Muriel Barbery - Elegant als een egel samenlb aug/sept 2010

Ik heb alvast de drie voorbeeldzinnen van Marjo teruggevonden in het origineel. Toegegeven, ik had toch wel even een woordenboek nodig. Ik kan best begrijpen dat het niet evident is, sommige zinnen te vertalen, zodat zij tegelijk leesbaar blijven, en toch alles weergeven wat in de originele tekst staat. In ieder geval, in het Frans klonk het zeker wat minder stroef.

En nu keer ik terug naar het voorwoord, over Marx. Op Freud kom ik misschien later nog wel eens terug.

Lezer100

Nou, dat vliegen moet je niet zo letterlijk nemen hoor. Als ik diagonaal ga wel, maar dan is hetgeen ik mis geen gemis.

Over het algemeen lees ik een boek toch wel helemaal. En denk ik dat het iets bijzonders is, dan wil ik graag herlezen. Zelfs als ik de eerste keer lees. Maar niet om de andere zin.

Ik vind die zin overigens niet goed, omdat het afbreuk doet aan het verhaal. Je raakt de draad kwijt.

Als het een wedstrijd is om iets beeldend tuit te drukken, prima, maar niet in een verhaal.

Lezer100 schreef :
Wat deze "roman" betreft (ik zet dit voorlopig tussen aanhalingstekens), Elvira noemde hem in haar recensie "filosofische roman", daar ben ik nog niet helemaal uit, (...)

Om nog even terug te komen op de roman tussen aanhalingstekens, voor mij het een vraag, of de term "filosofische" roman wel helemaal op zijn plaats is. Ik heb mijn bedenkingen bij deze terminologie. Filosofie blijft voor mij non-fictie.

Lezer100

Eerlijk gezegd, Lezer100, heb je er me net op gewezen hoe makkelijk mensen in het algemeen (en wellicht ik in het bijzonder) omspringen met goed klinkende etiketten.

Ik las het als een roman. De term filosofisch heb ik er nogal onnadenkend bij gegooid misschien, verwijzend naar het feit dat de personages heel erg met binnen bepaalde filosofische tradities passende reflecties bezig zijn, en op mij het effect hadden mij ook aan het denken te zetten. Er zit in dit boek een meta-beweging, iets wat aanzet tot nadenken over de manier waarop wij over dingen denken. Misschien heb ik daar wat gemakzuchtig het etiket filosofisch op gekleefd.

Ik ben benieuwd hoe jij het boek omschrijft!

Marjo, de zinnen die jij citeerde doen me denken aan 'Monografie van de mond', terwijl ze mij in het Frans daar helemaal niet aan deden denken. Gek toch! (Zou, mocht iemand het in zijn hoofd krijgen dat boek te vertalen, het ineens een stuk leesbaarder worden? )

Jullie jagen me op kosten! (valt mee hoor, maar 9,90 dat boek) Ik heb het besteld, want nu word ik toch wel érg nieuwsgierig met al die verschillende meningen.

Elvira als ik die Franse zin lees dan komt ie inderdaad veel minder protserig over dan de Nederlandse. Dat is het risico met vertalen, voel je de schrijver aan of niet én hoeveel tijd heb je om te vertalen. Dit laatste is ook iets waar ik vertalers over hoor klagen. Dat ze in steeds kortere tijd een tekst of boek vertaald moeten hebben.

Je zou bijna het Franse boek erbij willen hebben, maar zo goed ben ik niet in Frans.

Dettie

elviratoverspin schreef : Ik vind die rijke, protserige zinnen (die in het Frans veel beknopter overkomen, wellicht omdat men in minder woorden hetzelfde zegt én omdat die woorden, zeker literair, relatief courant zijn) net bijdragen tot de humor, maar dan enkel in het Frans. In het Nederlands doen ze pijn aan de ogen.

Ik heb dit boek pakweg 2 jaar geleden gekocht op basis van een Engelse (!) recensie. Omdat ik het eigenlijk een beetje raar vind, om een Engelse vertaling van een Frans boek te lezen, dat ook in het Nederlands beschikbaar is, heb ik toen de Nederlandse versie gekocht. Alle reacties lezend (dank aan de deelnemers!) heb ik er nu toch spijt van dat ik niet de Engelse vertaling heb aangeschaft.

Heel soms lees ik Nederlandse vertalingen van schrijvers waarvan ik al eerder boeken in het Engels heb gelezen en vaak heb ik daar achteraf spijt van, omdat ik dan bijna zeker weet dat het in het Engels 'mooier' zou zijn geweest. Dat is lang niet altijd te wijten aan de vertaling (en dus aan de vertaler), maar het gevolg van de omzetting naar het Nederlands.

Deze discussie doet me ook denken aan het stukje in Zomergasten 2008, waar Naema Tahir te gast was. Zij vergeleek De zwakste schakel en The weakest link met elkaar en trok deze conclusie (ik hoop dat de link werkt), die ik volledig onderschrijf. Het is zo moeilijk om dezelfde toon en sfeer, maar vooral dezelfde subtiliteit en 'zachte' ironie te verkrijgen in het Nederlands.

Mijn beheersing van het Frans is volstrekt onvoldoende om dit boek in het Frans te kunnen lezen, helaas. Het versterkt in ieder geval mijn besluit om op de Engelse vertaling van Murakami's 1Q84 te wachten en niet de Nederlandse vertaling te gaan lezen, ondanks dat deze nu al beschikbaar is.

Maar ik ga door en lees het Nederlandse egeltje uit, ook lijkt die (nog) minder aaibaar .