eventjes maar, helaas.

The sun is the past, the earth is the present, the moon is the future.

(Nicolas Tesla, uit The problem of increasing human energy , juni 1900)