Thema december 2014 - Oud

De ballade van de oude zeeman &

De ballade van Reading Gaol

Samuel Taylor Coleridge/Oscar Wilde

De ballade was in de Middeleeuwen de vorm waarin een beknopt, dramatisch verhaal werd gegoten. Toen rond 1800, bij de Romantici, de belangstelling voor de Middeleeuwen doorbrak, gingen de dichters onder hen dan ook balladen schrijven. De beroemdste van de toen geschreven ballades is 'The Rime of the Ancient Mariner' van Samuel Taylor Coleridge, opgenomen in wat wel dé dichtbundel van de Romantiek mag heten, het samen met William Wordsworth geschreven 'Lyrical Ballads'.

Het gaat niet om een stijloefening in de middeleeuwse trant: in het inderdaad simpele verhaal spelen typisch moderne psychologische motieven een belangrijke rol. En ook de versificatie is die van een bevlogen, ja van een geniaal dichter.

Toen Oscar Wilde bijna een eeuw later zuchtte in de gevangenis van Reading, en gegrepen werd door het lot van een tot de strop veroordeelde medegevangene, moet Coleridges voorbeeld hem voor de ogen hebben gezweefd bij het schrijven van zijn befaamde gedicht 'The Ballad of Reading Gaol', waarin schuld en boete, liefde en deernis al net zo'n hoofdrol spelen. Is Wildes zuiver lyrische talent misschien iets kleiner dan dat van zijn voorganger, de persoonlijke inzet is des te groter.

Beide balladen zijn schitterend vertaald door W. Blok, de nestor van de Nederlandse poëzievertalers. Wim Tigges plaatst de balladen in zijn nawoord in het verband van hun tijd, en heldert in enkele noten de door het stof der jaren onduidelijk geworden passages op.

ISBN 9789025306618 Hardcover 155 pagina's Athenaeum-Polak & Van Gennep april 2002

Vertaald door Wim Blok

Citaat van de dag

Die in zijn jeugd het pad der deugd heeft ingeslagen,

en 't goede doet, wacht welgemoed zijn oude dagen.

Hiëronymus van Alphen

De oude koning in zijn rijk

Arno Geiger

'Omdat mijn vader de afstand tot mijn wereld niet meer kan overbruggen, moet ik naar hem toe,' schrijft Arno Geiger in dit ontroerende boek over zijn vader. Deze verliest langzamerhand de greep op zijn geheugen en geraakt in het schemergebied van de geest. De verhouding tussen vader en zoon verandert hierdoor sterk, wordt openhartig, liefdevol en speels. Ze genieten van hun wandelingen door het landschap waar ze beiden hun jeugd hebben doorgebracht. De zoon, in eerste instantie verbijsterd door de grote veranderingen, leeft op van de mysterieuze en poëtische zinnen die zijn vader soms uitspreekt. Hij leert de minder onaangename kanten kennen van wat doorgaans `dementie wordt genoemd. Hoewel er in De oude koning in zijn rijk een zwaar onderwerp centraal staat, is het een toegankelijk, poëtisch en levendig boek over een bestaan dat onverwachts

waardevol is.

ISBN 9789023467960 Hardcover 224 pagina's Bezige Bij februari 2012

Vertaald door W. Hansen

Citaat van de dag

‘Hoe waren je kinderjaren?’

Vader: ‘Ik kan me er wel het een en ander van herinneren, maar ik weet niet alles meer. Ik denk dat ik het achter me heb gelaten.’

fragment uit De oude koning en zijn rijk

Oud was ik toen ik jong was

het leven van een eeuw

Steffie van den Oord

Alles doorstonden ze, en jonger werden ze met de jaren. Uit onheuglijke tijden diepen ze hun levens op: het 'Grootestadsmeisje' dat vrij wilde zijn en zo haar dochter kwijtraakte, de Belgische vluchteling die zijn brouwerij en zijn zoon verloor, de Moonlight Serenaders die alle verdriet en gemis weg toeterden.

Ze werden uitgescholden, beledigd en waren in levensgevaar: maar ze leefden door. In Antwerpen, Amsterdam, in Nispen en Parijs. Elk leven is een epos, en zelf zorgden ze voor een happy ending.

Hun verhalen zijn, net op tijd, opgetekend door Steffie van den Oord: drie vertellingen over hoe de twintigste eeuw over mensenlevens kan walsen - en vooral over hoe je dat kan overleven.

Steffie van den Oord (1970) is journalist. Ze schreef over Eeuwelingen, een boek vol 'levensverhalen van honderdjarigen' en daarna Liefde in Oorlogstijd. Van haar recentste boek Westerbork Girl is een theatervoorstelling in voorbereiding. Van haar boeken zijn tienduizenden exemplaren verkocht.

Recensie

De schrijfster (*1970), studeerde cultuurgeschiedenis en literatuurwetenschap. Ze is gefascineerd door 'eeuwelingen', mensen die al langer dan honderd jaar leven en vaak veel te vertellen hebben.

In dit boek worden drie van deze honderdplussers geportretteerd. De verhalen zijn niet chronologisch verteld, maar boeien zeer. Zeker als je bedenkt dat het allemaal waargebeurd is.

Het eerste verhaal gaat over een Belgische vluchteling die door de Eerste Wereldoorlog zijn hele toekomst in de bierbrouwerij verloor.

Het tweede verhaal vertelt de geschiedenis van een meisje dat van Genève naar Amsterdam verhuisde, in een observatiehuis woonde, trouwde en een dochter kreeg, maar wegvluchtte naar haar zus in Parijs, om daar uiteindelijk in de Tweede Wereldoorlog in een werkkamp te werk te worden gesteld.

Het laatste verhaal gaat over een Brabants gezin, waar de oorlog ook zijn sporen heeft nagelaten en waar iedereen meer muziekinstrumenten bespeelt. Na de oorlog treden ze vaak op als de Moonlight Serenaders en toeterden daarmee veel verdriet weg. Verhalen die laten zien dat niemand oud wordt zonder het nodige meegemaakt te hebben. Normale druk.

Drs. Alice Rusch

ISBN 9789025438807 Hardcover 208 pagina's Atlas Contact februari 2012

Citaat van de dag

De tragedie van de ouderdom is niet dat je oud bent, maar dat je je nog jong voelt

Oscar Wilde