Het koninklijk paleis
Het stadspaleis
Geert Mak
Zondag 7 juni 1652 maakte een ongekend felle brand in het oude middeleeuwse stadhuis van Amsterdam de weg vrij voor nieuwe tijden. Het 'ijs lijck rottenest' werd vervangen door een gloednieuw gebouw van ongekende omvang en allure, een stadspaleis dat in alles de vreze voor God en Staat weerspiegelde, en de volmaakte ordening van Gods schepping.
Geert Mak analyseert in deze monografie de grote greep naar `volcomenheit 'van de vinder van het gebouw, Jacob van Campen, en zijn dramatische gevecht met de realiteit van bestuurders en bezuinigingen. Hij beschrijft hoe dit stadspaleis een koninklijk paleis werd en laat daarbij telkens het huidige gebouw spreken: de ingekraste namen op de celmuren, de teilen op de zolder tegen het binnendruppelende regenwater, de krakende vloeren s nachts, terwijl er niemand is.
Recensie
Begin 1640 werd door het Amsterdamse gemeentebestuur besloten het middeleeuwse stadhuis te vervangen door een stadspaleis, een stad als Amsterdam waardig. De ontwerper was de architect Jacob van Campen, die getuige was van de eerste steenlegging op 28 oktober 1648.
Van Campen's ideeën zijn gebaseerd op die van de Romeinse architect Vitruvius, de volmaaktheid van het universum. Als gevolg van de oorlog met Engeland werd in 1653 besloten van het ontwerp af te wijken en het bij twee verdiepingen te laten. Ondanks de inwijding in 1655 kon pas van een voltooiing worden gesproken in 1705.
Dit zogenoemde achtste wereldwonder had in eerste aanleg een publieke functie, onder meer als raadhuis en gerechtsgebouw. Vanaf 1808 verandert het gebruik. Op instigatie van Lodewijk Napoleon, Koning van Holland tot 1810, wordt het stadspaleis een koninklijk paleis. Tot op heden heeft het gebouw deze functie behouden.
Door het weergeven van historische anekdotes haalt de schrijver het verleden naderbij. Hij beschrijft tot in detail de feitelijkheden. Zijn proza is literair-journalistiek.
(Biblion recensie, Ruud Booms.)
ISBN 9789046704240 | Paperback | 160 pagina's | Olympus | april 2013