Thema oktober 2015 - Van snaren, kleppen, toetsen enz. (muziekinstrumenten)

Ik koop eigenlijk nooit boeken, of het moeten biografieën van musici, of boeken over muziek zijn, die ik vaker dan een keer ter hand neem.

De verboden saxofoon

Rudy Kagie

De solo's van saxofonist Big Jay McNeely dreven het publiek tot extase. De Amerikaanse overheid dwong hem zijn beroep op te geven. Hij liet zich in 1964 omscholen tot postbode. De 'razende saxofoon' geldt van oudsher als een zedeloos instrument dat in Albanië zelfs tot 1991 geheel verboden bleef. De slaven in Suriname moe ten niet op trommels slaan. Op Curaçao dreef de pastoor tambumuzikanten met een zweep uiteen. Nazi-Duitsland deed de accordeon in de ban, de Franse Revolutie wilde een einde aan de viool maken. De censuur op muziek woekert voort tot de dag van vandaag. Drummer Han Bennink werd in China gearresteerd omdat zijn spel partijbonzen niet zinde. De Chileen Patricio Wang verwierf met zijn voorliefde voor 'linkse' instrumenten de haat van de junta. De hooggeplaatste Egyptische militair Salah Ragab werd ontslagen omdat hij zich met jazz inliet. De Afghaanse musicus Wahab Madadi moest vluchten omdat de Taliban álle muziek in zijn land heeft verboden. Dit boek is een fascinerende speurtocht door de bizarre wereld van de verboden muziek.

Recensie

Wanneer een overheid het oor naar haar onwelgevallige muziek laat hangen, dan is het oppassen geblazen. In 'De verboden saxofoon, Over muziek en censuur' beschrijft Vrij Nederland-redacteur Rudie Kagie de meest bizarre staaltjes van verboden muziek. Voorbeelden van muziekcensuur uit allerlei landen, gedecreteerd door uiteenlopende ideologieën of religies, komen in deze heldere stukken, waaruit een enthousiasmerende fascinatie voor muziek spreekt, aan de orde. In veel gevallen wordt (bijna exemplarisch) een toonaangevend musicus in al zijn belemmeringen gevolgd, maar telkens blijkt de muziek door deze belemmerende factoren - ook al kost dat tijd - heen te kunnen breken. Verschillende muziekgenres komen naar voren - wat mij betreft had Kagie nog veel meer in extenso over verboden klassieke muziek mogen schrijven - maar vooral was het toch telkens de jazz die het ongenoegen van machthebbers heeft opgewekt. Daarbij moest vooral de saxofoon het ontgelden. Aan dit prachtig uitzinnige instrument is het dat deze mooie bundel - helaas ontsierd door enkele afbrekingsfouten - zijn titel heeft ontleend. Met enkele zw.w. illustraties.

(Biblion recensie, Jos Radstake)

ISBN: 9789068016536 | Hardcover | 156 pagina's | De Prom | februari 2000

Citaat van de dag

Speel nooit piano met vingers vol jam. Speel evenmin saxofoon met je mond vol etenswaren.

Winston Groom

Ik blijk het boek al eens gelezen te hebben. Ook wel andere boeken over dit onderwerp, die zich met name toespitsten op jazz.

Bas

Annie van Keymeulen



Marcel is als enige in het gezin Lijsterman geen lid van de dorpsharmonie. Hij verafschuwt de schetterende muziek en de onbeholpen majorettes. De jongen wil zich aan zijn milieu ontworstelen, maar weet zich ook gebonden door een sterk gevoel van solidariteit. Zijn werk bij ‘antiquair’, jazzliefhebber en charmeur Freddy brengt Marcel in contact met de wereld van de jazz en de liefde. Als hij een oude contrabas krijgt, begint zijn strijd om tot de ziel van het instrument door te dringen en daarmee toegang te krijgen tot een ander leven. Het verscherpt zijn moeilijke relatie tot zijn natuurlijke vader en zijn aanbidding voor zijn muzikale vader: John Coltrane.

Recensie

De Vlaamse schrijfster, eerder opgevallen met de romans 'Mijn peepee' en 'Het leeuwerikshuis', brengt weer een sfeervol beeld van het leven op het Vlaamse platteland in de jaren '60 en '70. Marcel wil weg uit het familie- en dorpsmilieu waarin fanfaremuziek favoriet is, maar hij is er aan de andere kant met al zijn wortels mee verbonden. Hij wil geen plaats in de dorpsharmonie, maar verkent met de hulp van een oude antiquair en een al even aftandse contrabas de wereld van de jazz. Deze weg voert hem naar zijn biologische vader en zijn artistieke vader John Coltrane.

Niet alleen een boeiend tijdsdocument waarin de auteur met veel kleur en zin voor humor het Vlaamse dorpsleven tekent, maar ook een indringende Bildungsroman, geschreven in een toegankelijke en soepele stijl, met levendige dialogen. Typische woorden uit de jaren '60 en '70 worden achterin verklaard, al blijkt hun betekenis ook uit de context. Waren haar vorige romans al zeer de moeite waard, dit boek is nog krachtiger wat stijl, karaktertekening en sfeerschepping betreft. Levendige psychologische roman die een ruim publiek kan boeien. Kleine druk.

Biblion recensie, M. de Sterck

ISBN: 9789052266695 | Hardcover | 255 pagina's | De Geus | januari 2001 ( E book juli 2014)

Citaat van de dag

Het leven is als een muziekinstrument, waarvan je de snaren moet spannen en ontspannen om het aangenaam te maken

Demophilos