De vos was de jager
Herta Müller
Roemenië in de laatste dagen van het Ceauçescu-regime. Het zijn beelden van de alomtegenwoordige dreiging en angst, beelden van ontmoediging en uitzichtloosheid, die de basis vormen van deze indrukwekkende roman. Uit de beelden verheffen zich de personages Adina, een lerares, en haar vriendin Clara, ingenieur in een fabriek. Als Clara verliefd wordt op een officier van de geheime dienst die Adina in de gaten dient te houden, betekent dat het einde van de vriendschap. Het vossenvel in de kamer van Adina wordt het symbool van de dreiging.
Recensie
Adina heeft in haar huis de vacht van een vos liggen. De staart is losgeraakt, vervolgens een voorpoot, een achterpoot. Ooit was de vos de jager, nu valt zijn verdorde vel uit elkaar. Het beeld stond voor het verval van het dictatoriale bewind in Roemenië.
Deze roman van de oorspronkelijk Roemeense, in het Duits schrijvende Herta Müller (1953, Nobelprijs 2009), dateert van 1992, deze vertaling verscheen eerder in 1993. Te zeggen dat de roman over het dagelijks leven onder een dictatuur gaat, met als personages de lerares Adina en haar vriendin Clara, die in een fabriek werkt en verliefd is op een officier van de geheime dienst, duidt alleen het kader aan. Belangrijker zijn de bijzondere taal en beelden. Bij Müller gaat het om (veelal korte) zinnen en de eigenzinnige volgorde ervan, met als resultaat: momentopnamen en scènes als miniaturen. Het zijn de gespitste waarnemingen van Adina: het tegendeel van de platte, vervlakkende realiteit waar met de leuzen ook alle idealen zijn verbleekt. Subliem proza.
Gebonden; vrij kleine druk.
J.F. Vogelaar (NBD|Biblion recensie)
ISBN 9789044517163 Hardcover 249 Pagina's De Geus juni 2010
Vertaald door Ria van Hengel