Thema november 2009 - Nederl. Indie/Indonesië

Citaat van de dag



"Echte individuele vrijheid bestaat niet zonder economische zekerheid en onafhankelijkheid. Mensen die honger lijden en zonder baan zijn, zijn het materiaal waar dictaturen van gemaakt worden."

Franklin D Roosevelt

Amerikaans staatsman en president (26e) (1882-1945)

Blanke koelies

J. Adama van Scheltema



Kijk mee vanuit het perspectief van een kind: van de aanval op Pearl Harbour en de ervaringen in het Jappenkamp tot en met de terugkomst in Nederland. De auteur was vijf jaar toen de oorlog in Indië begon en beschrijft nu in korte verhalen van hooguit enkele pagina's haar herinneringen. De titel Blanke koelies verwijst naar de aankomst in de haven van Amsterdam, waar Nederlandse (blanke) werknemers de schepen uitlaadden.

NBD|Biblion recensie

Over persoonlijke ervaringen van overlevenden van de Japanse interneringskampen in Nederlands-Indie zijn al heel wat boeken uitgebracht, maar dit geldt veel minder voor hen die daar als kind hebben verbleven. In dit boekje vertelt Janneke Adama van Scheltema (geboren in 1936) haar jeugdherinneringen in Nederlands-Indie tussen 1941 en 1946. Haar voorgeslacht behoort aan beide zijden tot de groep van patriciersfamilies. Haar vader werkte als scheepsbouwkundig ingenieur bij de werf Tandjongpriok bij Batavia. Toen de oorlog uitbrak, woonde het gezin in Banjoemas; in 1943 werden ze geinterneerd in het kamp Tjideng bij Batavia (een kaartje is toegevoegd). De tegenstelling tussen haar eerste onbezorgde en haar kampjaren komt op schrijnende wijze tot uitdrukking in haar verhalen die de schrijfster in korte en leesbare hoofdstukken onderverdeelt. Na de bevrijding werd het gezin eerst weer in een kamp ondergebracht, waarna ze in 1946 werden gerepatrieerd naar Nederland. Dit mooie egodocument wordt afgesloten door een galerij van familiefoto's in zwart-wit en een woordenlijst.

(NBD|Biblion recensie, Dr. J. Kroes)

ISBN 9789068326178 paperback, 183 pagina's | KIT Publishers | juli 2008

Citaat van de dag



"Echte individuele vrijheid bestaat niet zonder economische zekerheid en onafhankelijkheid. Mensen die honger lijden en zonder baan zijn, zijn het materiaal waar dictaturen van gemaakt worden."

Franklin D Roosevelt

Amerikaans staatsman en president (26e) (1882-1945)

Chaos in Indonesië

Willem Oltmans



In "Chaos in Indonesië" doet Willem Oltmans verslag van zijn reis door Indonesië dat hij na 33 jaar weer bezoekt. Op uitdrukkelijk verzoek van Den Haag werd hem inderdtijd de toegang tot Indonesië ontzegd. Hij reist samen met Sukmawati Sukarnoputri, dochter van de eerste president Sukarno naar verkiezingsbijeenkomsten van haar partij en die van haar vader, de Partai Nasional Indonesia. Scherp observerend plaatst Oltmans de gebeurtenissen in een historisch perspectief om daarmee een wissel op de toekomst te trekken. Die toekomst zou volgens Oltmans niet aan een de andere, meer bekende, dochter Magawati kunnen zijn.

Oltmans grijpt terug op ontmoetingen met Sukarno en zijn verrader Suharto, getuigt van de contacten met de CIA en andere belanghebbenden bij de val van Sukarno en houdt daarmee de huidige en nieuwe leiders een spiegel voor.

Oltmans, die graag verhaalt van vriendschappen en ontmoetingen met de leiders van het land, toont zich zelfingenomen. Desondanks heeft hij het vaak bij het rechte eind. Met een kritische analyse van Oost-Timor sluit Oltmans zijn vlugschrift af. Een aanrader.

(Biblion recensie, Drs. F.A.M. Welman)

ISBN 9789068326178 paperback, 48 pagina's | Papieren Tijger | november 1999

Citaat van de dag

"Wie de chaos beschrijft, stelt orde op zaken."

Bergman

Nederlands dichter (ps. van Aart Kok) (1921-2009)

Kaart van een onzichtbare wereld

Tash Aw



In een weeshuis in Indonesië waakt Johan over zijn kleine broertje Adam – ze hebben verder niemand. Maar als ze door verschillende families worden geadopteerd, verliezen ze contact met elkaar: Johan wordt door een rijk Maleisisch echtpaar meegenomen naar Kuala Lumpur, Adam blijft achter in Indonesië en wordt geadopteerd door de Hollandse schilder Karl. Johan groeit op in luxe, Adam in een eenvoudig plaatsje aan de kust. Maar dan, in de zomer van 1964, dreigt in Indonesië een burgeroorlog.

Buitenlanders, en met name Nederlanders, worden er steeds vijandiger bejegend. Wanneer Karl gearresteerd wordt besluit de zestienjarige Adam er alles aan te doen om hem te vinden. Wat Adam niet weet is dat zijn zoektocht hem ook weer dichter bij Johan brengt. Hij reist naar een oude vriend van Karl in Jakarta die hulp kan bieden, maar in de explosieve situatie in de hoofdstad raakt Adam spoedig verzeild in een gevaarlijk spel waarvan hij de oorzaken en gevolgen niet kan overzien.

ISBN 789045800646 paperback, 399 pagina's | Uitgeverij Mouria | juni 2009