Muriel Barbery - Elegant als een egel samenlb aug/sept 2010

Leuk al die verdeelde meningen, lekker veel discussie bij het samenlees-boek.

Groetjes

Willeke

Het staat allemaal in het deel dat de camelia's heet. (Ik ben niet verder gekomen dan dat deel)

De eerste zin in: de aristocrate

de andere twee in: De poedel als totem

Ok, ik zocht ze op. Enkele bedenkingen:

- de vertaling is correct. De vertaler/vertaalster is zeer dicht bij de tekst gebleven.

- MAAR: in het Frans leest het een stuk vlotter. Waarom? Mijn indruk is dat waar we in het Nederlands vaker bijzinnen gebruiken, Frans de voorkeur geeft aan bijstellingen. De tekst druipt van ironie, maar die komt in het Nederlands niet over, omdat wij ironie meestal noodgedwongen anders verpakken. De beste ironische/cynische teksten in het Nederlands zijn kort en droog. De Britse humor in het achterhoofd houdend (waar humor schittert in zeer gevatte reacties, zeer kort op de bal, en erg beknopt geformuleerd, liefst met wat woordspelingen), vermoed ik dat het te maken heeft met taalfamilies. Ik vind die rijke, protserige zinnen (die in het Frans veel beknopter overkomen, wellicht omdat men in minder woorden hetzelfde zegt én omdat die woorden, zeker literair, relatief courant zijn) net bijdragen tot de humor, maar dan enkel in het Frans. In het Nederlands doen ze pijn aan de ogen.

Marjo schreef : 1. Al is zij geofferd op het altaar van een wereld waarin ondankbare taken aan sommigen voorbehouden zijn, terwijl anderen zonder iets uit te voeren hun neus dichtknijpen, daarom heeft zij nog niet een neiging tot raffinement laten varen, die ver uitstijgt boven al het bladgoud van de hele wereld, a forteriori, bladgoud van sanitaire aard.'

Dat is toch geweldig. Dat iemand zo'n zin weet te produceren om duidelijk te maken dat Renee de wc schoonmaakt, terwijl anderen daar hun neus voor ophalen. Ik zie de humor wel in van zo'n zin en kan er van genieten.

Maar goed, ik vind het ook geen enkel probleem om een zin twee of drie keer te lezen om hem goed te begrijpen. Door een boek heenvliegen? Ik moet er niet aan denken! Dan mis ik de helft, zo niet meer.

"Dans l'imaginaire collectif, le couple de concierges, duo fusionnel coomposé d'entités tellement insignifiantes que seul leur union les révèle, possède presque à coup sûr un caniche."

De Nederlandse vertaling, door Marjo aangehaald, luidt:

'In de collectieve verbeelding bezit het portiersechtpaar -een aan versmelting onderhevig duo dat uit zulke onbeduidende entiteiten bestaat dat alleen hun samenvoeging ze aan het licht brengt- vrijwel zeker een poedel'

Maar eigenlijk staat er:

Haal je een conciërgekoppel voor de geest, je weet wel, een duo volledig met elkaar versmolten individuen die op zichzelf zodanig onbeduidend zijn, dat ze slechts een schijntje kans maken opgemerkt te worden door per twee voor te komen. Negen kansen op tien heeft dat koppel in je verbeelding een poedel.

Dat is een ZEEEER vrije interpretatie, die volgens mij veel dichter de teneur van de tekst volgt. In het Frans lukt dat door weinig woorden dicht bij elkaar te zetten. In het Nederlands veel minder. Het verrassingseffect zit 'm in de poedel. De humor komt voort uit het tot het einde van de zin bewaren van die poedel. Dat lukt in het Nederlands niet als je alles in één zin laat. Of het lukt wel, maar enkel op een hoogdravende manier, die de humor volledig verpest.

Zoiets.

Marjo schreef : Dat kun je mooi vinden, maar ik struikel erover als ik een zin meer keer moet lezen om nou precies te begrijpen wat er staat.

Dat is mijn manier van lezen: ik moet kunnen vliegen, met af en toe een stop. Maar ik houd absoluut niet van horten en stoten.

Ik ben het met je eens Marjo, in zo verre het romans, verhalen, kortverhalen, ... betreft die chronologisch geordend gebeurtenissen verhalen. Ik ben het er ook mee eens, dat, wanneer je elke zin twee, of zelfs meer keer moet lezen, vooraleer je hem begrijpt, niet echt bijdraagt tot vreugde bij het lezen.

Wat deze "roman" betreft (ik zet dit voorlopig tussen aanhalingstekens), Elvira noemde hem in haar recensie "filosofische roman", daar ben ik nog niet helemaal uit, maar het onderwerp, een twaalfjarige die het niet meer ziet zitten vanwege te intelligent, en een overintelligente concièrge, laat alvast vermoeden dat het de auteur niet in de eerste plaats om hun beider levensgeschiedenis te doen is. En dan zie ik er niet echt tegen op om af en toe langer te blijven stilstaan bij het begrijpen, of laten doordringen van de tekst. Men kan natuurlijk altijd stellen, om even een oud belgisch politieker aan te halen, "Trop is teveel, en teveel is trop". Maar dit blijft een persoonlijke keuze. Ik wens niemand mijn persoonlijke leeslijst op te dringen.

Om nog even terug te komen op de roman tussen aanhalingstekens, voor mij het een vraag, of de term "filosofische" roman wel helemaal op zijn plaats is. Ik heb mijn bedenkingen bij deze terminologie. Filosofie blijft voor mij non-fictie.

Lezer100