Thema oktober 2015 - Van snaren, kleppen, toetsen enz. (muziekinstrumenten)

Davita's harp

Chaim Potok

De ouders van Davita komen uit verschillende millieus (het joodse en het christelijke), maar vinden elkaar in een gezamenlijke toewijding aan het communisme. Davita, een gevoelig en intelligent kind, moet voor zichzelf gaan uitmaken wat ze wel en niet wil geloven. In de jaren vlak voor de Tweede Wereldoorlog raakt ze ingewijd in de orthodoxe joodse leer, maar voelt zich daar als jonge vrouw niet geaccepteerd. Ondanks alle angst en pijn slaagt Davita erin iets met zich mee te dragen dat haar innerlijk verwarmt: de zachte tonen van een harp die aan elke deur hing van de huizen waar ze met haar ouders in woonde.

Chaim Potok (1929-2002) verwierf wereldwijd succes met Mijn naam is Asjer Lev en Uitverkoren. Potok gaf een stem aan het hedendaagse Amerikaanse jodendom, zoals zich dat in New York afspeelt.

M. ten Have-van Gog

ISBN: 9789460050268 | Paperback | 354 pagina's | Brandaan | april 2014

Vertaald door Peter Sollet

Citaat van de dag

Er is geen engel noch mens, die niet huilt wanneer de harp wordt bespeeld

Citaat door Yves Defrance

uit een Bretons bardisch gedicht uit de 6e eeuw

Het meisje met de accordeon

Mirjam Verheijen

'Ik speelde accordeon in een vrouwenorkest in Birkenau, was kindermeisje van kampcommandant Kramer in Bergen-Belsen, werkte na de bevrijding voor Margaret Montgomery, keerde op 22-jarige leeftijd berooid en als enige overlevende van een grote familie terug naar Nederland waar ik de draad van het leven weer op moest pakken.´

Deze sobere woorden tekenen de wijze waarop Flora Schrijver vertelt over wat haar in de oorlog is aangedaan. Het aanvankelijke ongeloof in de onmenselijkheid van de dreigende ´Vernichtung´, de beschrijving van het gedwongen afscheid van familieleden, de gruwelijke willekeur, het marcheren op de muziek van de medegevangenen vormen een decor van het spookachtige kampleven dat voor vrije burgers, zoveel jaren later, nauwelijks te bevatten is.

Recensie

Toen Flora Schrijver in 1945 in een Nederlands opvanghuis om een bed vroeg, was het antwoord: 'Voorlopig niet. Misschien heb je nog luizen'. 'Dat was mijn terugkomst'. Een wereld van onbegrip, botheid en onverschilligheid spreekt uit deze paar zinnen.

Deze ingehouden stijl is kenmerkend voor de door Mirjam Verheijen opgetekende herinneringen van 'het meisje met de accordeon', die dankzij haar muzikale talent en overlevingsdrang Auschwitz, Birkenau en Bergen-Belsen wist te overleven.

Rosa speelde in het 'damesorkest' van Birkenau en was uitverkoren door de brute kampcommandant Kramer, die net als andere commandanten een 'Schützhäftling' had om zijn restje menselijkheid mee te bewijzen. Lang zweeg ze over haar ervaringen, totdat een film en een boek over Birkenau verschenen die haars inziens onrecht deden aan de dirigente van het orkest.

Dit indrukwekkende egodocument bestrijkt ook de na-oorlogse periode, waaruit duidelijk blijkt dat in 1945 niet iedereen ècht werd 'bevrijd'. Haar boekje blinkt uit in soberheid. Bevat enkele zwart-witte foto's.

(Biblion recensie, Drs. S.E.M. Jansens.)

ISBN: 9789055460113 | Paperback | 91 pagina's | Coutinho B.V. | 1994

Citaat van de dag

In de balzaal van het leven weerklinken vele soorten muziek.

Anoniem

De pianostemmer

Daniel Mason

Het is oktober 1886 als Edgar Drake een vreemd verzoek van het Britse ministerie van Oorlog bereikt. Hij krijgt de opdracht om zijn vrouw en zijn rustige leventje in Londen vaarwel te zeggen en naar de jungle van Birma te reizen, waar een bijzondere Erard-vleugel gerepareerd moet worden. De piano is van Anthony Carroll, een arts in het Briste leger die er nogal onorthodoxe methoden op na houdt om de vrede te bewaren met de vijandige vorsten in de zuidelijke Shan-staten: door zijn liefde voor poëzie, muziek en studie met hen te delen. Voorlopig zorgt deze aanpak voor rust in het gebied, maar die roept tegelijkertijd vragen op bij Carrolls superieuren over zijn loyaliteit.

Op zijn reis naar Birma - via Europa, de Rode Zee en India - ontmoet Edgar profeten en dieven, soldaten en verhalenvertellers, en een fascinerende vrouw die net zo ongrijpbaar blijkt te zijn als de arts. Op de grote rivieren en in de verlaten steden van Birma krijgt Edgar te maken met meer mysteries en gevaren dan hij zich ooit had kunnen voorstellen.

Echo's van Heart of Darkness en The English Patient weerklinken in deze sensuele roman over mythes en bevlogenheid, passie en avontuur.

Recensie

Edgar Drake is een 41-jarige Londense pianostemmer, die in 1886 opeens een vreemd verzoek van het Engelse ministerie van Oorlog krijgt. Het schijnt dat midden in de jungle van Birma (waar het Engelse koloniale bewind strijdt tegen Birmezen en Fransen) de excentrieke, maar zeer succesvolle officier Anthony Carroll een prachtige, maar ontstemde piano heeft staan, en nu moet Drake die gaan stemmen. Na een lange reis komt Drake bij Carroll aan, en daar raakt hij al spoedig onder de invloed van de betoverende jungle, van de charismatische Carroll zelf en van diens inheemse vriendin. Op het einde van het boek wordt Drake echter ruw uit zijn dromen wakker geschud, en moet hij zelf beoordelen wat Carroll eigenlijk voor mens was.

De parallellen met de film 'Apocalypse now' (en dus ook met de basis daarvan, Joseph Conrads 'Heart of darkness') dringen zich op, maar deze perfect geschreven en zowel spannende als psychologisch boeiende debuutroman kan zeer goed op eigen benen staan.

Uitstekend vertaald. Vrij kleine druk.

Redactie

ISBN: 9789023461043 | Paperback | 400 pagina's | De Bezige Bij | november 2010

Vertaald door Lilian Schreuder

Citaat van de dag

Psycho-analyse is als muziekles: vijf jaar lang merk je geen enkele vordering en opeens kun je piano spelen.

Woody Allen